Tekst druku sejmowego nr 2669

Druk nr 2669 Warszawa, 21 maja 2026 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

X kadencja Marszałek Senatu

BPS.DPS.030.10.2026

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, zgodnie z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. mam zaszczyt przekazać Panu Marszałkowi podjętą przez Senat na 59. posiedzeniu w dniu 21 maja 2026 r. uchwałę w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy

- o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy - Prawo budowlane wraz z projektem tej ustawy.

Jednocześnie pragnę poinformować, że Senat upoważnił senatora Jacka Trelę do reprezentowania Senatu w dalszych pracach nad tym projektem.

Z poważaniem (-) Małgorzata Kidawa-Błońska

Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

U C H WA Ł A

S E N AT U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J

z dnia 21 maja 2026 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Senat wnosi do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane.

Jednocześnie upoważnia pana senatora Jacka Trelę do reprezentowania Senatu w pracach nad projektem.

MARSZAŁEK SENATU

Małgorzata KIDAWA-BŁOŃSKA

projekt

U S T AWA

z dnia o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane

Art. 1. W ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1783) wprowadza się następujące zmiany: 1)

w art. 19 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Okręgowa rada izby podejmuje uchwałę w sprawie: 1)

wpisu na listę członków okręgowej izby;

2)

skreślenia z listy członków okręgowej izby, w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 1, 2, 4 lub ust. 2;

3)

zawieszenia w prawach członka, w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia, o którym mowa w art. 42 ust. 3 pkt 1, 3 lub 4.”;

2)

w art. 42: a)

w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) orzeczenia o stwierdzeniu utraty uprawnień budowlanych, jeżeli ukarany utracił wszystkie posiadane uprawnienia budowlane;”,

b)

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Skreślenie z listy członków okręgowych izb może nastąpić także w przypadku nieuiszczenia składek członkowskich, w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres roku.”,

c)

w ust. 3: –

pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) orzeczenia kary, o której mowa w art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, jeżeli zakaz obejmuje wszystkie samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, do wykonywania których uprawniony był ukarany;”,

–2– –

pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) nieuiszczania składek członkowskich, w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres dłuższy niż 6 miesięcy;”;

3)

w art. 43 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1. Członkowi izby zawieszonemu w prawach członka izby, do czasu zatarcia kary zawieszenia w prawach członka, nie przysługuje czynne i bierne prawo wyborcze.

2. Członek izby zawieszony w prawach członka izby nie może pełnić funkcji w organach izby, a jego mandat w tych organach wygasa.”;

4)

w art. 55: a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Właściwy sąd dyscyplinarny przekazuje niezwłocznie przewodniczącemu okręgowej rady izby odpis prawomocnego orzeczenia o nałożeniu kary z tytułu odpowiedzialności dyscyplinarnej w celu wykonania kary oraz dokonania wpisu o ukaraniu w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 10. Przewodniczący okręgowej rady izby niezwłocznie dokonuje wpisu.”,

b)

po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:

„1a. W przypadku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 3, skreślenia z listy członków okręgowej izby dokonuje przewodniczący okręgowej rady izby niezwłocznie

po

otrzymaniu

odpisu

prawomocnego

orzeczenia

sądu

dyscyplinarnego orzekającego karę, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 4. 1b. W przypadku, o którym mowa w art. 42 ust. 3 pkt 2, niezwłocznie po otrzymaniu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego orzekającego karę, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 3, przewodniczący okręgowej rady izby wpisuje na liście członków okręgowej izby informację o zawieszeniu w prawach członka izby.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605 i 646) wprowadza się następujące zmiany: 1)

w art. 12 po ust. 7a dodaje się ust. 7b w brzmieniu:

„7b. Osoba zawieszona w prawach członka izby samorządu zawodowego nie może wykonywać samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.”;

