Sygn. akt VIII U 2332/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 18 czerwca (...) r. znak: (...)-(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w F. ustalił S. L. kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. na kwotę 65.822,46 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego zakład przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego obliczoną na podstawie przeciętnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1998 r. Organ przyjął wskaźnik wysokości podstawy wyniósł 56,47% i podstawę wymiaru w wysokości 689,44 zł. Organ przyjął łącznie 16 lat, 5 miesięcy i 19 dni tj. 197 miesięcy okresów składkowych oraz łącznie
1 miesiąc i 21 dnia tj. 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Do ustalenia wartości kapitału początkowego zakład nie uwzględnił okresów: od 1 do 26 sierpnia 1976 r., od 1 do 20 sierpnia 1977 r., od 1 do 20 września 1977 r., od 1 do 5 grudnia 1977 r., w dniu 1 stycznia 1978 r., od
1 do 5 września 1978 r. oraz od 1 do 11 października 1978 r., gdyż w tych okresach ubezpieczony przebywał na urlopie bezpłatnym. Nie przyjęto również okresu od 29 kwietnia do 23 maja 1983 r. – gdy u wnioskodawca wystąpiła przerwa po odbyciu służby wojskowej. Nie przyjęto też okresu od 3 maja 1984 r. do 2 października 1988 r., gdyż nie został wystarczająco udowodniony.
(decyzja z 18 czerwca (...) r. k. 4-5 akt kapitałowych ZUS).
Decyzją z dnia 18 czerwca (...) r. (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Odział w F. przyznał S. L. emeryturę od 1 lipca (...) r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego wskazując, że z dniem przyznania emerytury ustaje prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość ustalonej emerytury wynosiła: 2803,66 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji emerytalnej wskazano, że wnioskodawcy nie zaliczono okresu zatrudnienia: od 3 maja 1984 r. do 2 października 1988 r. z uwagi na brak świadectwa pracy. Organ rentowy podnosił przy tym, że zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie z przedłożonego pisma ze (...) (...) do (...) (...) wynika, że w okresie od 2 maja 1984 r. do 31 grudnia 1988 r. wnioskodawcy został udzielony urlop bezpłatny.
(decyzja z 18 czerwca (...) r. k. 103-105 akt emerytalnych)
W dniu 31 lipca (...) r. od powyższych decyzji odwołanie złożył S. L. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
a)
art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 pkt 6) i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez niezabranie w sposób kompletny materiału dowodowego i brak jego wyczerpującego rozpatrzenia, jak również przez brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji, w szczególności nieodniesienie się do twierdzeń i argumentów ubezpieczonego, co doprowadziło do naruszenia prawa strony do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz jej załatwienia
z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;
b)
art. 53 w zw. z art. 173 i 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędne nieuwzględnienie przy ustaleniu wartości kapitału początkowego okresu od dnia 3 maja 1984 r. do dnia 2 października 1988 r., w sytuacji, gdy do akt postępowania prowadzonego przez organ rentowy odwołujący złożył dokumenty potwierdzające, iż świadczył pracę w tym okresie,
w tym oświadczenia na piśmie osób, które w tym okresie pracowały razem z nim, to jest W. Ł. i S. C.;
c)
art. 117 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez zaniechanie rozważenia wzięcia pod uwagę dalszych okresów składkowych zarejestrowanych na koncie ubezpieczonego;
d)
art. 231 k.p.c. poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z zebranym materiałem dowodowym opartym na domniemaniach faktycznych sprzecznych z ustalonych faktami z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), które to naruszenie przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego odwołujący wniósł o zmianę decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca (...) r. o ustaleniu kapitału początkowego, znak spraw: (...)-2025 przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i uwzględnienie w całości wniosku o ponowne przeliczenie kapitału początkowego i ponowne obliczenie wysokości emerytury. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c. o zmianę powyższych decyzji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca (...) r. przez Sąd i orzeczenie co do istoty sprawy.
(odwołania k. 3-7 oraz k. 3-7 załączonych akt VIII U (...))
W złożonych w dniu 1 września (...) r. odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie.
(odpowiedzi na odwołania k. 16-17, oraz k. 16-17 załączonych akt VIII U (...))
