Sygn. akt VIII U 1970/25
UZASADNIENIE
całości wyroku z dnia 14 listopada 2025 roku
Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpoznaniu wniosku z dnia (...) r., odmówił J. W., ponownego ustalenia wysokości emerytury. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy przywołał treść art. 108 i art. 26 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 ze zm.). ZUS wskazał, że w dniu 7.09.2017 r. ubezpieczony zgłosił wniosek w sprawie przyznania emerytury, który został załatwiony decyzją z dnia (...) r. uwzględniającą w wysokości świadczenia składki zapisane na indywidualnym koncie wnioskodawcy do dnia (...) r., tj. do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku. Zakład wyjaśnił, że po tej dacie do dnia (...) r., tj. do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia, nie odnotowano wpływu składek ponieważ wnioskodawca nie pozostaje w ubezpieczeniu społecznym. Zakład stwierdził, że ubezpieczony nie spełnia warunków do ponownego ustalenia wysokości emerytury, ponieważ decyzją z (...) r. przyznającą emeryturę, świadczenie zostało obliczone z uwzględnieniem średniego dalszego trwania życia na podstawie tablic obowiązujących w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego (65 lat) w wariancie korzystniejszym. Jednocześnie Zakład poinformował ubezpieczonego, że brak jest możliwości ponownego obliczenia wysokości świadczenia na zasadach określonych w art 113 ww. ustawy, tj. poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych, ponieważ wysokość emerytury obliczonej według nowych zasad może zostać ponownie ustalona tylko w trybie art. 108 ustawy emerytalnej, tj. poprzez doliczenie składek. Zakład przytoczył treść art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej i wskazując, że w przypadku wnioskodawcy nie pojawiły się nowe okoliczności ani dowody pozwalające na ponowne ustalenie wartości emerytury. Dodatkowo ZUS poinformował ubezpieczonego, że przedkładane dokumenty były już uwzględniane do wyliczenia wysokości jego świadczenia, wskazując, że wynagrodzenia za lala 1974-1977 zostały uwzględnione na podstawie przedkładanych angaży, które pozostawały bez wpływu na wartość kapitału początkowego a tym samym na wysokość świadczenia. Zakład stwierdził, że nadal najkorzystniejszy jest wskaźnik wyliczony z lat (...). Organ rentowy wskazał też, że za okres pracy za granicą może przyjąć wynagrodzenie zastępcze, tj. kartę wynagrodzeń innego pracownika zatrudnionego w tym samym okresie na tożsamym stanowisku
.
(
decyzja k. 34 plik II akt ZUS)
Uznając ww. decyzję za niesłuszną, wnioskodawca złożył od niej odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ponowne przeliczenie jego świadczenia emerytalnego, przy uwzględnieniu jego rzeczywistych zarobków w oparciu o powołane przez niego dowody w postaci umów o pracę i zaświadczenia, gdyż dotychczas ustalona wysokość jego emerytury jest zaniżona z uwagi na przyjęcie zaniżonych zarobków do obliczenia kapitału początkowego, a w konsekwencji wyliczenia emerytury. W uzasadnieniu podkreślił, że ZUS bezzasadnie odmówił mu przeliczenia emerytury pomimo złożenia przez niego nowych dowodów na wysokość jego wynagrodzenia, które nie były przez ZUS wcześniej uwzględnione. Wyjaśnił, że poszukiwał swoich dokumentów zatrudnienia we (...) Przedsiębiorstwie (...) we W. w latach (...), w szczególności dotyczących zatrudnienia za granicą w (...) r. w Zakładzie (...) sp. z o.o. w Ś., gdzie udzielono mu informacji, że są kartoteki wynagrodzeń za lata (...), ale nie ma za wcześniejsze okresy, bo nie zostały przekazane przez zakład. Podał, ze dokumentacja dotycząca jego zatrudnienia została przekazana do Sądu Okręgowego w Łodzi, gdzie toczyło się postępowanie o ponowne przeliczenie emerytury sygn. VIII U (...), a w Sądzie Apelacyjnym wŁ. III AUa (...). Tam w trakcie przeglądania akt znalazł zaświadczenie o zarobkach i umowy o pracę z lat (...), które nie zostały uwzględnione przez ZUS ani przez Sąd, dodając, że wcześniej Archiwum twierdziło, że tej dokumentacji nie ma. Argumentował, że w jego sprawie doszło do zaniżenia emerytury i nie uwzględniono jego rzeczywistych zarobków. Wyjaśnił, że wtedy pracował za granicą, akcentując, że zarobki były wtedy naprawdę duże. Podniósł, że nie zostały uwzględnione jego wszystkie zarobki oraz, że, co do faktu wysokości jego zarobków, powinien zostać dopuszczony dowód z opinii biegłego, który ma wiedzę na temat poszczególnych pozycji w kartach zatrudnienia. W konkluzji wniósł o rzetelne przeliczenie jego emerytury.
