Art. 57. Właściwość prawa przysposobienia

1. Przysposobienie podlega prawu ojczystemu przysposabiającego.

2. Przysposobienie wspólne przez małżonków podlega ich wspólnemu prawu ojczystemu. W razie braku wspólnego prawa ojczystego stosuje się prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a w razie braku miejsca zamieszkania w tym samym państwie - prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie mają miejsca zwykłego pobytu w tym samym państwie, stosuje się prawo państwa, z którym małżonkowie w inny sposób są wspólnie najściślej związani.

Komentarz do Art. 57.

Przepis określa, jakie prawo stosuje się do przysposobienia w sytuacjach, w których sprawa jest związana z więcej niż jednym państwem. Podstawową regułę zawiera ust. 1: przysposobienie podlega prawu ojczystemu przysposabiającego. Oznacza to, że o wyborze prawa decyduje jego więź obywatelska, określona w przepisie jako „prawo ojczyste”.

Odrębne zasady dotyczą przysposobienia wspólnego przez małżonków. Zgodnie z ust. 2 w pierwszej kolejności stosuje się ich wspólne prawo ojczyste. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego prawa ojczystego, przepis wskazuje kolejne kryteria, stosowane w określonej kolejności:

prawo państwa, w którym oboje mają miejsce zamieszkania,
jeżeli nie mają miejsca zamieszkania w tym samym państwie, prawo państwa, w którym oboje mają miejsce zwykłego pobytu,
jeżeli nie mają miejsca zwykłego pobytu w tym samym państwie, prawo państwa, z którym są „w inny sposób wspólnie najściślej związani”.

Konstrukcja przepisu tworzy więc stopniową hierarchię kryteriów. Wspólne prawo ojczyste ma pierwszeństwo przed wspólnym miejscem zamieszkania, a to z kolei przed wspólnym miejscem zwykłego pobytu. Dopiero brak wspólnego miejsca zwykłego pobytu prowadzi do zastosowania ostatniego łącznika, opartego na najściślejszym wspólnym związku małżonków z określonym państwem. Praktyczne znaczenie przepisu polega na wskazaniu prawa właściwego zarówno dla przysposobienia przez jedną osobę, jak i dla wspólnego przysposobienia przez małżonków.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 503.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 56.Art. 58.