Następnie decyzją z dnia 26 sierpnia (...) r. znak: (...)-2025 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w F. z urzędu ponownie ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. na kwotę 69.398,45 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego zakład przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego obliczoną na podstawie przeciętnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1998 r. Organ przyjął wskaźnik wysokości podstawy wyniósł 62,55% i podstawę wymiaru w wysokości 763,67 zł. Organ przyjął łącznie 16 lat, 5 miesięcy i 19 dni tj. 197 miesięcy okresów składkowych oraz łącznie
1 miesiąc i 21 dnia tj. 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Do ustalenia wartości kapitału początkowego zakład nie uwzględnił okresów: od 1 do 26 sierpnia 1976 r., od 1 do 20 sierpnia 1977 r., od 1 do 20 września 1977 r., od 1 do 5 grudnia 1977 r., w dniu 1 stycznia 1978 r., od
1 do 5 września 1978 r. oraz od 1 do 11 października 1978 r., gdyż w tych okresach ubezpieczony przebywał na urlopie bezpłatnym. Nie przyjęto również okresu od 29 kwietnia do 23 maja 1983 r. – gdy u wnioskodawcy wystąpiła przerwa po odbyciu służby wojskowej. Nie przyjęto też okresu od 3 maja 1984 r. do 2 października 1988 r., gdyż nie został wystarczająco udowodniony.
(decyzja z 26 sierpnia (...) r. k. 10-12 akt kapitałowych ZUS)
Następnie decyzją z dnia 27 sierpnia (...) r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w F. przyznał wnioskodawcy emeryturę z urzędu od 10 maja (...) r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość ustalonej emerytury wynosiła: 2929,34 zł. W uzasadnieniu organ rentowy wskazywał, że decyzję tę wydano po zakończonym postępowaniu wyjaśniającym z (...) w F. oraz, że nie zaliczono okresu zatrudnienia od 3 maja 1984 r. do 2 października 1988 r. – z takiego samego powodu jak w przypadku decyzji emerytalnej z dnia 18 czerwca (...) r.
(decyzja z 27 sierpnia (...) r. k. 110-112)
Od decyzji wydanych w dniach 26-27 sierpnia (...) r. ubezpieczony reprezentowany przez pełnomocnika również złożył odwołania – nadal wnosząc o uwzględnienie przy ustalaniu wartości kapitału początkowego i wartości emerytury okresu zatrudnienia w Zarządzie Gminnym (...) (...) od 2 maja 1984 r. do 31 grudnia
1988 r.
(odwołania k. 3-7 załączonych akt VIII U (...) i k. 3-7 załączonych akt VIII U (...))
Na rozprawie z dnia 13 maja 2026 r. pełnomocnik ZUS oświadczył, że wnioskodawcy nie uwzględniono do stażu okresu od 3 maja 1984 r. do 14 sierpnia 1986 r., a następnie od
28 września 1986 r. do 2 października 1988 r. Uwzględniono natomiast okres od 15 sierpnia 1986 r. do 27 września 1986 r. jako ćwiczenia wojskowe w rezerwie. Na rozprawie wnioskodawca oświadczył natomiast, że w tym okresie nie miał okresów nie wykonywania pracy, nie przebywał na zwolnieniach lekarskich oraz oświadczył, że nie dysponuje za okres sporny żadnym świadectwem pracy, czy to ze spółdzielni czy z legitymacji ubezpieczeniowej.
(stanowiska stron e-protokół rozprawy z 13 maja 2026 r. 00:30:59-00:34:27 – płyta CD k. 65)
W piśmie z 28 maja 2026 r. organ rentowy wskazał, że po hipotetycznym wyliczeniu na dzień przyznania świadczenia tj. 10 maja (...) r. z uwzględnieniem wskazanych w zobowiązaniu okresów od 3 maja 1984 r do 14 sierpnia 1986 r., od 28 września 1986 r. do
2 października 1988 r. wysokość zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosiłaby (...),77 zł, a wysokość emerytury wynosiłaby 3376,22 zł miesięcznie.
Ponadto wskazał, że okres ćwiczeń wojskowych w rezerwie od 15 sierpnia 1986 r. do 27 września 1986 r. (k. 64 akt ZUS) został uwzględniony decyzją o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z 26 sierpnia (...) r. Ponadto z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że za okres od 2 maja 1984 r. do 31 grudnia 1988 r., tj. wskazany do doliczenia w zobowiązaniu został udzielony urlop bezpłatny z tytułu zatrudnienia w (...) (...) – k. 62 akt ZUS.