–3– 2)

w art. 96 ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6. Osobie ukaranej z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, która w wyznaczonym terminie egzaminu nie zdała, właściwa okręgowa komisja kwalifikacyjna izby samorządu zawodowego wyznacza termin dodatkowy, nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy. W przypadku nieuzyskania oceny pozytywnej w terminie dodatkowym, właściwy okręgowy sąd dyscyplinarny stwierdza utratę uprawnień budowlanych w specjalności i zakresie, który był objęty egzaminem.”;

3)

w art. 99 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Właściwej okręgowej radzie izby samorządu zawodowego niezwłocznie doręcza się: 1)

odpis ostatecznej decyzji o ukaraniu zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie;

2)

odpis

ostatecznej

decyzji

stwierdzającej

utratę

uprawnień

budowlanych

w przypadku, o którym mowa w art. 96 ust. 6.”.

Art. 3. Do postępowań dyscyplinarnych wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 oraz do postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 2, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

1. Cel projektowanej ustawy Projekt ustawy zmierza do wyeliminowania wątpliwości dotyczących charakteru prawnego uchwały okręgowej rady izby samorządu zawodowego architektów oraz inżynierów budownictwa podejmowanej w sprawie skreślenia z listy członków okręgowej izby lub zawieszenia w prawach członka.

Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, okręgowa rada izby podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę członków okręgowej izby oraz skreślenia z listy lub zawieszenia w prawach członka.

Na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, skreślenie z listy członków okręgowej izby następuje w wypadku: 1)

wniosku członka;

2)

orzeczenia o stwierdzeniu utraty uprawnień budowlanych;

3)

orzeczenia kary, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 4 (skreślenie z listy członków izby);

4)

śmierci członka.

W myśl art. 54 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów

budownictwa, okręgowy sąd dyscyplinarny w sprawach dyscyplinarnych może orzekać następujące kary: 1)

upomnienie;

2)

nagana;

3)

zawieszenie, na okres do 2 lat, w prawach członka izby;

4)

skreślenie z listy członków izby.

Wątpliwości interpretacyjne wynikają z analizy art. 19 ust. 2 w związku z art. 42 ust. 1

pkt 3 oraz art. 54 ust. 1 pkt 3. Przepisy te nie precyzują jednoznacznie, czy uchwała okręgowej rady izby w sprawie skreślenia z listy członków okręgowej izby lub zawieszenia w prawach członka, w sytuacji gdy kara została wymierzona przez sąd dyscyplinarny, ma charakter jedynie formalny, czy też konstytutywny.

Mimo, że uchwała okręgowej rady izby o skreśleniu z listy członków izby oraz o zawieszeniu w prawach członka izby zapadła w wykonaniu orzeczenia sądu dyscyplinarnego,

–2– jest wtórna do tego orzeczenia i stanowi w istocie czynność materialno-techniczną, służy od niej odwołanie do Krajowej Rady Izby w terminie 30 dni od daty doręczenia uchwały, a w dalszej kolejności – skarga do sądu administracyjnego (art. 19 ust. 4 i 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa).

W projekcie proponuje się, aby w sytuacji, w której skreślenie z listy członków okręgowej izby lub zawieszenie w prawach członka izby, jest karą wymierzoną przez sąd dyscyplinarny, nie było już konieczne podejmowanie uchwały okręgowej rady izby w tym samym przedmiocie.

Jest to rozwiązanie przyjęte w przepisach regulujących ustrój samorządów zawodowych np. adwokatów i radców prawnych.

Właściwy sąd dyscyplinarny będzie niezwłocznie przekazywał przewodniczącemu okręgowej rady odpis prawomocnego orzeczenia o nałożeniu kary z tytułu odpowiedzialności dyscyplinarnej w celu wykonania kary oraz dokonania wpisu o ukaraniu w rejestrze ukaranych z tytułu odpowiedzialności dyscyplinarnej członków okręgowej izby (art. 55 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa).

W przypadku orzeczenia kary skreślenia z listy członków izby albo zawieszenia w prawach członka izby, skreślenia z listy albo wpisu informacji o zawieszeniu dokona przewodniczący okręgowej rady izby niezwłocznie po otrzymaniu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego orzekającego jedną z tych kar (art. 55 ust. 1a i 1b ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.

