Art. 3. p.s.w.n. Podstawy systemu szkolnictwa wyższego i nauki

1. Podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni.

2. System szkolnictwa wyższego i nauki funkcjonuje z poszanowaniem standardów międzynarodowych, zasad etycznych i dobrych praktyk w zakresie kształcenia i działalności naukowej oraz z uwzględnieniem szczególnego znaczenia społecznej odpowiedzialności nauki.

Komentarz do Art. 3. pswn

Przepis określa podstawowe założenia funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki. W ust. 1 wskazuje wartości, na których system ten się opiera: wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników, a także autonomię uczelni. Oznacza to, że wymienione rodzaje aktywności oraz samodzielność uczelni zostały przedstawione jako fundament całego systemu.

Zakres wolności obejmuje zarówno przekazywanie wiedzy, jak i działalność twórczą, prowadzenie badań oraz upowszechnianie ich rezultatów. Przepis wymienia te elementy łącznie, podkreślając ich znaczenie dla szkolnictwa wyższego i nauki. Autonomia uczelni została ujęta obok tych wolności jako druga podstawowa wartość systemu.

Ust. 2 określa zasady, z poszanowaniem których system ma funkcjonować. Są to standardy międzynarodowe, zasady etyczne i dobre praktyki w zakresie kształcenia i działalności naukowej. Oznacza to, że funkcjonowanie systemu powinno uwzględniać nie tylko wolność i autonomię wskazane w ust. 1, lecz także wymogi odnoszące się do sposobu prowadzenia kształcenia i działalności naukowej.

Przepis nakazuje również uwzględniać szczególne znaczenie społecznej odpowiedzialności nauki. W praktyce jego treść wyznacza ogólne ramy dla organizacji i działania systemu: chroni podstawowe wolności, uznaje autonomię uczelni oraz wskazuje standardy i wartości, które powinny towarzyszyć kształceniu i nauce.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1571.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2. pswn Art. 4. pswn