„Decydujący wpływ” oznacza możliwość realnego oddziaływania na działalność innego przedsiębiorcy, tak aby przesądzać o kierunkach jego działania. W rozumieniu ustawy o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców wpływ taki może być wywierany bezpośrednio albo pośrednio. Chodzi więc nie tylko o formalne podporządkowanie, lecz także o sytuacje, w których kontrola wynika z praw, porozumień lub powiązań personalnych.

Za przejaw decydującego wpływu uznaje się w szczególności:

- dysponowanie większością głosów w organach przedsiębiorcy, również dzięki porozumieniu zawartemu z innymi podmiotami;
- uprawnienie do powoływania albo odwoływania większości członków organów przedsiębiorcy, także na podstawie takiego porozumienia;
- powiązanie składów organów, w którym ponad połowa członków zarządu jednego przedsiębiorcy jest jednocześnie członkami zarządu, prokurentami albo osobami pełniącymi funkcje kierownicze u drugiego przedsiębiorcy lub w innym podmiocie pozostającym z nim w zależności;
- możliwość decydowania o działalności przedsiębiorcy w inny sposób, zwłaszcza na podstawie umowy o zarządzanie.

Definicja służy ustaleniu, kiedy jeden przedsiębiorca faktycznie kontroluje działalność drugiego, nawet jeśli kontrola nie wynika wyłącznie z własności lub prostego podporządkowania organizacyjnego. Ma to praktyczne znaczenie przy identyfikowaniu relacji zależności oraz podmiotów, których działania należy oceniać z uwzględnieniem takiego wpływu. Pozwala również odróżnić zwykłe oddziaływanie gospodarcze od wpływu, który umożliwia kształtowanie decyzji przedsiębiorcy zależnego.

Pojęcie występuje także w przepisach o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym kontekście Prezes Urzędu może stwierdzać wywieranie decydującego wpływu w decyzji, a przedsiębiorca wywierający taki wpływ może być uwzględniany przy ocenie naruszenia popełnionego przez innego przedsiębiorcę.

Art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: „Ustawa”) stanowi kluczowy instrument w rękach Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urzędu”) w zakresie egzekwowania przepisów dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów. Przepis ten określa zasady nakładania kar pieniężnych na przedsiębiorców za naruszenia przepisów Ustawy oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

#### 1. Zakres stosowania

Art. 106 ust. 1 Ustawy przewiduje możliwość nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, który dopuścił się naruszenia zakazów określonych w art. 6, 9, 23a, 24 Ustawy oraz art. 101 i 102 TFUE. Kary mogą być nałożone nawet w przypadku nieumyślnego naruszenia przepisów. Maksymalna wysokość kary wynosi 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary.

#### 2. Związki przedsiębiorców

W przypadku naruszeń dokonanych przez związki przedsiębiorców, art. 106 ust. 1a-1e Ustawy przewiduje szczególne zasady obliczania i nakładania kar. Kara pieniężna nie może przekroczyć 10% sumy obrotów członków związku prowadzących działalność na rynku, którego dotyczyło naruszenie. W sytuacji niewypłacalności związku, jego członkowie mogą być zobowiązani do wniesienia wkładów na pokrycie kary. Prezes Urzędu może żądać zapłaty od członków związku, którzy byli zaangażowani w działalność decyzyjną związku.

#### 3. Przypadki szczególne

Art. 106 ust. 2 Ustawy przewiduje możliwość nałożenia kary pieniężnej w wysokości do 3% obrotu za podanie nieprawdziwych danych, nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu, utrudnianie kontroli lub przeszukania oraz niewykonanie decyzji Prezesa Urzędu. Przepis ten ma na celu zapewnienie skuteczności działań kontrolnych i egzekucyjnych Prezesa Urzędu.

#### 4. Obliczanie obrotu

Art. 106 ust. 3-7 Ustawy szczegółowo określają zasady obliczania obrotu, który stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Przepisy te uwzględniają różne formy organizacyjne przedsiębiorców oraz specyficzne sytuacje, takie jak brak obrotu w roku poprzedzającym nałożenie kary czy przekształcenia przedsiębiorców.

#### 5. Brak danych finansowych

W przypadkach, gdy przed wydaniem decyzji nie można ustalić wysokości obrotu przedsiębiorcy z powodu braku dostępności danych finansowych, art. 106 ust. 8 Ustawy pozwala Prezesowi Urzędu na nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 2 000 000 euro. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że brak danych finansowych nie uniemożliwi nałożenia kary za naruszenie przepisów.