Sposób wykonania kar wymierzanych przez sądy dyscyplinarne nie ulegnie zmianie, ponieważ na podstawie § 43 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, kary skreślenia z listy członków okręgowej izby lub zawieszenie w prawach członka izby, wykonuje okręgowa rada izby po otrzymaniu odpisu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.

Jednocześnie projekt ustawy przewiduje wprowadzenie szeregu zmian o charakterze doprecyzowującym, których celem jest wyeliminowanie problemów pojawiających się w praktyce stosowania przepisów regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną architektów oraz inżynierów budownictwa, a także odpowiedzialność zawodową w budownictwie.

–3– W art. 42 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa doprecyzowano kwestie dotyczące skreślenia z listy członków okręgowej izby i zawieszenia w prawach członka wskazując, że skreślenie z listy członków okręgowej izby następuje w wypadku orzeczenia o stwierdzeniu utraty uprawnień budowlanych, jeżeli ukarany utracił wszystkie posiadane uprawnienia budowlane. Dotychczas istniała jedynie przesłanka orzeczenia o stwierdzeniu utraty uprawnień budowlanych.

Ponadto, dodano przesłankę nieopłacania składek członkowskich w pełnej wysokości i w określonym terminie. Skreślenie z listy członków okręgowych izb będzie mogło nastąpić w przypadku nieuiszczenia składek członkowskich, w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres roku.

Wskazano, że zawieszenie w prawach członka izby następuje w wypadku: –

orzeczenia kary, o której mowa w art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, jeżeli zakaz obejmuje wszystkie samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, do wykonywania których uprawniony był ukarany (dotychczas wystarczyło samo orzeczenie kary, o której mowa w art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane),

–

nieuiszczania składek członkowskich, w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres dłuższy niż 6 miesięcy (dodano przesłankę opłacania składek członkowskich w pełnej wysokości i w określonym terminie).

W art. 43 uregulowano kwestię praw wyborczych członka izby zawieszonego w prawach

członka izby oraz sprawowania przez niego funkcji w organach izby.

W art. 96 ust. 6 ustawy – Prawo budowlane wskazano na rolę właściwego okręgowego sądu dyscyplinarnego w stwierdzeniu utraty uprawnień budowlanych, jeżeli osoba ukarana z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, w wyznaczonym terminie takiego egzaminu nie zdała.

W art. 99 Prawa budowlanego wskazano, że właściwej okręgowej radzie izby niezwłocznie doręcza się odpis ostatecznej decyzji o ukaraniu zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie oraz odpis ostatecznej decyzji stwierdzającej utratę uprawnień budowlanych w przypadku, o którym mowa w art. 96 ust. 6.

Dodatkowo w art. 12 Prawa budowlanego dodano ust. 7b stanowiący, że osoba zawieszona w prawach członka izby nie może wykonywać samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.

–4– Zaproponowano, aby do postępowań dyscyplinarnych oraz do postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosowało się przepisy dotychczasowe.

W projekcie przejęto 30-dniowy okres vacatio legis.

2. Skutki i wyniki konsultacji Oczekiwane skutki społeczne, gospodarcze i finansowe oraz wyniki konsultacji zostały przedstawione w ocenie skutków regulacji. Nadesłane w ramach konsultacji opinie i uwagi są zamieszczone na senackiej stronie internetowej.

3. Oświadczenie o zgodności z prawem Unii Europejskiej Przedmiot projektowanej ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Tytuł projektu: ustawa o zmianie ustawy o samorządach Data sporządzenia: 7 maja 2026 r. zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane Źródło: inicjatywa grupy senatorów Przedstawiciel wnioskodawcy: senator Jacek Trela Nr druku: 570, 570 S Osoby odpowiedzialne za projekt w Biurze Legislacyjnym:

Maciej Telec, główny legislator, tel. 22 694 93 02 w zakresie OSR:

Marian Fałek, główny ekspert, tel. 22 694 90 82

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany?

