Art. 4. Wybór prawa

1. W przypadkach przewidzianych w ustawie można dokonać wyboru prawa właściwego.

2. Wybór prawa powinien być wyraźny lub w sposób jednoznaczny wynikać z okoliczności sprawy, chyba że przepis dopuszczający wybór prawa stanowi inaczej.

3. Wybór prawa dokonany po powstaniu stosunku prawnego nie narusza praw osób trzecich.

4. Jeżeli przy dokonaniu czynności prawnej, a przed wyborem prawa zostały dopełnione wymagania w zakresie formy przewidziane przez prawo właściwe dla formy tej czynności, jej ważność nie może być podważana na podstawie prawa, któremu ta czynność podlega w wyniku wyboru prawa.

5. Przy ustalaniu, czy dokonano wyboru prawa oraz do oceny ważności wyboru prawa stosuje się przepisy art. 11, art. 17, art. 24 i art. 25.

6. Przepisy ust. 2-5 stosuje się do zmiany i uchylenia wyboru prawa.

Komentarz do Art. 4.

Przepis określa zasady wyboru prawa właściwego w przypadkach, w których ustawa dopuszcza taką możliwość. Samo uprawnienie do wyboru nie ma więc charakteru ogólnego, lecz zależy od istnienia odpowiedniej podstawy w ustawie.

Wybór prawa powinien być dokonany wyraźnie albo wynikać z okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny. Odstępstwo od tej zasady może przewidywać przepis, który dopuszcza wybór prawa. Oznacza to, że znaczenie ma nie tylko treść oświadczeń lub postanowień stron, lecz także to, czy z całokształtu okoliczności można bez wątpliwości ustalić, jakie prawo zostało wybrane.

Wybór dokonany już po powstaniu stosunku prawnego nie może naruszać praw osób trzecich. Przepis chroni zatem sytuację osób, których prawa ukształtowały się przed zmianą podstawy prawnej stosunku.

Szczególna zasada dotyczy formy czynności prawnej. Jeżeli przed wyborem prawa spełniono wymagania dotyczące formy przewidziane przez prawo właściwe dla formy tej czynności, jej ważność nie może być następnie podważana na podstawie prawa, które stało się właściwe w wyniku wyboru. Chroni to skuteczność czynności już dokonanej pod względem formalnym.

Przy ustalaniu, czy wybór prawa został dokonany, oraz przy ocenie jego ważności stosuje się przepisy art. 11, art. 17, art. 24 i art. 25. Te same reguły, obejmujące ust. 2-5, dotyczą także zmiany i uchylenia wyboru prawa. W praktyce przepis porządkuje więc zarówno dokonanie wyboru, jak i późniejsze modyfikowanie albo usunięcie jego skutków.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 503.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 3.Art. 5.