Bieg terminu

Bieg terminu oznacza sposób liczenia okresu, w którym należy dokonać określonej czynności albo po którego upływie powstaje, zmienia się lub wygasa określony skutek prawny. Termin może być określony w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, a jego początek może wynikać z ustawy, doręczenia pisma, ogłoszenia orzeczenia, wystąpienia zdarzenia albo uzyskania przez stronę określonej informacji.

Zasady obliczania biegu terminu zależą od rodzaju sprawy i właściwych przepisów. W postępowaniu cywilnym termin sądowy może rozpocząć się od ogłoszenia postanowienia lub zarządzenia, a gdy przewidziano doręczenie z urzędu, od doręczenia. W postępowaniu karnym co do zasady nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie rozpoczynające bieg terminu. Koniec terminu ustala się z uwzględnieniem odpowiedniego dnia tygodnia lub miesiąca oraz przepisów dotyczących dni wolnych od pracy.

Wyróżnia się w szczególności terminy ustawowe, sądowe i umowne, a także terminy materialnoprawne i procesowe. Termin może służyć do wniesienia środka zaskarżenia, złożenia wniosku, dokonania zgłoszenia albo podjęcia innej czynności. Przykładowo przepisy mogą uzależniać możliwość wniesienia apelacji od wcześniejszego doręczenia wyroku z uzasadnieniem albo przewidywać, że brak sprzeciwu organu w określonym czasie oznacza przyjęcie zgłoszenia.

Bieg terminu może zostać zawieszony, przerwany albo rozpocząć się ponownie, jeżeli przewiduje to ustawa. Zawieszenie oznacza czasowe wstrzymanie liczenia terminu, na przykład z powodu śmierci spadkodawcy, konieczności uzyskania informacji od organu innego państwa lub zawieszenia postępowania. Przerwanie powoduje co do zasady rozpoczęcie biegu terminu od początku. Upływ terminu może prowadzić do utraty uprawnienia, bezskuteczności czynności, przedawnienia roszczenia albo uznania, że organ nie zgłosił sprzeciwu. Wpływ na bieg terminu może mieć również złożenie wniosku, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia lub wniesienie środka zaskarżenia.