Główny Inspektor

Główny Inspektor to określenie organu administracji publicznej, którego właściwość, zadania i sposób działania wynikają z przepisów regulujących daną dziedzinę. Termin ten nie oznacza jednego, uniwersalnego urzędu. W polskim prawie występuje przede wszystkim jako element nazwy centralnego organu inspekcji albo organu kierującego określonym systemem kontroli.

Najważniejsze cechy pojęcia:

• Główny Inspektor działa wyłącznie w zakresie przyznanych mu kompetencji, określonych w ustawie i przepisach wykonawczych.
• Może wykonywać zadania kontrolne, nadzorcze, organizacyjne i administracyjne.
• W zależności od regulacji może prowadzić lub koordynować kontrole, gromadzić i przetwarzać dane, prowadzić postępowania, wydawać rozstrzygnięcia albo występować z wnioskami do innych organów.
• W niektórych sprawach jest organem wyższego stopnia wobec organów terenowych lub jednostek podległej inspekcji.

W przepisach dotyczących transportu drogowego Główny Inspektor Transportu Drogowego wykonuje zadania związane między innymi z kontrolą przestrzegania przepisów ruchu drogowego, obsługą systemów rejestrujących naruszenia oraz postępowaniami dotyczącymi tych naruszeń. Może także występować jako organ właściwy w sprawach należności z grzywien nałożonych przez Inspekcję Transportu Drogowego.

W prawie budowlanym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pełni funkcje związane z nadzorem budowlanym, organizacją systemów informatycznych oraz wykonywaniem zadań wobec organów nadzoru niższego szczebla. W innych regulacjach nazwa ta odnosi się do organów właściwych w sprawach jakości handlowej produktów rolno-spożywczych, ochrony oznaczeń produktów lub innych rodzajów inspekcji.

Samo użycie zwrotu „Główny Inspektor” wymaga więc odczytania przepisu w jego kontekście. O zakresie uprawnień decyduje pełna nazwa organu oraz ustawa, która określa jego właściwość rzeczową i miejscową. W praktyce ustalenie, który Główny Inspektor jest właściwy, ma znaczenie dla wskazania organu prowadzącego kontrolę, rozpatrującego sprawę lub wydającego decyzję.