Akredytywa

Akredytywa to instrument rozliczeniowy, w którym bank, działając na zlecenie swojego klienta, zobowiązuje się zapłacić oznaczoną kwotę wskazanemu beneficjentowi, jeżeli zostaną spełnione warunki określone w treści akredytywy. Najczęściej warunkiem zapłaty jest przedstawienie dokumentów potwierdzających wykonanie określonej czynności, na przykład wysłanie towaru, jego ubezpieczenie albo dostarczenie dokumentów handlowych.

W akredytywie występują zwykle trzy podmioty: zleceniodawca, który poleca bankowi otwarcie akredytywy, bank oraz beneficjent, uprawniony do otrzymania zapłaty. W rozliczeniu może uczestniczyć także drugi bank, który zawiadamia beneficjenta o otwarciu akredytywy albo potwierdza zobowiązanie banku otwierającego. Bank co do zasady bada zgodność przedstawionych dokumentów z warunkami akredytywy, a nie rozstrzyga wszystkich kwestii dotyczących umowy zawartej między zleceniodawcą a beneficjentem.

Najważniejsze cechy akredytywy:

• zabezpiecza zapłatę, ponieważ beneficjent może otrzymać środki od banku po spełnieniu ustalonych warunków,
• jest oparta na ścisłych regułach dotyczących dokumentów, terminów i kwoty,
• może mieć charakter odwołalny albo nieodwołalny, zależnie od treści zobowiązania banku,
• może być wykorzystywana w obrocie krajowym i międzynarodowym, zwłaszcza przy sprzedaży towarów i usług.

Akredytywa dokumentowa służy przede wszystkim rozliczeniom handlowym. Akredytywa pieniężna może natomiast umożliwiać wypłatę środków w określonych warunkach. W praktyce akredytywa ogranicza ryzyko niewykonania płatności przez kontrahenta, ale nakłada na beneficjenta obowiązek prawidłowego i terminowego przedstawienia wymaganych dokumentów.

W polskim prawie akredytywa należy do czynności bankowych. Jej otwarcie lub potwierdzenie może być wykonywane przez bank na podstawie stosunku prawnego z klientem. Termin ten występuje również w przepisach karnych dotyczących nieuczciwego uzyskiwania finansowania lub innych form wsparcia, gdy akredytywa jest jednym z instrumentów, których uzyskanie może zostać wyłudzone za pomocą nieprawdziwych informacji albo nierzetelnych dokumentów.