Art. 241. Domniemanie całkowitego zwolnienia

Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia – oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.

Komentarz do Art. 241.

Przepis określa skutki zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, jeżeli w przepisie prawa albo w postanowieniu sądu administracyjnego nie wskazano zakresu tego zwolnienia. W takiej sytuacji zwolnienie należy rozumieć jako całkowite, a więc obejmujące oba rodzaje kosztów wymienione w przepisie.

Po pierwsze, zwolnienie dotyczy opłat sądowych, czyli należności związanych z czynnościami podejmowanymi w postępowaniu. Po drugie, obejmuje wydatki, a więc koszty ponoszone w związku z prowadzeniem postępowania. Przepis nie pozwala zatem ograniczać skutku zwolnienia tylko do jednego z tych składników, jeżeli źródło zwolnienia nie określa jego zakresu.

Znaczenie regulacji polega na usunięciu wątpliwości co do tego, jak rozumieć ogólne zwolnienie od kosztów sądowych. Decydujące jest nie samo użycie sformułowania o zwolnieniu, lecz także brak wskazania, że obejmuje ono tylko określone koszty. Jeżeli zakres został określony, przepis nie rozszerza go ponad to określenie. Jeżeli natomiast zakresu nie określono, skutek zwolnienia jest pełny i obejmuje zarówno opłaty sądowe, jak i wydatki. Art. 241 ustanawia więc jasną regułę interpretacyjną, która zapewnia jednolite rozumienie nieokreślonego zakresu zwolnienia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 143.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 240.Art. 242.