Art. 68 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z wykazywaniem umocowania przez przedstawicieli ustawowych, organy oraz osoby wymienione w art. 67 k.p.c. przy pierwszej czynności procesowej. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że osoby działające w imieniu stron postępowania mają odpowiednie umocowanie do podejmowania czynności procesowych.

### § 1. Obowiązek wykazania umocowania dokumentem

Zgodnie z § 1 art. 68 k.p.c., przedstawiciel ustawowy, organy oraz osoby wymienione w art. 67 k.p.c. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Dokument ten powinien jednoznacznie potwierdzać, że dana osoba ma prawo reprezentować stronę w postępowaniu. Przykładami takich dokumentów mogą być pełnomocnictwa, akty powołania czy inne dokumenty potwierdzające umocowanie.

### § 2. Wyjątki od obowiązku przedłożenia dokumentu

Przepis § 2 wprowadza istotne wyjątki od obowiązku przedłożenia dokumentu umocowania. Nie jest to wymagane w dwóch przypadkach:
1. **Dostęp do wykazu lub rejestru:** Jeżeli stwierdzenie umocowania przez sąd jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Przykładem może być Krajowy Rejestr Sądowy (KRS), gdzie sąd może samodzielnie sprawdzić umocowanie danej osoby.
2. **Czynności dokonywane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego:** Gdy czynność procesowa jest dokonywana za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a przepis szczególny przewiduje, że czynności można dokonać wyłącznie za pośrednictwem tego systemu. W takim przypadku również nie jest wymagane przedłożenie dokumentu umocowania, ale konieczne jest wskazanie podstawy umocowania.

### § 3. Wskazanie podstawy umocowania

Nawet w przypadkach, gdy przedłożenie dokumentu umocowania nie jest wymagane, przedstawiciel ustawowy, organy oraz osoby wymienione w art. 67 k.p.c. mają obowiązek wskazać podstawę swojego umocowania. Jest to istotne dla zapewnienia przejrzystości i pewności co do tego, że dana osoba ma prawo działać w imieniu strony.

### § 4. Umocowanie organów państwowych i samorządowych

W przypadku, gdy czynności procesowe za stronę podejmuje organ państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej, przedłożenie aktu powołania lub innego aktu równorzędnego potwierdzającego powierzenie określonej osobie pełnienia funkcji tego organu nie jest wymagane, o ile stwierdzenie tego faktu jest możliwe na podstawie informacji powszechnie dostępnych. Przykładem takich informacji mogą być dane udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP). W takim przypadku w pierwszym piśmie procesowym tej strony należy wskazać źródło informacji, z których wynika umocowanie określonej osoby do działania w imieniu organu.

### Podsumowanie

Art. 68 k.p.c. wprowadza zasady mające na celu ułatwienie i usprawnienie postępowania cywilnego poprzez określenie, kiedy i w jaki sposób przedstawiciele ustawowi, organy oraz inne osoby muszą wykazać swoje umocowanie. Przepis ten uwzględnia również nowoczesne rozwiązania, takie jak dostęp do rejestrów elektronicznych i systemów teleinformatycznych, co ma na celu zwiększenie efektywności i przejrzystości postępowania.

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo o notariacie

Przepis wskazuje, gdzie należy szukać urzędowego wzoru dokumentu powołania do wykonywania zawodu rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Nie opisuje jego treści ani procedury powołania, lecz odsyła do załącznika nr 2 do rozporządzenia. Oznacza to, że właśnie ten załącznik zawiera formę, według której taki akt powinien być sporządzony.

w sprawie egzaminu dla osób ubiegających się o przyznanie prawa do wykonywania zawodu rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz sprawdzianu dla rzeczoznawców

Jeżeli w prostej spółce akcyjnej zostaje powołana rada nadzorcza, akt jej powołania musi przewidywać co najmniej trzech członków. Wzorzec dostępny w systemie teleinformatycznym nie pozwoli wpisać mniejszej liczby, więc nie można za jego pomocą utworzyć rady jedno- ani dwuosobowej. Przepis dotyczy treści aktu powołania i określa minimalny skład rady, gdy ten organ jest powoływany.

Akt powołania

Akt powołania w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Prawo o notariacie1 przepis

w sprawie egzaminu dla osób ubiegających się o przyznanie prawa do wykonywania zawodu rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz sprawdzianu dla rzeczoznawców1 przepis

w sprawie określenia wzorców dotyczących prostej spółki akcyjnej udostępnionych w systemie teleinformatycznym1 przepis