W ocenie organu rentowego, nie ma podstaw do doliczenia tego okresu, skoro wnioskodawca miał udzielony urlop bezpłatny, a samo oddelegowanie do pracy w (...) (...) mogło być wykonywane w ramach funkcji społecznej tym bardziej, że wnioskodawca nie posiada świadectwa pracy, ani zaświadczenia
o wynagrodzeniach. Organ rentowy podnosił również, że zeznania świadków z uwagi na znaczny upływ czasu i braki w dokumentacji osobowej nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu potwierdzającego zatrudnienie wnioskodawcy.
(pismo procesowe k. 66)
Postanowieniem z 8 września (...) r. oraz zarządzeniami z 29 października (...) r. sprawy z odwołań od wszystkich powyższych decyzji zostały połączone do wspólnego rozpoznania.
(postanowienie k. 19 załączonych akt VIII U (...), zarządzenie k. 15 załączonych akt VIII U (...), zarządzenie k. 16 załączonych akt VIII U (...))
Na rozprawie w dniu 8 lipca 2026 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołania
i wniósł o przeliczenie kapitału i emerytury tak jak wskazano w piśmie ZUS z dnia 28 maja 2026 r. oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołań.
(końcowe stanowiska stron e-protokół rozprawy z 8 lipca 2026 r. 00:13:13-00:19:49 – płyta CD k. 89)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczony S. L. urodził się (...)
(bezsporne)
Ubezpieczony od 15 kwietnia 1982 r. do 28 kwietnia 1983 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, a w okresie od 15 sierpnia 1986 r. do 27 września 1986 r. odbywał krótkotrwałe ćwiczenia wojskowe w rezerwie.
(zaświadczenie k. 64)
W okresie od 4 grudnia 1980 r. do 2 maja 1984 r. ubezpieczony był zatrudniony
w (...) (...) w F. na stanowisku konwojenta w pełnym wymiarze czasu pracy.
(zaświadczenie k. 90-90v. akt emerytalnych ZUS)
W celu pełnienia funkcji przewodniczącego (...) (...) w V. wnioskodawca złożył wniosek o urlop bezpłatny w (...) (...) w F., który to urlop został mu udzielony. Urlop ten został mu udzielony na okres przypadający dokładnie w czasie sprawowania mandatu (...) (...).
(zeznania wnioskodawcy e-protokół rozprawy z 8 lipca 2026 r. 00:03:59-00:13:09 – płyta CD k. 89w zw. z informacyjnym wysłuchaniem e-protokół rozprawy z 25 lutego 2026 r. 00:02:54-00:38:01 – płyta CD k. 45)
W dniu 4 maja 1984 r. członek zarządu (...) (...) wystawił S. L. opinię, z której wynikało, że od 4 grudnia 1980 r. u tego pracodawcy jest on zatrudniony na stanowisku ładowacza-konwojenta. W opinii tej wskazano, że S. L. z pracy wywiązuje się dobrze. Jest sumienny, zdyscyplinowany i koleżeński.
(opinia k. 9)
W dniu 13 czerwca 1985 r. ubezpieczony ukończył z wynikiem pozytywnym roczne studium (...), od 7 listopada 1985 r. ubezpieczony był słuchaczem (...)
(indeks k. 12-14)
Pismem z dnia 03 października 1988 r. Zarząd I. (...) (...) poinformował (...) (...)
w V., iż zgodnie z § 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r.w sprawie zasad udzielania bezpłatnych urlopów pracownikom powołanym do pełnienia
z wyboru funkcji w organizacjach społecznych (Dz. U. z dnia 19 października 1974 r. Nr 37, poz. 218) – na skutek wygaśnięcia mandatu przewodniczącego (...) (...) w V. – z dniem 02 października 1988 r. wygasł stosunek pracy
z wnioskodawcą. Jednocześnie nadmieniono, że udzielony został urlop bezpłatny od 02 maja 1984 r. do dnia 31 grudnia 1984 r., a następnie przedłużony kolejno do: 31 grudnia 1987 r. do 31 grudnia 1988 r.
(informacja k. 10)
(...) w V. prowadził ośrodek kultury, w którym organizowane były różne imprezy kulturalne. Część działaczy tej organizacji była zatrudniona na etacie, zaś pozostała działała społecznie.