#### 6. Ochrona praw przedsiębiorców

Art. 106 Ustawy zawiera również mechanizmy ochrony praw przedsiębiorców. Przedsiębiorcy mogą uniknąć odpowiedzialności, jeżeli wykażą, że nie wdrożyli decyzji związku przedsiębiorców powodującej naruszenie i nie wiedzieli o istnieniu takiej decyzji albo aktywnie zdystansowali się od niej przed wszczęciem postępowania.

### Wnioski

Art. 106 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest kluczowym narzędziem w walce z naruszeniami przepisów dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów. Przepis ten zapewnia Prezesowi Urzędu szerokie kompetencje w zakresie nakładania kar pieniężnych, jednocześnie wprowadzając mechanizmy ochrony praw przedsiębiorców. Skuteczność tego przepisu zależy od jego właściwego stosowania oraz od przestrzegania zasad proporcjonalności i sprawiedliwości w nakładaniu kar.

o ochronie konkurencji i konsumentów

Art. 106c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza mechanizm odpowiedzialności solidarnej przedsiębiorców za naruszenia zakazów antymonopolowych. Przepis ten ma na celu wzmocnienie egzekwowania prawa konkurencji poprzez umożliwienie nałożenia kary pieniężnej nie tylko na przedsiębiorcę bezpośrednio dopuszczającego się naruszenia, ale również na przedsiębiorców, którzy wywierali na niego decydujący wpływ.

### Kluczowe elementy przepisu:

1. **Zakres naruszeń**:
   - Przepis odnosi się do naruszeń zakazów określonych w art. 6 (zakaz porozumień ograniczających konkurencję), art. 9 (zakaz nadużywania pozycji dominującej) ustawy oraz art. 101 i 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

2. **Decydujący wpływ**:
   - Przepis wprowadza pojęcie „decydującego wpływu”, co oznacza, że odpowiedzialność mogą ponosić również przedsiębiorcy, którzy mają możliwość kontrolowania działań innego przedsiębiorcy. Może to dotyczyć sytuacji, w których przedsiębiorca dominujący w grupie kapitałowej wpływa na działania swoich spółek zależnych.

3. **Łączna kara pieniężna**:
   - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) ma prawo nałożyć łączną karę pieniężną na przedsiębiorcę bezpośrednio naruszającego przepisy oraz na przedsiębiorców wywierających na niego decydujący wpływ. Jest to istotne narzędzie, które ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których podmioty dominujące mogłyby unikać odpowiedzialności za działania swoich podmiotów zależnych.

4. **Solidarna odpowiedzialność**:
   - Przedsiębiorcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za nałożoną karę pieniężną. Oznacza to, że każdy z nich może być zobowiązany do zapłaty całej kwoty kary, a zapłata przez jednego z nich zwalnia pozostałych. Solidarna odpowiedzialność zwiększa skuteczność egzekwowania kar, gdyż umożliwia UOKiK dochodzenie pełnej kwoty od dowolnego z odpowiedzialnych przedsiębiorców.

5. **Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego**:
   - Do odpowiedzialności solidarnej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zobowiązań cywilnoprawnych. Oznacza to, że zasady dotyczące solidarności dłużników, takie jak możliwość dochodzenia roszczeń regresowych między współodpowiedzialnymi przedsiębiorcami, będą miały zastosowanie.

### Praktyczne znaczenie przepisu:

Art. 106c ma istotne znaczenie praktyczne, gdyż umożliwia skuteczniejsze ściganie naruszeń prawa konkurencji. Przedsiębiorcy dominujący muszą być świadomi, że ich wpływ na działania podmiotów zależnych może prowadzić do ich odpowiedzialności finansowej. Przepis ten ma również działanie prewencyjne, skłaniając przedsiębiorców do większej dbałości o zgodność działań swoich spółek zależnych z przepisami prawa konkurencji.

### Wnioski:

Art. 106c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest narzędziem wzmacniającym egzekwowanie prawa konkurencji poprzez wprowadzenie mechanizmu odpowiedzialności solidarnej. Przepis ten ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy dominujący mogliby unikać odpowiedzialności za działania swoich podmiotów zależnych, co w efekcie przyczynia się do ochrony konkurencji na rynku.