(
odwołanie k. 3-4)
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego odrzucenie na podstawie art. 199 § 1 k.p.c. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany powołał się także na art. 114 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy podał, że odwołując pobiera emeryturę od (...) r. i złożył wniosek o ponowne ustalenie wysokości jego emerytury w dniu (...) r. załączając dokumenty dotyczące wynagrodzenia we (...) Przedsiębiorstwie (...) we W.. Zakład wyjaśnił, że załączone przez wnioskodawcę dokumenty były już analizowane w postępowaniach sądowych z odwołania od decyzji z dnia (...) r. oraz od decyzji z dnia (...) r. Podał, że wnioskodawca był zatrudniony w (...) od (...) r. do (...) r. , w tym od (...) r. do (...)r. był na budowie eksportowej w N. (...) a od (...) r. - (...) r. - na budowie eksportowej w C. (...). Pozwany wyjaśnił, że decyzją z dnia (...) r. ponownie ustalono wysokość kapitału początkowego wnioskodawcy, przy czym za lata (...) przyjęto wynagrodzenie z Rp-7, natomiast za pozostały okres zatrudnienia przyjęto wynagrodzenie minimalne. ZUS podał, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z lat (...) wyniósł (...). Pozwany wskazał, że wnioskodawca złożył odwołanie od tej decyzji, które zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z(...) r. VIII
U
(...) (apelację wnioskodawcy oddalono wyrokiem Sądu Apelacyjnego wŁ. z dnia(...) r., III AUa(...)). Pozwany zaznaczył, że w uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że nie ma możliwości przyjęcia wynagrodzenia za rok (...) z zaświadczenia z dnia (...) r. Zaświadczenie to zostało złożone w ZUS już w dniu (...) r. i było rozpatrywane w postępowaniu sądowym z odwołania od decyzji o wysokości kapitału początkowego z dnia (...) r., zmienionej decyzją z (...) r. (VIII U (...)). Zakład podniósł, że zgodnie z wydaną w tej sprawie opinią biegłego ds. rachunkowości ww. zaświadczenie mogło obejmować składniki nieoskładkowane oraz nie wiadomo, jakiego okresu dotyczy, ponieważ zostało wystawione przed zakończeniem roku kalendarzowego. Pozwany wskazał, że
w sprawie VIII U(...) Sąd zmienił decyzję ZUS w zakresie zarobków za lata (...) ustalając wskaźnik wysokość podstawy wymiaru z tych lat (brak było wówczas Rp-7 za lata (...)). Organ rentowy wyjaśnił, że Sąd uznał też w ww. sprawie, że nie ma podstaw do przyjęcia wynagrodzenia za okres (...) r. - (...) r. na podstawie świadectwa pracy, jak również nie ma podstaw do przyjęcia kwoty (...) zł (wpisanej w legitymacji ubezpieczeniowej jako średnie wynagrodzenie za (...) rok) jako średniego wynagrodzenia za okres od (...) r. do (...) r., gdyż jak wskazał Sąd – dokumenty te znajdowały się w aktach rentowych już przed wydaniem decyzji z dnia (...) r. zmienionej decyzją z dnia (...) r (która była przedmiotem postępowania odwoławczego). Zakład podał, że w dniu (...) r. J. W. złożył wniosek o przeliczenie emerytury załączając kartę wynagrodzeń z (...) za rok (...) oraz świadectwo pracy w (...) SA za okres pracy na budowie eksportowej 5.07.1977 r. – 26.10.1977 r. Decyzją z (...) r. odmówiono ubezpieczonemu ponownego ustalenia wysokości emerytury, a wnioskodawca złożył odwołanie od tej decyzji, które oddalono prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z (...)./VIII U (...) (apelacja wnioskodawcy została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia (...) r. III AUa (...)). Zakład wyjaśnił, że w uzasadnieniu wyroku wydanego w ww. sprawie Sąd stwierdził, że: 1) hipotetyczne przeliczenie kapitału początkowego przy uwzględnieniu stawki godzinowej (angaż z (...)) oraz stawki miesięcznej (angaż z (...) r. i (...) r.) pozostaje bez wpływu na wskaźnik wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego - nadal najkorzystniejszy jest wskaźnik wysokość podstawy wymiaru z lat (...); 2) nie ma podstaw do przyjęcia za okres pracy na budowie eksportowej od (...) r. do (...) r. wynagrodzenie wyższego niż minimalne, ponieważ w aktach Z. G. (pracownika zatrudnionego na takim samym stanowisku) brak jest kart wynagrodzeń za lata(...)