Główny księgowy

Główny księgowy to osoba odpowiedzialna za organizację i prawidłowe prowadzenie rachunkowości podmiotu, a także za wykonywanie określonych zadań związanych z gospodarką finansową. Zakres tego stanowiska zależy od rodzaju jednostki oraz przepisów regulujących jej działalność.

W jednostkach sektora finansów publicznych główny księgowy jest pracownikiem, który spełnia wymagania określone w przepisach i któremu kierownik jednostki powierzył obowiązki oraz odpowiedzialność w zakresie:

• prowadzenia rachunkowości,
• wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi,
• kontroli zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym,
• kontroli kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji finansowych.

Powierzenie tych obowiązków wyodrębnia głównego księgowego jako osobę pełniącą istotną funkcję w systemie zarządzania finansami jednostki. Nie jest on jednak co do zasady kierownikiem jednostki ani organem zarządzającym. Odpowiada za zakres zadań określony w przepisach, dokumentach organizacyjnych i zakresie powierzenia.

W przedsiębiorstwach państwowych oraz innych instytucjach publicznych stanowisko głównego księgowego może być elementem struktury kierowniczej. Przepisy ustrojowe lub statutowe mogą określać sposób powoływania, odwoływania i współpracy głównego księgowego z dyrektorem. W statutach parków narodowych i innych instytucji funkcja ta występuje jako jedno ze stanowisk wspierających dyrektora w kierowaniu działalnością jednostki.

W sektorze prywatnym określenie „główny księgowy” może oznaczać stanowisko organizacyjne ustanowione w umowie o pracę, regulaminie lub strukturze przedsiębiorstwa. Nie ma ono zawsze jednolitego zakresu ustawowego. Zwykle obejmuje nadzór nad księgami rachunkowymi, sprawozdawczością finansową, rozliczeniami publicznoprawnymi i obiegiem dokumentów księgowych.

Znaczenie terminu wynika także z przepisów o ograniczeniach łączenia funkcji. Główny księgowy jest traktowany jako osoba zajmująca kluczowe stanowisko finansowe, dlatego w określonych sytuacjach nie może być członkiem komisji pojednawczej albo łączyć swojej funkcji z członkostwem w organach nadzorczych spółki. Zakres tych ograniczeń zależy od rodzaju podmiotu i podstawy prawnej jego działania.