Art. 4. Udział ławników w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości

§ 1. W sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości obywatele biorą udział przez uczestnictwo ławników w rozpoznawaniu spraw przed sądami w pierwszej instancji, chyba że ustawy stanowią inaczej.

§ 2. Przy rozstrzyganiu spraw ławnicy mają równe prawa z sędziami i asesorami sądowymi.

Komentarz do Art. 4.

Przepis określa sposób udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Udział ten odbywa się przez uczestnictwo ławników w rozpoznawaniu spraw przed sądami pierwszej instancji. Oznacza to, że ławnicy są przewidziani jako uczestnicy rozpoznawania spraw na tym etapie postępowania, jednak zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego. Ustawy mogą bowiem przewidywać odmienne rozwiązania.

Kluczowe znaczenie ma także zrównanie pozycji ławników z sędziami i asesorami sądowymi przy rozstrzyganiu spraw. W zakresie podejmowania rozstrzygnięcia przepis przyznaje wszystkim tym uczestnikom równe prawa. Nie różnicuje więc praw ławnika, sędziego i asesora sądowego ze względu na sam status zawodowy lub społeczny, gdy wspólnie rozstrzygają sprawę.

Najważniejsze elementy regulacji:

obywatele uczestniczą w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości za pośrednictwem ławników,
udział ławników dotyczy rozpoznawania spraw przed sądami pierwszej instancji,
od tej zasady mogą istnieć wyjątki ustanowione w ustawach,
przy rozstrzyganiu spraw ławnicy mają równe prawa z sędziami i asesorami sądowymi.

W praktyce przepis wyznacza dwa podstawowe założenia: obecność obywatelskiego udziału w rozpoznawaniu spraw pierwszoinstancyjnych oraz równouprawnienie ławników z sędziami i asesorami na etapie rozstrzygania. Zakres tej regulacji jest ograniczony do wskazanych czynności i instancji, a możliwość odstępstwa zależy od postanowień innych ustaw.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2001 r. poz. 1070.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ławnicy

Art. 3.Art. 5.