– Z. G. ma okres pracy w (...) przyjęte wynagrodzenie minimalne; 3) z analizy porównawczej karty wynagrodzeń za (...) rok i dokumentu Rp-7 wynika, że pracodawca umieścił w nim sumę kwot z rubryk 10 i 11 oraz premii za II i kwartał (...)roku. Pominął natomiast premię za IV kwartał oraz dodatek za rozłąkę, co oznacza, że albo były to składniki nie objęte składką na ubezpieczenie społeczne albo nie dotyczyły (...) roku. W związku z tym za prawidłowa należy uznać kwotę wpisaną w Rp-7, ponieważ pracodawca dysponował pełna wiedzą co do zasad oskładkowania poszczególnych składników wynagrodzenia oraz zasad dokonywania wpisów w karcie wynagrodzeń. Pozwany argumentował, że w dniu (...) r. ubezpieczony złożył kolejny wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury i zakwestionował wynagrodzenie z (...) za lata (...), lecz do wniosku nie dołączył żadnych nowych dokumentów, z których wynikałaby wysokość zarobków, zaś podnoszone przez ubezpieczonego zarzuty do zarobków w (...) były przedmiotem poprzednich postępowań odwoławczych.
(
odpowiedź na odwołanie k. 6-7)
W piśmie procesowym z dnia 22.10.2025 r. ,wnioskodawca odnosząc się do odpowiedzi na odwołanie, wskazał, że pozyskał nowe dokumenty płacowe w trakcie przeglądania akt w sprawie III AUa (...), do akt której została dołączona pełna dokumentacja dotycząca jego zatrudnienia przez Zakład (...) sp. z o.o., w której to dokumentacji okazało się, że znajduje się jego umowa o pracę w NRD w (...) r. z 19.03.(...) r., którą należy załączyć wraz z zaświadczeniem z dnia(...) r. – dotyczącym jego stałego miesięcznego wynagrodzenia w tym okresie i kartą osobową pracownika z (...) r. z budowy (...) budowa – V. oraz inne dokumenty z tym związane, które złożył do ZUS w dniu (...) r. dotyczące wyliczenia kapitału emerytalnego i sprostowania Rp-7 za lata (...) Podniósł, że Zakład (...) sp. z o.o. poinformował go, że nie posiada kartotek wynagrodzeń za lata (...) i brak list płac. Natomiast jeśli chodzi o Rp-7 za (...), gdzie wpisane jest (...) zł, to ma do tej sumy zastrzeżenia, podając, że analizując kartę pracy za (...) w lewym górnym rogu karty z podsumowania składników wynagrodzenia występują duże różnice z podsumowaniem karty w porównaniu do wystawionego Rp-7. Argumentował, że twierdzenie ZUS-u na odwołanie z dnia(...) r., że kwota (...) wpisana w rubrykę nr karty jest nr karty, świadczy o braku profesjonalizmu i kompetencji pracowników, wnosząc o podsumowanie składników wynagrodzeń i okaże się z czego ta liczba wynika, konkludując, że z tej przyczyny żąda korekty Rp-7 za (...) r. Powód wniósł o powołanie biegłego sądowego w zakresie finansów i rachunkowości, kadr i płac, który opierając się na jego wniosku o ponowne obliczenie emerytury złożonego wraz z pismem z (...) r. i dołączonymi załącznikami dokona aktualnych obliczeń kapitału początkowego za kres pracy w katach (...) w (...).
(
pismo wnioskodawcy k. 21-22)
Na rozprawie z dnia 22.10.2025 r. – bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w n/n sprawie - wnioskodawca poparł odwołanie, a pełnomocnik ZUS wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że z powołanych przez ubezpieczonego dokumentów nie wynika wysokość zarobków i były one analizowane w sprawach VIII U (...) i VIII U (...).
(
stanowiska stron e-prot. z 22.10.2025 r.: 00:01:17, 00:18:03)
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Wnioskodawca - J. W. urodził się w dniu (...) roku.