Art. 113j ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza mechanizmy umożliwiające przedsiębiorcom oraz osobom zarządzającym ubieganie się o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenie. Przepis ten jest częścią szerszego systemu leniency, który ma na celu zachęcenie przedsiębiorców do współpracy z organami antymonopolowymi w celu ujawnienia naruszeń prawa konkurencji.

#### Zakres podmiotowy

Przepis obejmuje nie tylko przedsiębiorcę składającego wniosek, ale również:
1. Przedsiębiorców wywierających decydujący wpływ na tego przedsiębiorcę.
2. Przedsiębiorców, na których ten przedsiębiorca wywiera decydujący wpływ.
3. Osoby zarządzające przedsiębiorcą składającym wniosek.
4. Osoby zarządzające przedsiębiorcami, o których mowa w pkt 1 i 2.

#### Warunki formalne

Wniosek przedsiębiorcy musi być zgodny z wymogami określonymi w art. 113a ust. 5, co oznacza, że musi zawierać określone dowody lub informacje, o których mowa w art. 113b ust. 1 pkt 2 lub art. 113c ust. 1 pkt 2.

#### Współpraca z Prezesem Urzędu

Osoba zarządzająca, która współpracuje z Prezesem Urzędu od momentu powzięcia wiadomości o złożeniu wniosku o obniżenie kary pieniężnej, może liczyć na obniżenie kary na tych samych zasadach, co przedsiębiorca. Współpraca musi być zgodna z art. 113a ust. 8, co zazwyczaj oznacza pełne i ciągłe współdziałanie z organem antymonopolowym.

#### Odstąpienie od kary lub jej obniżenie

Prezes Urzędu może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej lub ją obniżyć, nawet jeśli przedsiębiorca nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 113a ust. 8 i 9 lub art. 113b ust. 1 pkt 3. Jest to możliwe, jeśli osoba zarządzająca spełnia warunki określone w ust. 2 art. 113j.

#### Wyjątki

Przepis przewiduje również sytuacje, w których Prezes Urzędu może podjąć decyzję o nieobniżeniu kary pieniężnej, jeśli przedsiębiorca podjął działania, o których mowa w art. 113a ust. 6, co może obejmować np. zniszczenie dowodów lub inne działania utrudniające postępowanie.

### Wnioski

Art. 113j stanowi istotny element systemu leniency, który ma na celu zwiększenie efektywności wykrywania i eliminowania naruszeń prawa konkurencji. Przepis ten wprowadza mechanizmy zachęcające do współpracy z organami antymonopolowymi, co może prowadzić do obniżenia kar pieniężnych lub nawet ich całkowitego odstąpienia. Ważne jest jednak, aby przedsiębiorcy i osoby zarządzające dokładnie przestrzegali wymogów formalnych i współpracowali z Prezesem Urzędu w sposób pełny i ciągły.

Art. 12b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza istotne narzędzie do egzekwowania przepisów dotyczących ochrony konkurencji, szczególnie w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorców za naruszenia zakazów antymonopolowych. Przepis ten odnosi się do sytuacji, w której przedsiębiorca narusza zakazy określone w art. 6 lub art. 9 ustawy, a także w art. 101 lub art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), będąc pod decydującym wpływem innego przedsiębiorcy.

### Kluczowe elementy przepisu:

1. **Zakres naruszeń**:
   - **Art. 6 ustawy**: Zakazuje porozumień ograniczających konkurencję, takich jak kartele, zmowy cenowe, podział rynku itp.
   - **Art. 9 ustawy**: Dotyczy nadużywania pozycji dominującej przez przedsiębiorców.
   - **Art. 101 TFUE**: Zakazuje porozumień, decyzji związków przedsiębiorców i praktyk uzgodnionych, które mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi i mają na celu lub skutkują zapobieżeniem, ograniczeniem lub zakłóceniem konkurencji.
   - **Art. 102 TFUE**: Zakazuje nadużywania pozycji dominującej na rynku wewnętrznym, które może wpływać na handel między państwami członkowskimi.

2. **Decydujący wpływ**:
   - Przepis ten wprowadza możliwość przypisania odpowiedzialności przedsiębiorcy, który wywierał decydujący wpływ na innego przedsiębiorcę, naruszającego zakazy antymonopolowe. Oznacza to, że odpowiedzialność za naruszenia może być rozszerzona na podmioty, które faktycznie kontrolują działania naruszającego przedsiębiorcy.

