Art. 278. Negatywna przesłanka wznowienia

Po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.

Komentarz do Art. 278.

Przepis określa końcową granicę czasową żądania wznowienia postępowania. Po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia żądanie wznowienia co do zasady nie może już zostać zgłoszone. Początek tego okresu wyznacza chwila, w której orzeczenie stało się prawomocne, a nie sama data jego wydania.

Reguła ta ma charakter ograniczenia czasowego. Oznacza, że sam upływ pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia wystarcza, aby wyłączyć możliwość żądania wznowienia, bez względu na to, kiedy strona podjęła próbę jego zgłoszenia. Przepis nie określa przy tym innych terminów ani dodatkowych wymagań związanych z takim żądaniem.

Ustawa przewiduje jednak dwa wyjątki. Ograniczenie pięcioletnie nie ma zastosowania, gdy strona była pozbawiona możności działania albo nie była należycie reprezentowana. Są to odrębne sytuacje, w których strona nie mogła skutecznie uczestniczyć w postępowaniu lub nie zapewniono jej właściwej reprezentacji. Wystąpienie jednego z tych przypadków wyłącza zastosowanie wskazanej granicy czasowej.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na połączeniu stabilności prawomocnego orzeczenia z ochroną strony, która nie mogła działać albo nie była prawidłowo reprezentowana. Z jednej strony po pięciu latach od uprawomocnienia orzeczenie jest chronione przed żądaniem wznowienia, z drugiej, ochrona ta nie obejmuje sytuacji wyraźnie wskazanych w przepisie.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 143.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 277.Art. 279.