Awaria

„Awaria” w rozumieniu ustawy „Mikroorganizmy i organizmy genetycznie zmodyfikowane” oznacza zdarzenie związane z niezamierzonym wydostaniem się mikroorganizmu genetycznie zmodyfikowanego poza warunki jego zamkniętego użycia, jeżeli takie uwolnienie może zagrozić ludziom albo środowisku.

Aby dane zdarzenie mieściło się w tym pojęciu, muszą wystąpić łącznie określone elementy:

• uwolnienie dotyczy mikroorganizmu genetycznie zmodyfikowanego,
• następuje w trakcie zamkniętego użycia, a więc w ramach działań prowadzonych w warunkach, które mają ograniczać kontakt organizmu z otoczeniem,
• uwolnienie jest niezamierzone,
• zdarzenie może powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi lub dla środowiska.

Nie jest konieczne, aby szkoda już wystąpiła. Wystarczy możliwość powstania zagrożenia, przy czym może ono ujawnić się od razu albo dopiero po pewnym czasie. Definicja obejmuje więc zarówno sytuacje, w których niebezpieczeństwo jest widoczne natychmiast, jak i takie, których skutki mogą być opóźnione. Istotny jest także potencjalny charakter zagrożenia, dlatego ocena zdarzenia nie ogranicza się do stwierdzenia faktycznych następstw.

Tak rozumiane pojęcie służy wyodrębnieniu zdarzeń szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa biologicznego. Pozwala odróżnić awarię od zamierzonego prowadzenia prac z mikroorganizmem genetycznie zmodyfikowanym oraz od przypadków, w których nie ma możliwości zagrożenia dla zdrowia ludzi ani dla środowiska. W praktyce kwalifikacja zdarzenia jako awarii ma znaczenie dla oceny ryzyka i zastosowania przewidzianych w przepisach działań związanych z ochroną ludzi i środowiska.

Słowo „awaria” występuje również w innych dziedzinach prawa, między innymi w przepisach o ochronie środowiska, gospodarce nieruchomościami, prawie wodnym i budowlanym, a także w regulacjach dotyczących pracy i bezpieczeństwa na statkach. W tych miejscach jego znaczenie wynika z konkretnego kontekstu i nie musi odpowiadać definicji przyjętej dla zamkniętego użycia mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych.