UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – I oddział w D., po rozpatrzeniu wniosku z dnia (...) r., odmówił L. Z. prawa do wypłaty odsetek.
W uzasadnieniu powyższej decyzji, organ rentowy podniósł, że w dniu (...) r. wykonał wyrok sądu i wydał decyzję przyznającą prawo do emerytury pomostowej od(...) r., tj. od daty określonej w wyroku sądu. Wskazał, że Sąd Okręgowy w (...) w wyroku z dnia (...) r. nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalone ostatniej okoliczności w sprawie przyznania prawa do emerytury pomostowej nie orzekł zapłaty odsetek. Podniósł, że zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 2 i 3 oraz art. 120.” W ocenie organu rentowego, datą ostatniej okoliczności w sprawie wnioskodawcy był (...) r., tj. data uprawomocnienie się wyroku sądu z(...) r. Decyzja o przyznaniu emerytury pomostowej została wydana (...) r., tj. w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku sądu.
(decyzja - k. 175 akt ZUS).
L. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że 21 maja (...) r. razem z wnioskiem o emeryturę pomostową zostały złożone w I Oddziale ZUS wszystkie niezbędne dokumenty, które potwierdzały jego kwalifikacje, przebieg pracy zawodowej i służby wojskowej do przyznania emerytury pomostowej, a mimo to organ rentowy w ramach udzielonych kompetencji i nałożonych obowiązków nie podjął właściwego działania do wyjaśnienia wszystkich okoliczności uwzględniających prawo do świadczenia. Uznał, że wydanie przez organ rentowy niezgodnej z prawem decyzji odmawiającej wypłaty świadczenia w sytuacji, gdy było możliwe wydanie decyzji zgodnej z prawem, zwłaszcza gdy ubezpieczony wykazał wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia, oznacza, że opóźnienie w spełnieniu świadczenie jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność, choćby nie można było mu zarzucić niestaranności w wykładni i zastosowaniu prawa. Wnioskodawca podnosił przy tym, że Sąd Okręgowy w dniu 18 marca (...) r. wydając orzeczenie przyznające prawo do emerytury pomostowej dysponował takimi samymi dokumentami co organ rentowy od dnia 21 maja (...) r.
(odwołanie k. 3-3v.).
W odpowiedzi na odwołanie, pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania, podkreślając, iż uprawomocnienie wyroku Sądu Okręgowego w (...) nastąpiło
24 kwietnia (...) r., natomiast decyzja o przyznaniu emerytury pomostowej została wydana
20 maja (...) r., tj. w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Ponadto podkreślił,
iż Sąd Okręgowy wydając wyrok nie wskazał odpowiedzialności organu rentowego.
(odpowiedź na odwołanie k. 11-11v.).
Na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.
(końcowe stanowiska stron e-protokół rozprawy z 12 marca 2026 r. 00:00:47-00:06:32 – płyta CD k. 42).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
L. Z. w dniu 21 maja (...) r. złożył do organu rentowego wniosek o przyznanie mu emerytury pomostowej.
(wniosek z 21 maja (...) r. k. 1-2v. akt ZUS).
Do powyższego wniosku ubezpieczony załączył świadectwo wykonywania pracy
w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze z dnia 6 maja (...) r. wystawione przez A. N., w którym wskazano, że L. Z. urodzony (...)
w okresie(...)r. był zatrudniony na stanowisku ślusarz oraz blacharz – dekarz w wymiarze pełnego etatu i wykonywał pracę w szczególnych warunkach uprawniających do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty – zgodnie z wykazem rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. wykaz A, dział
V w budownictwie, pkt. 9 prace dekarskie.
(świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze k. 30 akt ZUS).
Do powyższego wniosku ubezpieczony załączył także świadectwo wykonywania pracy
w szczególnych warunkach z dnia 6 maja (...) r., wystawione przez A. N.
z którego wynikało, że L. Z. urodzony (...) w okresie (...) r. był zatrudniony w firmie (...) na stanowisku kierowca w wymiarze pełny etat oraz, że posiadał przeszkolenie kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne i w okresie od(...)r. do(...) r. przewoził paliwo cysterną ((...)) – wykonywał pracę w szczególnych warunkach uprawniających do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty – zgodnie z wykazem A, działu IV (w chemii), pkt 19 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. (przetwórstwo, magazynowanie, przepompowanie, przeładunek, transport oraz dystrybucja ropy naftowej i jej produktów).
(świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 36 akt ZUS).
Oprócz tego ubezpieczony załączył: oświadczenie o odbywaniu czynnej służby wojskowej oraz osobistej opieki na dziećmi, odpis książeczki wojskowej, zaświadczenia o przeszkoleniu kierowców pojazdów wożących materiały niebezpieczne, uwierzytelnioną kopię świadectwa pracy z (...), zaświadczenie o zatrudnieniu za okres pracy w (...) w D. oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za lata (...), uwierzytelnioną kopię świadectwa pracy, kartę zasiłkową i listę płac z(...), zaświadczenie o zatrudnieniu oraz o zatrudnieniu i wynagrodzeniu w(...)w D., aneks do umowy o pracę zawartej z (...) w D., uwierzytelnioną kopię świadectwa pracy z zakładu (...) za okres (...) r., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z(...) r., uwierzytelnioną kopię świadectwa pracy z zakładu (...) za okres (...) r., uwierzytelnioną kopię świadectwa pracy z zakładu (...) za okres(...) r., a także dokumenty z (...) w D. dotyczące okresów rejestracji jako bezrobotny i pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
(dokumenty załączone do wniosku z 21 maja (...) r.
k. 5-42 akt ZUS).
Decyzją z dnia 25 czerwca (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - I Oddział w D. po rozpatrzeniu powyższego wniosku odmówił prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ rentowy wskazał, że odmawia przyznania emerytury, ponieważ: ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat, po dniu 31 grudnia 2008 r. ubezpieczony nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy. Do pracy w szczególnych warunkach organ rentowy uznał okres(...) r. (z wyłączeniem zwolnień lekarskich), tj. (...)
W decyzji tej organ rentowy wskazał, że do pracy w warunkach szczególnych lub
o szczególnym charakterze nie uznał okresów:
-(...) r., ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectw pracy w szczególnych warunkach. Z dokumentacji zastępczej nie można ustalić przynależności resortowej zakładu pracy, charakteru pracy oraz czy praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;
- (...)r., ponieważ świadectwo wykonywania pracy
w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze z 6 maja (...) r. nie spełnia wymogów formalnych – brak pieczątki nagłówkowej zakładu pracy;
- od(...) r. ponieważ pracodawca nie potwierdza, że ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze,
tj. nie zgłosił ubezpieczonego na drukach (...).
(decyzja z 25 czerwca (...) r. k. 45-45v. akt ZUS).
Wyrokiem z dnia 18 marca (...) r. wydanym w sprawie VIII U (...) Sąd Okręgowy
w (...) zmienił powyższą decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej od dnia 6 czerwca (...) r. Wyrok ten nie zawierał rozstrzygnięcia co do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 24 kwietnia (...) r. – co zostało stwierdzone zarządzeniem Przewodniczącego (...)Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 20 maja (...) r.
(wyrok k. 92-92v. załączonych akt VIII
U (...)).
W toku postepowania zakończonego powyższym wyrokiem, Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów znanych organowi rentowemu, a także na podstawie: uwierzytelnionych kserokopii akt osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia
w (...) w D., a także oryginalnych akt osobowo-płacowych L. Z. z zakresu zatrudnienia w (...), a także zeznań świadków: J. E., J. C., C. N. oraz N. X..
(dokumenty zawarte
w załączonych aktach VIII U (...) w tym pismo (...)
z załącznikami k. 59-74, pismo archiwum (...) sp. z o.o. k. 75 załączonych akt VIII
U (...) uzasadnienie wyroku z 18 marca (...) r. k. 96-112 załączonych akt VIII
U (...)).
Decyzją z dnia(...)r. (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w D. wykonując powyższy wyrok przyznał L. Z. emeryturę pomostową do dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia przez niego powszechnego wieku emerytalnego, od 6 czerwca (...) r., tj. od daty określonej w wyroku.
(decyzja z 20 maja (...) r. k. 171-172 akt ZUS).
W dniu (...) r. wnioskodawca złożył wniosek o wypłatę odsetek ustawowych. Na skutek tego wniosku organ wydał zaskarżoną decyzję.
(wniosek z (...) r. k. 169, decyzja z (...) r. k. 175 akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie jest zasadne.
Przedmiotem sporu niniejszego postępowania było prawo ubezpieczonego do odsetek od wypłaconej mu emerytury pomostowej za okres od 6 czerwca (...) r. do 31 maja (...) r.
w związku z realizacją wyroku Sądu Okręgowego z 18 marca (...) r. o sygn. akt VIII
U(...) i koniecznością ustalenia czy wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze od (...) r.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 118 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 1749 ze zmianami) organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 2 i 3 oraz art. 120. Inaczej mówiąc, oznacza to, iż chwilą, od której rozpoczyna bieg 30-dniowy termin do wydania decyzji jest rozstrzygnięcie ostatniej kwestii koniecznej dla ustalenia uprawnień wnioskodawcy. Celem tak skonstruowanej regulacji jest zagwarantowanie ubezpieczonym możliwie szybkiego uzyskania świadczenia bez zbędnego przedłużania postępowania w sprawie o jego nabycie. W przypadku uchybienia powyższemu terminowi, organ rentowy popada w zwłokę ze spełnieniem świadczenia, czego konsekwencją jest obowiązek zapłaty odsetek w ustawowej wysokości.
W razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji
uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nie ustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego. Jeżeli w wyniku decyzji zostało ustalone prawo do świadczenia oraz jego wysokość, organ rentowy dokonuje wypłaty świadczenia w terminie określonym w ust. 1 art. 118. Przy tym wydanie błędnej decyzji w sytuacji, gdy organ rentowy nie dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, pozwalającym na ustalenie prawa wnioskodawcy do żądanego świadczenia, nie skutkuje obciążeniem organu odpowiedzialnością z tego tytułu.
(tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 20 września 2017 r., III AUa 1014/15, LEX nr 2390612).
Jeżeli ustalenie niezbędnych okoliczności stanowiących faktyczną podstawę roszczenia następuje dopiero przed sądem ubezpieczeń społecznych, to za datę wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji zgodnie z art 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, po upływie której organ rentowy obowiązany jest do zapłaty odsetek, należy liczyć datę wpływu do organu rentowego prawomocnego wyroku, w którym ustalono prawo do tego świadczenia lub jego wysokość.
(tak też: wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 15 marca 2018 r., III AUa 432/17, LEX nr 2476130).
Stosownie zaś do dyspozycji zawartej przez ustawodawcę w treści normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych
(tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 199 ze zm.), jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych – nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
Przepis § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lutego 1999 roku w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych
(Dz.U. z 1999 roku, nr 12, poz. 104), wydanego na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi, że odsetki wypłaca się za okres od dnia następującego po upływie terminu na ustalenie prawa do świadczeń lub ich wypłaty, przewidzianego w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń – do dnia wypłaty świadczeń. Zaś okres opóźnienia w ustaleniu prawa do świadczeń i ich wypłacie, dla których przepisy określające zasady ich przyznawania
i wypłacania przewidują termin na wydanie decyzji, liczy się od dnia następującego po upływie terminu na wydanie decyzji.
W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że ostatnia okoliczność niezbędna do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia uprawnień ubezpieczonego do emerytury w związku z koniecznością ponownego ustalenia prawa L. Z. do emerytury pomostowej nastąpiła w dniu uprawomocnienia się wyroku z dnia 18 marca (...) r. o sygn. akt VIII U(...)– co miało miejsce w dniu 24 kwietnia (...) r. Wyrokiem tym Sąd Okręgowy w (...), zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 25 czerwca (...) r. przyznał L. Z. prawo do emerytury pomostowej od dnia 6 czerwca (...) r.
Nie jest zatem zasadne żądanie wnioskodawcy co do wypłaty odsetek za okres od dnia od 6 czerwca (...) r. do 31 maja (...) r.
Sąd Okręgowy w (...) w wyroku z dnia 18 marca (...) r. nie stwierdził bowiem odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Co przy tym istotne, w toku procesu zakończonego wyrokiem z dnia 18 marca (...) r., swoje rozstrzygnięcie Sąd opierał również o dowody, które nie były przedstawione przez ubezpieczonego w toku postępowania przed organem rentowym. Organ rentowy nie dysponował bowiem dowodami z przesłuchania czterech świadków oraz dowodami z dokumentacji osobowo-płacowej z Przedsiębiorstwa (...) w D. oraz w Zakładach (...).
W ocenie Sądu Okręgowego orzekającego w niniejszym postępowaniu, dopiero całokształt zebranego przez Sąd w postępowaniu VIII U(...) materiału dowodowego ostatecznie potwierdził, że L. Z. w spornych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze.
Ze wskazanych powyżej względów Sąd doszedł do przekonania, że ustalenie niezbędnych okoliczności stanowiących faktyczną podstawę roszczenia nastąpiła dopiero przed sądem ubezpieczeń społecznych w postępowaniu zakończonym wydaniem wyroku z 18 marca (...) r. w sprawie VIII U (...)24.
Decyzja wykonująca wyrok Sądu z dnia 18 marca (...) r. (który uprawomocnił się w dniu 24 kwietnia (...) r.) została wydana w terminie ustawowym 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania – w dniu 20 maja (...) r. Brak jest zatem obowiązku organu rentowego do wypłaty odsetek od przyznanej dopłaty do świadczenia emerytalnego.
Co więcej, nawet jeśli organ rentowy wydałby decyzję
o przyznaniu emerytury pomostowej z uchybieniem wskazanego powyżej terminu, to odsetki byłyby należne dopiero od dnia następującego po 30. dniu od uprawomocnienia się wyroku,
a nie od 6 czerwca (...) r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy na mocy art. 477
14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
SSO Paulina Kuźma