Cudzoziemiec

Cudzoziemiec to osoba, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Pojęcie obejmuje w szczególności obywateli innych państw oraz osoby nieposiadające żadnego obywatelstwa. O statusie cudzoziemca decyduje brak obywatelstwa polskiego, a nie samo miejsce zamieszkania, pobytu, urodzenia lub pochodzenia. Osoba mająca obywatelstwo polskie, nawet jeżeli posiada również obywatelstwo innego państwa, jest co do zasady traktowana w Polsce jako obywatel polski.

Status cudzoziemca ma znaczenie w wielu dziedzinach prawa, między innymi w prawie konstytucyjnym, cywilnym, karnym, administracyjnym, podatkowym i gospodarczym. Osoby pozostające pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej korzystają z konstytucyjnych wolności i praw, przy czym zakres niektórych uprawnień cudzoziemców może być odmiennie określony w ustawach. Dotyczy to zwłaszcza dostępu do określonych praw politycznych, rynku pracy, nabywania nieruchomości, pobytu oraz udziału w niektórych postępowaniach.

W przepisach dotyczących jurysdykcji krajowej obywatelstwo cudzoziemca jest często łączone z jego miejscem zamieszkania, zwykłego pobytu, śmierci lub położeniem majątku. Takie powiązania mogą uzasadniać rozpoznanie przez polski sąd sprawy dotyczącej między innymi małżeństwa, ubezwłasnowolnienia, uznania za zmarłego lub stwierdzenia zgonu.

W prawie karnym i karnym skarbowym status cudzoziemca wpływa na możliwość zastosowania polskiej ustawy do czynu popełnionego za granicą, zwłaszcza gdy czyn godzi w interesy Polski, obywateli polskich lub wynika z zobowiązań międzynarodowych. Cudzoziemiec pozbawiony wolności w Polsce może korzystać z prawa do zawiadomienia właściwego urzędu konsularnego. Przepisy postępowania karnego przewidują również przekazywanie wykonania orzeczeń do państwa jego pobytu lub przejęcie wykonania kary przez inne państwo. W obrocie gospodarczym status cudzoziemca może podlegać ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorców, między innymi przy składaniu oświadczeń dotyczących posiadania nieruchomości w Polsce.