(niesporne)
W okresie od (...) r. do (...) r. wnioskodawca był zatrudniony w (...). Początkowo na stanowisku montera urządzeń i instalacji chłodniczych, a następnie od (...) r. na stanowisku mistrza budowy w Oddziale (...) W..
(świadectwo pracy – k. 15-16 pliku I akt ZUS wnioskodawcy, a nadto k. 23 plik II akt ZUS)
We wskazanym okresie zatrudnienia wnioskodawca pracował na budowie eksportowej od (...) r. do(...) r. w N.oraz od (...)r. do (...) r. wC..
(okoliczności niesporne, a nadto umowa k. 21 plik II akt ZUS, zawiadomienie k. 22 plik II akt ZUS, pismo z 28.12.1975 r. k. 26 plik II akt ZUS, zaświadczenie k. 27 plik II akt ZUS, pismo z 29.06.1977 r. k. 28 plik II akt ZUS)
W świetle wystawionego przez ten zakład świadectwa pracy wnioskodawca na stanowisku montera otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze wg. VII grupy zaś na ostatnio zajmowanym stanowisku mistrza budowy wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze wg. gr XIII(...)zł plus premia zgodnie z regulaminem Premiowania w Budownictwie i dodatek funkcyjny w wysokości(...) zł.
(świadectwo pracy – k. 15-16 pliku I akt ZUS, a nadto k. 23 plik II akt ZUS)
W świetle zaświadczenia (...) z dnia(...) r. wystawionego przez wskazanego pracodawcę, wnioskodawca będąc zatrudnionym na stanowisku monter otrzymywał wynagrodzenie miesięczne w wysokości (...) zł
(zaświadczenie – k. 23 plik II akt ZUS, a nadto k 27 verte akt sprawy VIII U (...))
Zgodnie z wpisem do legitymacji ubezpieczeniowej zarobek w (...) r. wnioskodawcy wynosił przeciętnie miesięcznie (...) zł.
(legitymacja ubezpieczeniowa – k . 33 plik II akt ZUS, a nadto k. 26 akt sprawy VIII U (...))
Zgodnie z kartą wynagrodzeń nr (...) dotyczącą (...) r. suma wynagrodzeń ubezpieczonego w (...) r. wyniosła (...) zł.
(karta wynagrodzeń dot. (...) r. –k. 33 plik II akt ZUS, a nadto k. 25 akt sprawy VIII U (...))
W świetle zaświadczenia RP – 7 wystawionego przez (...) w dniu (...) r. wnioskodawca otrzymywał następujące wynagrodzenie za pracę:
w (...) r. –(...) zł,
w (...) r. –(...) zł.
(zaświadczenie RP –k. 211/212 plik I akt ZUS)
W dniu (...) r. J. W. wystąpił z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokość kapitału początkowego i załączył kserokopię zaświadczenia z dnia (...). wystawionego przez (...) we W..
(wniosek – k. 249-250 pliku I akt ZUS wnioskodawcy)
Decyzją z dnia (...) (znak: (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887) po rozpoznaniu wniosku z dnia(...) r. ponownie ustalił J. W. wartość kapitału początkowego na dzień 1 czerwca 1999 r.
Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy, przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od (...) do(...)r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł (...).
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego (...) przez kwotę (...), tj. kwotę bazową określoną w ustawie ((...)).
Do obliczenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął łącznie: 24 lata, 6 miesięcy, 25 dni, tj. 294 miesiące okresów składkowych oraz 2 lata 1 miesiąc i 22 dni tj. łącznie 25 miesięcy okresów nieskładkowych
Współczynnik proporcjonalny do – osiągniętego do 31 grudnia 1998r – wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 81,63%. Współczynnik ten służy do obliczenia części 24% kwoty bazowej. Wysokość 24% kwoty bazowej wynosi 293,01 zł.
Do ustalenia współczynnika przyjęto:
wiek w dniu (...)r. - po zaokrągleniu do pełnych lat – wynoszący (...)lat,
łączny staż ubezpieczeniowy - po zaokrągleniu w górę do pełnych lat – wynoszący(...) lat.
Średnie dalsze trwanie życia - wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat – wynosi 209 miesięcy (komunikat Prezesa GUS z dnia 25 marca 1999r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn - M.P. Nr 12, poz.173).
Kapitał początkowy ustalony na dzień(...) r. wyniósł (...)zł.