(zeznania świadka S. C. e-protokół rozprawy z 25 lutego 2026 r. – płyta CD k. 45)
Będący społecznym działaczem (...) świadek S. C. zeznał, że nie ma wiedzy na temat zakresu obowiązków wnioskodawcy i wiedział tylko, że coś znaczył dla organizacji
i współpracował z młodzieżą. O tym, że wnioskodawca był pracownikiem etatowym, świadek ten wiedział wiedział stąd, że wnioskodawca sam mu kiedyś to powiedział. W. Ł. będąca wiceprzewodniczącą zarządu I. (...) w V. widywała ubezpieczonego raz w miesiącu, gdy odbywały się narady wszystkich pracowników z terenu województwa. Świadek W. Ł. wskazała, że inni niż ona członkowie zarządu struktur organizacji pracowali w zarządzie jako wolontariusze.
(zeznania świadka S. C. e-protokół rozprawy z 25 lutego 2026 r. – płyta CD k. 45, zeznania świadka W. Ł. e-protokół rozprawy z 13 maja 2026 r. 00:05:49-00:23:53 – płyta CD k. 65)
Dokumentacja płacowa dotycząca zatrudnienia wnioskodawcy w (...) (...) nie zawierała żadnych informacji na temat zatrudnienia w (...), ani na temat wysokości uzyskiwanego tam wynagrodzenia.
(oryginał dokumentacji płacowej k. 55)
Akta osobowe (...) zostały zniszczone z uwagi na likwidację związku.
(zeznania świadka W. Ł. e-protokół rozprawy z 13 maja 2026 r. 00:05:49-00:23:53 – płyta CD k. 65)
Wnioskodawca nie posiada dokumentacji z okresu, gdy pełnił funkcję (...) (...) (...) w V. z uwagi na przeprowadzkę do F..
(zeznania wnioskodawcy e-protokół rozprawy z 8 lipca 2026 r. 00:03:59-00:13:09 – płyta CD k. 89 w zw. z informacyjnym wysłuchaniem e-protokół rozprawy z 25 lutego 2026 r. 00:02:54-00:38:01 – płyta CD k. 45)
Pozostałe okresy podlegania wnioskodawcy ubezpieczeniom społecznym nie stanowią przedmiotu sporu.
(bezsporne)
Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych powyżej dokumentów oraz zeznań świadków: S. C. oraz W. Ł.. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika jednak, by wnioskodawca pełnił funkcję (...) (...) (...) w V. na podstawie stosunku zatrudnienia w wymiarze wynoszącym co najmniej połowę etatu – co mogłoby stanowić podstawę objęcia w spornym okresie ubezpieczeniami społecznymi.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołania nie zasługują więc na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia zaliczenia S. L. do stażu ubezpieczeniowego okresu zatrudnienia wnioskodawcy w okresie od 3 maja 1984 r. do
14 sierpnia 1986 r. oraz od 28 września 1986 r. do 2 października 1988 r. na stanowisku (...) (...) I. (...) w V.. Przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego organ rentowy ostatecznie uwzględnił bowiem okres odbywania przez wnioskodawcę krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych od 15 sierpnia 1986 r. do 27 września 1986 r. Pozostałe okresy podlegania przez ubezpieczonego ubezpieczeniom społecznym również nie były przedmiotem sporu.
Na wstępie przypomnienia wymaga, iż zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z (...) r. poz. 1749 z późn. zm., dalej: ustawa emerytalna, ustawa o emeryturach i rentach z FUS) dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Stosownie do art. 174 ust. 1 tejże ustawy, kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Zgodnie z ust. 2, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
Zgodnie z ust. 3 przywołanego artykułu, podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Według ust. 3b w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2013 roku (w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 czerwca 2013 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpieczeniu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu.
Natomiast w myśl ust. 7 analizowanego przepisu do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w (...) kwartale kalendarzowym 1998 r. Ustęp 8 powyższego przepisu stanowi, że przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r.
Zgodnie natomiast z treścią ust. 8 przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku, według wskazanego w nim wzoru.
Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 powyższej ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.
Natomiast stosownie do brzmienia ust. 2a tego samego przepisu, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.
