Burmistrz

Burmistrz jest organem wykonawczym gminy, której siedziba znajduje się w mieście. W gminie wiejskiej funkcję tę pełni wójt, a w określonych ustawowo miastach organem wykonawczym jest prezydent miasta. Nazwa „burmistrz” oznacza zatem zarówno stanowisko osoby kierującej wykonawczą działalnością gminy, jak i ustawowe określenie wójta w gminie miejskiej lub miejsko-wiejskiej.

Burmistrz jest wybierany przez mieszkańców w wyborach bezpośrednich. Wykonuje uchwały rady gminy i realizuje zadania gminy określone w przepisach prawa. Reprezentuje gminę na zewnątrz, kieruje bieżącymi sprawami gminy, gospodaruje jej mieniem oraz wykonuje budżet. Jest także kierownikiem urzędu gminy i zwierzchnikiem służbowym pracowników tego urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, w zakresie określonym przepisami.

Znaczenie praktyczne burmistrza obejmuje w szczególności:

• wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach należących do właściwości organu gminy, o ile przepisy nie powierzają ich innemu organowi;
• wykonywanie zadań dotyczących gospodarki nieruchomościami, w tym wydawanie lub przygotowywanie rozstrzygnięć związanych z podziałem, scaleniem i podziałem nieruchomości;
• realizację zadań z zakresu gospodarki wodnej, ochrony środowiska, ochrony powietrza, przeciwdziałania hałasowi i zarządzania sytuacjami awaryjnymi;
• wykonywanie zadań obronnych, związanych z ochroną ludności i zarządzaniem kryzysowym;
• sporządzanie sprawozdań i przekazywanie informacji organom administracji publicznej, gdy wymagają tego przepisy szczególne;
• podejmowanie czynności jako kierownik jednostki samorządu terytorialnego, między innymi w zakresie audytu wewnętrznego.

Burmistrz może występować w postępowaniach administracyjnych i podatkowych jako organ prowadzący postępowanie albo jako podmiot wykonujący określone zadania. W razie okoliczności podważających jego bezstronność podlega wyłączeniu na zasadach przewidzianych dla organów administracji. W przepisach jest często wymieniany łącznie z wójtem i prezydentem miasta, ponieważ zakres ich kompetencji w wielu dziedzinach jest analogiczny.