Do ustalenia wartości kapitału początkowego zakład nie uwzględnił okresów:
od (...) r. do (...) r., gdyż w/w okresie wnioskodawca nie podjął zatrudnienia po odbyciu zasadniczej służby wojskowej a więc nie była opłacana składka na ubezpieczenie społeczne,
od (...) r. do(...) r., ponieważ nie była odprowadzona składka na ubezpieczenia społeczne.
Zgodnie z ustawą z dnia 4 września 2008 r. (Dz. U. Nr 192 poz. 1180 ) do wyliczenia wartości kapitału początkowego za okres pracy od (...) do(...), od (...) r. do (...) r., od (...) r. do(...)r., za który nie przedłożono dochodów przyjęto obowiązujące w tym okresie kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Organ rentowy wskazał, iż brak podstaw do przyjęcia kwoty (...)zł wykazanej w zaświadczeniu z dnia(...) r. z uwagi na fakt, iż nie stanowi ona rzeczywistej kwoty wynagrodzenia jakie wnioskodawca otrzymywał miesięcznie w okresie od (...) r. do (...) r. W powyższej sprawie toczyło się postępowanie przed Sądem zakończone Wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia (...) r.
(decyzja z dnia (...) – k. 265 -268 pliku I akt ZUS wnioskodawcy)
Odwołanie od decyzji złożył J. W., w wyniku rozpoznania którego
wyrokiem z dnia (...) r. Sąd Okręgowy w (...)oddalił to odwołanie (sygn. akt
VIII U (...)
), a następnie
wyrokiem z dnia (...)
r. Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił apelację J. W. od w/w wyroku (sygn. akt
III AUa (...)). Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego wynika, że Sąd ten stwierdził, że nie ma możliwości przyjęcia wynagrodzenia za rok (...) z zaświadczenia z dnia (...) r. Zaświadczenie to zostało złożone w ZUS już w dniu(...) r. i było rozpatrywane w postępowaniu sądowym z odwołania od decyzji o wysokości kapitału początkowego z dnia (...) r., zmienionej decyzją z (...) r. (VIII U (...)). Zgodnie z wydaną, w
tej sprawie, opinią biegłego ds. rachunkowości , ww. zaświadczenie mogło obejmować składniki nieoskładkowane oraz nie wiadomo, jakiego okresu dotyczy, ponieważ zostało wystawione przed zakończeniem roku kalendarzowego. W sprawie
VIII U (...)Sąd zmienił decyzję ZUS w zakresie zarobków za lata
(...)
ustalając wskaźnik wysokość podstawy wymiaru z tych lat (brak było wówczas Rp-7 za lata (...) - (...)). W sprawie
VIII U (...)
Sąd uznał też, że nie ma podstaw do przyjęcia wynagrodzenia za okres (...) r. - (...) r. na podstawie świadectwa pracy, jak również nie ma podstaw do przyjęcia kwoty (...) zł (wpisanej w legitymacji ubezpieczeniowej jako średnie wynagrodzenie za (...) rok) jako średniego wynagrodzenia za okres od (...) r. do (...) r., gdyż jak wskazał Sąd – dokumenty te znajdowały się w aktach rentowych już przed wydaniem decyzji z dnia (...) r. zmienionej decyzją z dnia (...)r (która była przedmiotem postępowania odwoławczego).
(dane znane Sądowi z urzędu z systemu Sędzia 2: wyrok SO w Ł. z dnia (...) r. w sprawie o sygn. akt VIII U (...) wyrok SA w(...) z dnia (...). w sprawie o sygn. akt III (...), a nadto wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z (...) r. w sprawie VIII U (...) k. 171/172 plik I akt ZUS, apelacja wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego wŁ. z (...) r. w sprawie VIII U (...)k. 177/178-185/186 plik I akt ZUS, wyrok SA z (...) r. w sprawie III AUa (...) z apelacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.z (...) r. w sprawie VIII U (...) wraz z uzasadnieniem k. 189/190 – 199/200 plik I akt ZUS)
W decyzji z dnia (...) r. w wyniku przeoczenia do ponownego ustalenia kapitału początkowego przyjęto kwoty minimalnego wynagrodzenia za lata (...). W związku z powyższym decyzją z dnia (...) r. z urzędu ponownie ustalono kapitał początkowy wnioskodawcy z uwzględnieniem wykazanego w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia (...) r wynagrodzenia za lata (...). Wynagrodzenie za w/w lata pozostało bez wpływu na wartość kapitału początkowego. Nadal najkorzystniejszy był wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony z lat (...), który wynosił (...).
(decyzja z dnia (...) r. – k. 273/274 pliku I akt ZUS wnioskodawcy)
Świadczenie emerytalne wnioskodawcy zostało obliczone z uwzględnieniem średniego dalszego trwania życia na podstawie tablic obowiązujących w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego (65 lat) w wariancie korzystniejszym.
(komunikaty Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego – k. 100-103 akt sprawy VIII U (...))
W dniu (...) r. skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne przeliczenie emerytury.
(wniosek – k. 15 pliku II akt ZUS)
Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia (...)r. odmówił J. W. ponownego ustalenia wysokości emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnia warunków do ponownego obliczenia emerytury, ponieważ decyzją z dnia (...) r. przyznającą emeryturę, świadczenie wnioskodawcy zostało obliczone z uwzględnieniem średniego dalszego trwania życia na podstawie tablic obowiązujących w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego (65 lat) w wariancie korzystniejszym. Jednocześnie organ podkreślił, że w przypadku wnioskodawcy nie pojawiły się nowe okoliczności ani dowody pozwalające na ponowne ustalenie wartości kapitału początkowego przeliczonego prawomocną decyzją z dnia (...) r. i wysokości emerytury przyznanej prawomocną decyzją z dnia (...) r. Zakład poinformował, że w wysokości kapitału początkowego uwzględnił już zarobki osiągnięte przez wnioskodawcę w roku (...) r. na podstawie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS Rp-7 z dnia (...)r. Podana w karcie wynagrodzeń liczba (...) jest nr karty wynagrodzeń. Natomiast suma zarobków, tj.(...) zł została wypisana na dole karty i jest zgodna z przyjętą do obliczenia kapitału początkowego na podstawie w/w zaświadczenia. W celu uwzględnienia zarobków za rok (...) oraz za lata wcześniejsze ubezpieczony powinien przedłożyć karty wynagrodzeń za te lata. Natomiast za okres pracy za granicą wynagrodzenie zastępcze, tj. kartę wynagrodzeń innego pracownika zatrudnionego w tym samym okresie na tożsamym stanowisku.
(decyzja z dnia (...) r. – k. 15 pliku II akt ZUS)
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. w dniu (...)r., uznając ją za krzywdzącą. Skarżący wskazał, że ustalenie jego średniego dalszego trwania życia nie nastąpiło po osiągnięciu 65 lat, a obliczenie dokonano po osiągnięciu 66 lat i 3 miesięcy, z tego wniosek, że okres ten powinien być skrócony o 15 miesięcy. Nadto, ubezpieczony wskazał, że pojawiły się nowe dowody w postaci przedstawionej karty wynagrodzeń z Zakładu (...) Sp. z o.o. w Ś., gdzie w lewym górnym rogu arkusza widnieje wynagrodzenie za (...) r. – w kwocie(...) zł, natomiast suma (...) zł na dole arkusza nie wiadomo co stanowi, ponieważ nie ma opisu. Co więcej, poprzednie zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia (...) r. oraz(...) r. za ten sam okres pracy z (...) nie są jednoznaczne – występują rozbieżności płacowe. W ocenie skarżącego dokumentacja z archiwum daje podstawę do uwiarygodnienia jego miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia za cały okres pracy w (...), który jest wpisany w legitymacji ubezpieczeniowej za okres zatrudnienia (od (...) r. do (...) r.). Za dowód takich wynagrodzeń może świadczyć również zaświadczenie (...) z dnia (...) r. wystawione przez (...) znajdujące się w aktach ZUS.
W związku z powyższym, ubezpieczony wniósł o obliczenie kapitału początkowego za okres pracy w (...), za cały okres zgodnie z wpisem w legitymacji ubezpieczeniowej. Technicy, tacy jak ubezpieczony, byli zatrudniani na stanowiskach fizycznych ze względu na brak etatów kierowniczych i po krótkim przeszkoleniu pracowali jako mistrzowie na budowach z wynagrodzeniami z etatów mistrzów budowy. Dopiero w 1977 r. sprawa etatów została uregulowana nowymi angażami, gdzie dostarczono aktualizację angaży zgodnych z zajmowanym stanowiskiem.
Jednocześnie ubezpieczony zaznaczył, że ma wątpliwości co do prawidłowości wyliczeń wskaźnika wysokości podstawy wymiary kapitału początkowego przez ZUS. Wyliczenie wskaźnika wynosiło w 2006 r. (...), po interwencjach ubezpieczonego w 2012 r. wynosiło (...), a w 2014 r. (...) itd.