Z kolei na postawie ust. 6 omawianego przepisu na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Zgodnie z art. 17 ust.1 ustawy emerytalnej jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru renty w myśl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego, o którym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 1-4, do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się podstawę wymiaru składek za okres faktycznego podlegania ubezpieczeniu, z uwzględnieniem ust. 2 i 3. Przepis art. 15 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Nie ustala się podstawy wymiaru renty dla ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli nie pozostawał on w ubezpieczeniu co najmniej przez 1 rok kalendarzowy (ust. 2). Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru renty w myśl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego, o którym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 5, z powodu pełnienia zastępczej służby wojskowej, odbywania czynnej służby wojskowej albo korzystania z urlopu wychowawczego (ust. 3).
Jak stanowi art. 15 ust. 4 w/w ustawy w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:
1.
oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych,
2.
oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu,
3.
oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz
4.
mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19, przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%, jednakże przy ponownym przeliczeniu wysokości emerytury należy mieć na względzie, iż zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy uwzględnia się kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.
W związku z treścią zacytowanych przepisów można stwierdzić, iż kwota kapitału początkowego zależy od długości udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych przebytych przed 1 stycznia 1999 rokiem, podstawy wymiaru oraz współczynnika proporcjonalnego do wieku ubezpieczonego, który służy do obliczenia tzw. części socjalnej.
Przytoczone zasady postępowania – w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2003 roku w sprawie o sygn. III UZP 2/03
(OSNP 2003/14/338) – tak przy ustalaniu prawa do świadczenia, jak i jego przeliczaniu, pozwalają na ogólną uwagę, iż zamiarem ustawodawcy było umożliwienie ubezpieczonym dokonanie wyboru, w ramach prawa, najkorzystniejszego z ich punktu widzenia okresu, z którego podstawa wymiaru składek ubezpieczeniowych, będzie stanowić podstawę wymiaru świadczenia.
Z kolei ogólne zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, a więc dla osób takich jak wnioskodawczyni, określa przepis art. 24 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Stosownie do treści art. 25 ust 1 ustawy emerytalnej, podstawę obliczenia emerytury, dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa wart 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.
Z kolei zgodnie z art. 26 ust 1 ustawy emerytalnej, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. W ust. 2 wskazano, ze wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach. Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach (ust. 3). Przy czym w ust. 4 i 5 wskazano, że tablice trwania życia ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor (...) corocznie w terminie do dnia 31 marca Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Tablice, o których mowa w ust. 4, są podstawą przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego.
Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że zasadą obowiązującą przy ustalaniu wysokości emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. jest zasada zdefiniowanej składki, zgodnie z którą wysokość świadczenia zależy z jednej strony od sumy składek emerytalnych jakie zostały zgromadzone na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS za okres poczynając od 1 stycznia 1999 r., zaś z drugiej od wysokości kapitału początkowego, tj. od kwoty ustalonej oddzielnie dla każdego ubezpieczonego według ustalonego przez ustawodawcę wzoru, odzwierciedlającej w przybliżeniu stan jego konta ubezpieczeniowego za okres do 31 grudnia 1998 r.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt sprawy, to Sąd uznał, że kapitał początkowy i emerytura wnioskodawcy zostały ustalone przez organ rentowy prawidłowo,
a sporny okres zatrudnienia (...) (...) w V. należy uznać za nieudowodniony.
Wskazania bowiem wymaga, że w związku z tym okresem zatrudnienia wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów – poza tymi, z których wynikało, że w (...) (...) otrzymał urlop bezpłatny celem objęcia funkcji w (...) i została mu wystawiona opinia. W toku postępowania nie przedłożono jednak świadectwa pracy, legitymacji ubezpieczeniowej ani akt osobowych czy płacowych potwierdzających, że S. L. w rzeczywistości pracował w powyższej organizacji społecznej jako pracownik, a nie na innej podstawie np. jako wolontariusz, społecznik itp. Sąd oczywiście daje wiarę zeznaniom tak wnioskodawcy, jak i przesłuchanym świadkom, że ubezpieczony w latach 1983-1988 był aktywnym działaczem (...) i jako prezes (...) (...) w V. uczestniczył w prowadzonej przez ten związek działalności wychowawczej, ale nie oznacza to, że można przyjąć, że wykazał, iż wówczas z (...) łączyło go zatrudnienie pracownicze, skutkujące tytułem do ubezpieczeń społecznych – co jest niezbędnym warunkiem uwzględnienia tego okresu przy ustalaniu wartości kapitału początkowego i wysokości emerytury.
