Art. 168. Przesłanki prawomocności

§ 1. Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy.

§ 2. Mimo niedopuszczalności odrębnego zaskarżenia nie stają się prawomocne postanowienia podlegające rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy Sąd ten rozpoznaje sprawę, w której je wydano.

§ 3. Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części.

Komentarz do Art. 168.

Przepis określa, kiedy orzeczenie sądu uzyskuje prawomocność oraz jak oceniać ją w sytuacji, gdy zaskarżono tylko część rozstrzygnięcia. Podstawową zasadą jest, że orzeczenie staje się prawomocne wtedy, gdy nie przysługuje już co do niego środek odwoławczy (§ 1). Prawomocność jest więc związana z brakiem możliwości wniesienia takiego środka, a nie z samym faktem wydania orzeczenia.

Szczególne rozwiązanie dotyczy postanowień, od których nie można wnieść odrębnego zaskarżenia. Nie uzyskują one prawomocności, jeżeli podlegają rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w ramach sprawy, w której zostały wydane (§ 2). Przepis wiąże zatem ocenę prawomocności nie tylko z dopuszczalnością odrębnego zaskarżenia, lecz także z tym, czy dane postanowienie jest rozpoznawane przez ten Sąd przy rozpatrywaniu sprawy.

Jeżeli zaskarżono jedynie część orzeczenia, pozostała część staje się prawomocna z upływem terminu do jej zaskarżenia (§ 3). Oznacza to, że prawomocność może powstać tylko w odniesieniu do niezakwestionowanej części, podczas gdy część zaskarżona pozostaje objęta postępowaniem dotyczącym środka odwoławczego. Wyjątek zachodzi wtedy, gdy Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej pozostałej części. W takim przypadku upływ terminu do zaskarżenia nie prowadzi do jej prawomocności na zasadzie określonej w tym paragrafie. Przepis wyznacza więc granice, w jakich orzeczenie uzyskuje prawomocność, i rozstrzyga o znaczeniu częściowego zaskarżenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 143.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 167a.Art. 169.