Reasumując, w ocenie ubezpieczonego istnieje podstawa do korekty kapitału i nowego naliczenia emerytury za okres (...) r.
(odwołanie – k. 3-4 w aktach VIII U (...))
Wyrokiem z dnia (...)
r. Sąd Okręgowy w (...) po rozpoznaniu sprawy za sygn.
VIII U (...) oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji z (...) r.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że: 1) hipotetyczne przeliczenie kapitału początkowego przy uwzględnieniu stawki godzinowej (angaż z (...)) oraz stawki miesięcznej (angaż z (...).) pozostaje bez wpływu na wskaźnik wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego - nadal najkorzystniejszy jest wskaźnik wysokość podstawy wymiaru z lat (...); 2) nie ma podstaw do przyjęcia za okres pracy na budowie eksportowej od (...) r. do (...) r. wynagrodzenie wyższego niż minimalne, ponieważ w aktach Z. G. (pracownika zatrudnionego na takim samym stanowisku) brak jest kart wynagrodzeń za lata (...) – Z. G. ma okres pracy w (...) przyjęte wynagrodzenie minimalne; 3) z analizy porównawczej karty wynagrodzeń za (...) rok i dokumentu Rp-7 wynika, że pracodawca umieścił w nim sumę kwot z rubryk 10 i 11 oraz premii za II i kwartał (...) roku. Pominął natomiast premię za IV kwartał oraz dodatek za rozłąkę, co oznacza, że albo były to składniki nie objęte składką na ubezpieczenie społeczne albo nie dotyczyły (...) roku. W związku z tym za prawidłowa należy uznać kwotę wpisaną w Rp-7, ponieważ pracodawca dysponował pełna wiedzą co do zasad oskładkowania poszczególnych składników wynagrodzenia oraz zasad dokonywania wpisów w karcie wynagrodzeń.
(wyrok SO w(...) z (...)r. wraz z uzasadnieniem k. 125, 128-144 akt sprawy VIII U (...))
Apelacja wnioskodawcy od ww. wyroku Sądu I instancji została
oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia (...) r. sygn.
III AUa (...).
(
apelacja k. 147 -150 akt sprawy VIII U (...), wyrok SA sygn. III AUa (...) wraz z uzasadnieniem k. 165, 170-177 akt sprawy VIII U(...))
Odwołujący się złożył w dniu (...) r. kolejny wniosek o ponowne obliczenie emerytury, do którego nie przedłożył żadnych nowych dowodów mających wpływ na wysokość emerytury, ani nie powołał się na żadne nowe okoliczności mające wpływ na wysokość świadczenia, gdyż dołączył do tego wniosku dokumenty, które były już przedmiotem rozpoznania sądów we wcześniejszych ww. postępowaniach inicjowanych jego odwołaniami od decyzji z dnia (...) r. i z dnia (...) r., a mianowicie: umowę z (...) r. na budowę eksportową, zawiadomienie o przesunięciu z budowy z (...), świadectwo pracy z M. W. z (...) r., pismo z (...) r. do dz. Kadr (...) o zmianie angażu, opinię z (...) r., pismo z C. z (...) r., kartę osobową z (...) r., pismo z(...) r. dotyczące wyjazdu do pracy za granicą, zawiadomienie o przesunięciu z (...) r., pismo z (...) r. o nagrodach z funduszu nagród, kserokopię karty pracy z (...) r., kserokopię legitymacji ubezpieczeniowej.
(
wniosek wraz z załącznikami k. 17-33 plik II akt ZUS)
W efekcie rozpoznania ww. wniosku z dnia (...)r., ZUS wydał zaskarżoną w n/n postępowaniu decyzję z dnia (...) r., mocą której na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej, odmówił wnioskodawcy ponownego ustalenia wysokości emerytury, gdyż przedłożone przez niego wraz z tym wnioskiem, dokumenty były już uwzględniane do wyliczenia wysokości jego świadczenia, wskazując, że wynagrodzenia za lala (...) zostały uwzględnione na podstawie przedkładanych angaży, które pozostawały bez wpływu na wartość kapitału początkowego a tym samym na wysokość świadczenia. Zakład stwierdził, że nadal najkorzystniejszy jest wskaźnik wyliczony z lat (...). Organ rentowy wskazał też, że za okres pracy za granicą może przyjąć wynagrodzenie zastępcze, tj. kartę wynagrodzeń innego pracownika zatrudnionego w tym samym okresie na tożsamym stanowisku
.