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa określa organizację i zadania samorządów zawodowych osób będących członkami tych organizacji, wykonujących zawód architekta lub inżyniera budownictwa, w tym prowadzenie postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków, a także prowadzenie listy członków samorządu zawodowego.

Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa okręgowa rada izby podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę członków okręgowej izby oraz skreślenia z listy lub zawieszenia w prawach członka. Problem polega na tym, że analiza przepisów art. 19 ust. 2 w związku z art. 42 ust. 1 pkt 3 oraz art. 54 ust. 1 pkt 3 wzbudza wątpliwości interpretacyjne. Przepisy te nie precyzują jednoznacznie, czy uchwała okręgowej izby w sprawie skreślenia z listy członków okręgowej izby lub zawieszenia w prawach członka, w sytuacji, gdy kara została wymierzona przez sąd dyscyplinarny, ma charakter jedynie formalny, czy też konstytutywny.

Powyższa uchwała podlega zaskarżeniu do organu wyższego szczebla w ramach tego samorządu, a w dalszej kolejności możliwe jest wykorzystanie drogi sądowoadministracyjnej.

Z danych statystycznych nadesłanych przez samorządy zawodowe architektów oraz inżynierów budownictwa (załącznik do OSR) można wnioskować, że wykorzystanie drogi sądowoadministracyjnej przez zainteresowane osoby wykonujące zawody zaufania publicznego jest nieduże.

Z informacji przedstawionej przez Krajową Radę Izby Architektów RP wynika, że w latach 2015-2025 łącznie wniesiono 4 odwołania od uchwał podjętych przez Okręgowe Rady Izby Architektów RP na podstawie orzeczeń zapadłych w postępowaniach dyscyplinarnych, w których orzeczono karę zawieszenia w prawach członka lub skreślenia z listy członka.1 Według informacji przesłanych przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa, w latach 2015-2025 Okręgowe Sądy Dyscyplinarne, na średnio 118 000 członków, podjęły łącznie 7 decyzji w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej skutkujących zawieszeniem na okres 2 lat w prawach członka Izby lub skreślenia z listy członków.2

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji i oczekiwany efekt.

Rekomenduje się projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane, w którym proponuje się: •

aby w sytuacji, w której skreślenie z listy członków okręgowej izby lub zawieszenie w prawach członka izby, jest karą wymierzoną przez sąd dyscyplinarny, nie było już konieczne podejmowanie uchwały okręgowej rady izby w tym samym przedmiocie,

•

wprowadzenie szeregu zmian o charakterze doprecyzowującym, których celem jest wyeliminowanie problemów pojawiających się w praktyce stosowania przepisów regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną architektów oraz inżynierów budownictwa, a także odpowiedzialność zawodową w budownictwie,

•

aby w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy obowiązywały przepisy dotychczasowe.

Oczekuje się, że przedmiotowa ustawa wyeliminuje wątpliwości dotyczące charakteru prawnego uchwały okręgowej rady izby podejmowanej w sprawie skreślenia z listy członków okręgowej izby lub zawieszenia w prawach członka.

1

2

Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, pismo z dnia 15 stycznia 2026 r., znak: I.dz.013/KRIA/2026/w Polska Izba Inżynierów Budownictwa, pismo z dnia 16 stycznia 2026 r., znak: ZD.050.2.2026

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE?

Nie zachodzi konieczność przeglądu rozwiązań przyjętych w innych krajach członkowskich OECD lub UE.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt.