3. **Rola Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK)**:
   - Prezes UOKiK ma uprawnienie do stwierdzenia wywierania decydującego wpływu w decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy. Decyzja ta może mieć istotne konsekwencje prawne, w tym możliwość nałożenia kar finansowych na przedsiębiorcę wywierającego wpływ.

### Znaczenie praktyczne:

- **Odpowiedzialność korporacyjna**: Przepis ten ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których podmioty dominujące na rynku unikają odpowiedzialności za naruszenia prawa konkurencji, ukrywając się za strukturami korporacyjnymi. Wprowadza to większą odpowiedzialność dla grup kapitałowych i holdingów.

- **Egzekwowanie prawa**: Umożliwia skuteczniejsze egzekwowanie przepisów antymonopolowych, ponieważ pozwala na ściganie nie tylko bezpośrednich sprawców naruszeń, ale także podmiotów, które mają decydujący wpływ na ich działania.

- **Prewencja**: Może działać prewencyjnie, zniechęcając przedsiębiorców do angażowania się w praktyki antykonkurencyjne, wiedząc, że odpowiedzialność może być przypisana także podmiotom kontrolującym.

### Wnioski:

Art. 12b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi ważne narzędzie w walce z naruszeniami prawa konkurencji, umożliwiając przypisanie odpowiedzialności nie tylko bezpośrednim sprawcom, ale także podmiotom wywierającym decydujący wpływ. Jest to krok w kierunku bardziej efektywnego egzekwowania przepisów antymonopolowych i ochrony konkurencji na rynku.

Art. 6b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza istotne regulacje dotyczące odpowiedzialności przedsiębiorców za naruszenia zakazów określonych w art. 6 ust. 1 ustawy oraz art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Przepis ten ma na celu przeciwdziałanie praktykom ograniczającym konkurencję, które mogą wynikać z wywierania decydującego wpływu przez jednego przedsiębiorcę na innego.

**1. Zakres stosowania przepisu**

Art. 6b ust. 1 stanowi, że odpowiedzialność za naruszenia zakazów antykonkurencyjnych może ponosić nie tylko przedsiębiorca bezpośrednio dopuszczający się naruszenia, ale również przedsiębiorca wywierający na niego decydujący wpływ. Przepis ten rozszerza zatem krąg podmiotów odpowiedzialnych za działania antykonkurencyjne, uwzględniając również te podmioty, które poprzez swoje powiązania ekonomiczne, prawne lub organizacyjne mają możliwość kontrolowania działań innego przedsiębiorcy.

**2. Definicja decydującego wpływu**

Ust. 2 precyzuje, kiedy mamy do czynienia z wywieraniem decydującego wpływu. Chodzi o sytuacje, w których istnieją takie powiązania między przedsiębiorcami, które skutkują wykonywaniem lub dostosowywaniem się przez jednego przedsiębiorcę do instrukcji udzielanych przez drugiego przedsiębiorcę. Kluczowym elementem jest tutaj ograniczenie lub uniemożliwienie samodzielnych działań na rynku przez przedsiębiorcę podlegającego wpływowi.

**3. Domniemanie decydującego wpływu**

Ust. 3 wprowadza domniemanie prawne, że przedsiębiorca wywiera decydujący wpływ, jeżeli jego udział w kapitale przedsiębiorcy, na którego wywiera wpływ, przekracza 90%. Jest to domniemanie wzruszalne, co oznacza, że może być obalone przez dowody wskazujące na brak faktycznego wpływu mimo posiadania tak dużego udziału kapitałowego.

**4. Odpowiedzialność osób zarządzających**

Ostatnia część przepisu odnosi się do odpowiedzialności osób zarządzających przedsiębiorcą wywierającym decydujący wpływ. W przypadku stwierdzenia naruszenia, do takich osób stosuje się przepisy art. 6a ustawy, które przewidują odpowiedzialność osobistą menedżerów za działania antykonkurencyjne.

**Podsumowanie**

Art. 6b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest istotnym narzędziem w walce z praktykami ograniczającymi konkurencję. Rozszerza on odpowiedzialność na przedsiębiorców wywierających decydujący wpływ na inne podmioty, co ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy mogliby unikać odpowiedzialności poprzez skomplikowane struktury kapitałowe i organizacyjne. Przepis ten podkreśla również znaczenie odpowiedzialności osób zarządzających, co ma na celu zwiększenie skuteczności egzekwowania przepisów antymonopolowych.

Decydujący wpływ

Decydujący wpływ - definicja

Decydujący wpływ w przepisach

o ochronie konkurencji i konsumentów6 przepisów