Zauważenia wymaga, że również sam płatnik nie wskazał żadnych szczegółów na temat spornego zatrudnienia w (...) (...) w V.. Wnioskodawca wskazywał co prawda, że otrzymał umowę o pracę, na której miał mieć wpisaną stałą kwotę wynagrodzenia, ale jednocześnie nie pamiętał on szczegółów zawartej umowy,
w tym wysokości umówionego wynagrodzenia. Wnioskodawca nie był również w stanie wskazać czy przez okres zatrudnienia w (...) w V. zawarł jedną umowę o pracę, obejmującą cały sporny okres czy też zawierał kilka umów.
Wnioskodawca nie przedstawił przy tym jednoznacznych dowodów w postaci dokumentów, z których wynikałoby, że pracę w (...) w V. wykonywał, co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy, co jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt. 1 litera a) ustawy emerytalnej, za okresy składkowe uważa się okres zatrudnienia na obszarze Państwa Polskiego po ukończeniu 15 lat życia przypadający przed dniem 15 listopada 1991 r., ale jedynie w przypadku, gdy zatrudnienie to było w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową. Zatem skoro ubezpieczony nie przedstawił żadnych dokumentów, z którego wynikałoby, że w takim wymiarze w rzeczywistości pracował i jednocześnie ani on, ani przesłuchany w sprawie wnioskodawca oraz świadkowie nie potrafili jednoznacznie wskazać ile godzin w tygodniu skarżący pracował to nie można uznać, że spełniał warunek z art. 6 ust. 2 pkt. 1 lit. a) ustawy emerytalnej.
W szczególności wątpliwości co to tego, by ubezpieczony pracował
w (...) w pełnym wymiarze czasu pracy mogą uzasadniać słowa ubezpieczonego, że jego czas pracy był nienormowany oraz, że wszystko zależało od jego pracy w terenie, a praca ta odbywała się głównie popołudniami i polegała na organizacji imprez, które z pewnością nie były regularne. Z kolei świadek S. C. zeznał, że nie ma wiedzy na temat zakresu obowiązków wnioskodawcy i wiedział tylko, że coś znaczył dla organizacji i współpracował z młodzieżą. Nie potwierdził przy tym, żeby ubezpieczony był zatrudniony co najmniej w wymiarze połowy etatu, a to, że wnioskodawca w ogóle był pracownikiem etatowym wiedział stąd, że wnioskodawca sam mu kiedyś to powiedział. Natomiast świadek W. Ł. utrzymywała co prawda, że S. L. był działaczem związku, z którym zawarto umowę o pracę, ale z drugiej strony zeznała też, że jego czas pracy był nienormatywny, a ubezpieczonego, którego była przewodniczącą widywała raz w miesiącu, gdy odbywały się narady wszystkich pracowników z terenu województwa. Co więcej zauważenia wymaga, że W. Ł. wskazała, że pozostałe osoby (inne niż ona) pracowały w zarządzie jako wolontariusze.
I choć co prawda z pisma z 3 października 1988 r. (...) (...) I. (...) w V. wynika, że wraz z wygaśnięciem mandatu przewodniczącego (...) (...) w V. z dniem 2 października 1988 r. wygasł stosunek pracy z S. L., to jednak i w tym dokumencie również nie zaznaczono,
że stosunek pracy (...) był stosunkiem zatrudnienia w wymiarze co najmniej w połowie etatu. Zatem ten dowód nie daje więc jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy wnioskodawca spełniał w spornym okresie warunki podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Reasumując wnioskodawca nie wykazał prezentowanego przez siebie w procesie stanowiska, zaś w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z 9 stycznia 1998 r. (...) UKN 440/97, OSNP 1998, nr 22, poz. 667 i z 4 lipca 2007 r. I UK 36/07, LEX nr 390123, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 30 października 2013 r., III AUa 269/13, LEX nr 1403675). Wobec tego brak jest podstaw do uwzględnienia przy wyliczeniu kapitału początkowego wskazywanych przez niego okoliczności, a w konsekwencji zmiany żadnej z zaskarżonych decyzji.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c. oddalił odwołania jako bezzasadne, o czym orzekł, jak w sentencji wyroku.