Grupa

okręgowe rady izby

Wielkość

Źródło danych

Oddziaływanie podejmują uchwałę w sprawie: • wpisu na listę członków okręgowej izby, • skreślenia z listy członków okręgowej izby, w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości: o o wniosku członka w sprawie skreślenia z listy, o o zaistnieniu orzeczenia o stwierdzeniu utraty uprawnień budowlanych, jeżeli ukarany utracił wszystkie posiadane uprawnienia budowlane, o o śmierci członka, o o zaistnieniu okoliczności nieuiszczenia składek członkowskich, w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres 1 roku, • zawieszenia w prawach członka, w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości: o o zaistnieniu orzeczenia kary, o której mowa w art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, jeżeli zakaz obejmuje wszystkie samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, do wykonywania których uprawniony był ukarany, o o zaistnieniu okoliczności nieuiszczania składek członkowskich, w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, o o wniosku członka izby, który czasowo zaprzestał wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, • niezwłocznie doręcza się odpis ostatecznej decyzji: o o ukaraniu zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie o stwierdzającej utratę uprawnień budowlanych (osoba ukarana z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, która go w wyznaczonym terminie nie zdała, a także nie uzyskała pozytywnej oceny w terminie dodatkowym, po czym stwierdzono utratę uprawnień do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie),

• członkowie okręgowych izb

skreślenie z listy członków okręgowej izby: o następuje w wypadku orzeczenia o stwierdzeniu utraty uprawnień budowlanych, jeżeli ukarany utracił wszystkie posiadane uprawnienia budowlane, o w przypadku nieuiszczenia składek członkowskich, w wysokości lub terminach określony uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres roku,

•

•

zawieszenia w prawach członka w przypadku: o orzeczenia kary, o której mowa w art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy

– Prawo budowlane, jeżeli zakaz obejmuje wszystkie samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, do wykonywania których uprawniony był ukarany, o nieuiszczania składek członkowskich, w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby, przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, o wniosku członka izby, który czasowo zaprzestał wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, osoba zawieszona w prawach członka izby: o nie może wykonywać samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, o do czasu zatarcia kary zawieszenia w prawach członka, nie przysługuje czynne i bierne prawo wyborcze, o nie może pełnić funkcji w organach izby, a jego mandat w tych organach wygasa,

•

sąd dyscyplinarny

przewodniczący okręgowych rad izb

okręgowe komisje kwalifikacyjne

ukaranemu z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, który go w wyznaczonym terminie nie zdał, wyznacza się termin dodatkowy, nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli ukarany nie uzyska także w terminie dodatkowym oceny pozytywnej, sąd dyscyplinarny stwierdza utratę uprawnień budowlanych w specjalności i zakresie, które były objęte egzaminem, • przekazuje niezwłocznie przewodniczącemu okręgowej rady izby odpis prawomocnego orzeczenia o nałożeniu kary z tytułu odpowiedzialności dyscyplinarnej, w celu wykonania kary oraz dokonania wpisu o ukaraniu w rejestrze, • stwierdza utratę uprawnień budowlanych w specjalności i zakresie, który był objęty egzaminem, przez osobę ukaraną, na którą został nałożony obowiązek złożenia egzaminu i która nie uzyskała oceny pozytywnej także w terminie dodatkowym, po otrzymaniu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego: • dokonują niezwłocznie wpisu w rejestrze o ukaraniu członka, • dokonują niezwłocznie skreślenia z listy członków okręgowej izby, • wpisują na liście członków informację o zawieszeniu w prawach członka izby, osobie ukaranej z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, która go w wyznaczonym terminie nie zdała, wyznaczają termin dodatkowy, nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane w dniu 5 grudnia 2025 r. został przesłany do zaopiniowania Ministrowi Infrastruktury, Ministrowi Finansów i Gospodarki, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, I Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratorowi Krajowemu, Sądowi Najwyższemu, Krajowej Radzie Sądownictwa, Stowarzyszeniu Sędziów Polskich "IUSTITIA", Stowarzyszeniu Sędziów THEMIS, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, Fundacji im. Stefana Batorego, Naczelnej Radzie Adwokackiej, Krajowej Radzie Radców Prawnych, Stowarzyszeniu Prokuratorów „Lex super omnia”, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, Ogólnopolskiemu Stowarzyszeniu Sędziów Sądów Administracyjnych, Krajowej Radzie Izby Architektów, Stowarzyszeniu Architektów Polskich, Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa, Polskiemu Związku Inżynierów i Techników Budownictwa. Termin nadsyłania opinii ustalono na dzień 7 stycznia 2026 r.

