Egzekucja sądowa

Egzekucja sądowa to przymusowe wykonanie obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, prowadzone przy zastosowaniu środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu cywilnym. Jej celem jest doprowadzenie do spełnienia świadczenia, gdy dłużnik nie wykonuje go dobrowolnie. Tytułem wykonawczym może być między innymi orzeczenie sądu, ugoda albo inne rozstrzygnięcie, któremu nadano klauzulę wykonalności, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość.

Postępowanie wszczyna się co do zasady na wniosek wierzyciela. Czynności egzekucyjne wykonuje przede wszystkim komornik, działający jako sądowy organ egzekucyjny, pod nadzorem sądu. W zależności od rodzaju obowiązku egzekucja może prowadzić do odzyskania pieniędzy albo do wykonania świadczenia niepieniężnego, na przykład wydania rzeczy, opróżnienia lokalu lub wykonania określonej czynności.

Najczęściej stosowane sposoby egzekucji obejmują:

• zajęcie i sprzedaż ruchomości, w tym pojazdów,
• egzekucję z nieruchomości,
• zajęcie wynagrodzenia za pracę, rachunku bankowego lub innych wierzytelności,
• egzekucję z praw majątkowych,
• zastosowanie środków przymuszających przy obowiązkach niepieniężnych.

Zajęcie składnika majątku ogranicza możliwość rozporządzania nim przez dłużnika i służy przeznaczeniu go na zaspokojenie wierzyciela. Egzekucja nie może jednak obejmować składników wyłączonych spod egzekucji albo chronionych w określonym zakresie. Przepisy mogą także określać kolejność zaspokajania wierzycieli oraz pierwszeństwo niektórych należności, na przykład alimentacyjnych.

Egzekucję sądową należy odróżnić od egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie odrębnych przepisów przez administracyjne organy egzekucyjne. W niektórych sprawach przepisy szczególne wskazują jednak, że określone rozstrzygnięcie lub należność podlega wykonaniu właśnie w drodze egzekucji sądowej. Pojęcie to występuje między innymi w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy i w regulacjach dotyczących nieruchomości, zabezpieczeń majątkowych oraz niektórych należności publicznych.