Minister Finansów i Gospodarki proponował zrezygnować z wprowadzania zamieszczonych w projekcie ustawy zmian, ponieważ budzą one następujące zastrzeżenia: • nowa treść przepisu art. 19 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych skutkować będą rozróżnieniem działań podejmowanych przez okręgową radę izby w zakresie podejmowanych uchwał, • zmiany mogą doprowadzić do niespójności regulacji prawnych; zastrzeżenie to zostało zgłoszone w odniesieniu do opiniowanego projektu przez Prezesa Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, • należy negatywnie ocenić przepis przejściowy; pomimo, że formułuje i jednoznacznie precyzuje odniesienie do konkretnego postępowania trudno stwierdzić, że w tym przypadku przepis ten jest podyktowany potrzebą ochrony praw podmiotowych.

Ponadto Minister Finansów i Gospodarki przesłał projekt nowego brzmienia senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.3 Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że uregulowania ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, zarówno w aktualnym, jak i postulowanym stanie prawnym (projekt ustawy), mają swoje uzasadnienie i pewne ugruntowanie w polskim systemie prawnym. Co jednak kluczowe, proponowana nowelizacja pozbawiając architektów i inżynierów budownictwa przysługujących, w opisanych w opinii przypadkach, dodatkowych środków odwoławczych, stanowi niewątpliwie ingerencję w prawa jednostek i prawa nabyte przez nie w związku z wykonywaniem danych zawodów zaufania publicznego. Tego typu ingerencja musi być odpowiednio uzasadniona i proporcjonalna.

Rzecznik Praw Obywatelskich negatywnie ocenił zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązanie dotyczące postępowań dyscyplinarnych wszczętych przed dniem wejścia w życie proponowanej nowelizacji. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich właściwsze wydaje się, aby stosowane były dotychczasowe przepisy. Zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązanie może być postrzegane jako zastosowanie prawa z mocą wstecz i to na niekorzyść jednostki.

Polska Izba Inżynierów Budownictwa była przeciwna zmianom procedur związanych z wykonywaniem kary oraz dokonywaniem wpisu o ukaraniu w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa. Wyrażono opinię, że projektowane zmiany skomplikują praktykę prowadzenia postępowań w sprawie dokonywania wpisów na liście członków okręgowej izby (postępowania różnicuje się w zależności od przyczyny zawieszenia lub skreślenia z listy członków – w części przypadków konieczne będzie wydanie uchwały, w części przypadków będziemy mieli do czynienia z czynnością materialno-techniczną), zaproponowane zmiany mogą doprowadzić do niespójności regulacji prawnych.

Polska Izba Inżynierów Budownictwa stwierdza, że zaproponowane rozwiązanie, aby do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych stosować nowe przepisy jest dla tych osób mniej korzystne. Ponadto uważa, że przewidziany termin vacatio legis, aby zaktualizować stosowne procedury i znowelizować regulaminy jest stanowczo zbyt krótki.

Krajowa Rada Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej proponowane rozwiązanie opiniuje pozytywnie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgłosił uwag.

W dniu 7 stycznia 2026 r. Komisja Ustawodawcza i Komisja Infrastruktury wobec rozbieżności stanowisk co do potrzeby wejścia w życie omawianego projektu zaproponowała, aby samorządy zawodowe architektów oraz inżynierów budownictwa przygotowały statystyki dotyczące skali ewentualnych problemów oraz spotkały się z wnioskodawcą w celu wypracowania wspólnego rozwiązania. W dniu 3 marca 2026 r. posiedzenie Komisji Ustawodawczej i Komisji Infrastruktury zostało odroczone celem umożliwienia wypracowania przez ministerstwo, GUNB oraz samorządy zawodowe propozycji poprawek do projektu ustawy. W dniu 5 maja 2026 r. Komisja Ustawodawcza i Komisja Infrastruktury przyjęły projekt ustawy z poprawką zaproponowaną przez Ministra Finansów i Gospodarki.4

6. Wpływ na sektor finansów publicznych. (ceny stałe z 2026 r.)

Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Łącznie (0-10)

Dochody ogółem

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Wydatki ogółem

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Saldo ogółem

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Źródła finansowania 3 4

Konsultacje, druk 570, pismo znak: DAB-II-.0220.1.2026 z dnia 29 kwietnia 2026 r.

Ibidem.

Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

Przedmiotowa ustawa nie będzie wpływała na dochody i wydatki podmiotów zaliczanych do sektora finansów publicznych.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe.

Skutki Czas w latach od wejścia w życie 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) zmian W ujęciu duże 0 0 0 0 0 0 0 przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, (w mln zł, małych i średnich 0 0 0 0 0 0 0 ceny stałe z przedsiębiorstw 2026 r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa 0 0 0 0 0 0 0 domowe W ujęciu duże niepieniężnym przedsiębiorstwa Brak wpływu ustawy na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym sektor mikro-, funkcjonowanie przedsiębiorców. małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa Brak wpływu na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe. domowe

Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu.

Brak wpływu.

9. Wpływ na rynek pracy.

Brak skutków.

10. Wpływ na pozostałe obszary. środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie inne: samorząd zawodowy architektów oraz inżynierów budownictwa Przedmiotowa ustawa wpłynie na procedury prowadzenia postępowań w sprawie dokonywania wpisów na liście członków okręgowej izby.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane?

Nie zachodzi konieczność ewaluacji efektów projektu ustawy.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.).

Postępowania dyscyplinarne w samorządzie zawodowym architektów i inżynierów budownictwa w latach 2015-2025.

Załącznik do OSR

Postępowania dyscyplinarne w samorządzie zawodowym architektów i inżynierów budownictwa w latach 2015-2025

Polska Izba Inżynierów Budownictwa. W latach 2015-2025 Okręgowe Sądy Dyscyplinarne, na średnio 118 000 członków, podjęły łącznie 7 decyzji w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej skutkujących zawieszeniem na okres 2 lat w prawach członka Izby lub skreślenia z listy członków.5

Tabela nr 1: Zestawienie zbiorcze z 14 izb okręgowych inżynierów budownictwa spraw z odpowiedzialności dyscyplinarnej w latach 2015-2025. 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Liczba spraw z odpowiedzialności dyscyplinarnej

17

14

15

9

5

8

10

10

9

10

18

Liczba spraw zakończonych ukaraniem (upomnienie, nagana, zawieszenie na okres 2 lat w prawach członka Izby, skreślenie z listy członków)

5

8

6

6

3

3

6

9

6

4

5

Liczba podjetych uchwał Okręgowej Rady w przypadku wyroku skazującego (podjęte w obowiązujacym terminie)

1

0

0

2

0

1

1

2

0

0

0

Liczba odwołań od uchwał Okręgowej Rady do Krajowej Rady

0

0

0

0

0

0

0

1

0

0

0

I instancji

12

11

8

7

4

7

6

7

6

5

5

II instancji

0

1

1

0

0

0

2

0

1

0

2

Sądzie Apelacyjnym

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

5

6

4

5

3

3

5

9

3

3

7

Liczba spraw zakończonych w:

Liczba prawomocnych wyroków skazujących

Źródło: Polska Izba Inżynierów Budownictwa

Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. W latach 2015-2025 łącznie wniesiono 4 odwołania od uchwał podjętych przez Okręgowe Rady Izby Architektów RP na podstawie orzeczeń zapadłych w postępowaniach dyscyplinarnych, w których orzeczono karę zawieszenia w prawach członka lub skreślenia z listy członków.6

5 6

Polska Izba Inżynierów Budownictwa, pismo z dnia 16 stycznia 2026 r., znak: ZD.050.2.2026 Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, pismo z dnia 15 stycznia 2026 r., znak: I.dz.013/KRIA/2026/w