(
decyzja k. 34 akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sprawie, w szczególności dokumentów zawartych w aktach sprawy i w aktach emerytalnych wnioskodawcy, a także załączonych aktach spraw o sygn. akt VIII U (...). Wartości dowodowej tych dokumentów nie kwestionowała żadna ze stron, a sąd nie znalazł powodów by czynić to z urzędu.
Na podstawie art. 235 [2] §1 pkt 3 k.p.c. Sąd postanowieniem z 14.11.2025 r. pominął wniosek strony odwołującej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości, kadr i płac, na okoliczność ponownego przeliczenia emerytury wnioskodawcy /k. 26/, jako nieprzydatny w sprawie, albowiem okoliczności, które wnioskodawca powoływał jako sporne były już przedmiotem badania w innych - w/w sprawach sądowych, a ubezpieczony nie przedłożył żadnych nowych dowodów ani też nie powołał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wysokość jego świadczenia, wobec czego nie ma podstaw do przeprowadzenia w/w dowodu. Należy podkreślić, że skoro przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w oparciu o wniosek z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to obowiązkiem organu rentowego, a następnie Sądu orzekającego, była w pierwszej kolejności ocena, czy wystąpiły określone w tym przepisie przesłanki umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Należało zatem ustalić i ocenić, czy wnioskodawca przedłożył nowe dowody mogące mieć wpływ na zmianę poprzedniej decyzji, ewentualnie, czy ujawniły się takie okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mogły rzutować na przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury. Bez spełnienia przesłanek formalnych wniosku z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - prowadzenie postępowania dotyczącego merytorycznej oceny wysokości świadczenia, jest całkowicie bezcelowe i bezprzedmiotowe.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie jest niezasadne.
Na wstępnie należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem - w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja oraz wniesione od niej odwołanie (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r., I UZP 4/13, Legalis nr 755434 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 maja 2013 r., I UK 12/13, Legalis nr 722318; z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09, Legalis nr 316864). Rozpoznając odwołanie od decyzji organu rentowego, sąd ubezpieczeń społecznych rozstrzyga zatem o jego zasadności w granicach wyznaczonych, z jednej strony, zakresem samego odwołania, a z drugiej, przez przedmiot zaskarżonej decyzji (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 września 2010 r., II UK 84/10, Legalis nr 315923; z dnia 6 września 2000 r., II UKN 685/99, OSNAPiUS 2002 Nr 5, poz. 121). Innymi słowy, przeniesienie sprawy na drogę sądową przez złożenie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych lub nie w spornej decyzji, a także zakresem w jakim ubezpieczony zaskarżył tę decyzję, wobec czego poza tymi okolicznościami spór sądowy zasadniczo nie może zaistnieć. Przed sądem osoba odwołująca się żądać może jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego decyzją, zaskarżając w całości lub w określonej części w złożnym od niej odwołaniu.
Nie ma jakichkolwiek wątpliwości, co do tego, że sporną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) r. odmówiono ubezpieczonemu ponownego przeliczenia emerytury w oparciu o art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U z 2024 r., poz. 1631 ze zm.), uznając, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dowodów w sprawie, które mogłyby mieć wpływ na wysokość przedmiotowego świadczenia, ani też nie ma wątpliwości co do tego, że wnioskodawca zaskarżył tę decyzję w zakresie w jakim pozwany odmówił mu ponownego przeliczenia emerytury na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej, pomimo tego, że jak twierdzi skarżący przedłożył on nowe dokumenty, dotychczas nie rozpoznane przez ZUS, na podstawie których możliwe jest ustalenie jego rzeczywistych zarobków w (...) w latach(...) a w tym w czasie pracy za granicą w (...) r. i efekcie ponowne wyliczenie wysokości kapitału początkowego oraz w konsekwencji jego emerytury, która jego zdaniem dotychczas była wypłacana w zaniżonej kwocie. Tylko w takim zatem zakresie decyzja ta podlegała kontroli sądowej w n/n postępowaniu sądowym.
Stosownie do treści art. 114 ust. 1 z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U z 2024 r., poz. 1631 ze zm.), prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli:
1) po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość;
2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;
3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;
5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;
6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.
Z cytowanego przepisu wynika, że warunkiem ponownego ustalenia prawa do świadczeń, jest uzyskanie nowych dowodów lub ujawnienie okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji, a nie były znane organowi w chwili orzekania i mają wpływ na prawo do tych świadczeń lub ich wysokość (por. wyrok SN z 5.08.1999 r., II UKN 231/99 - OSNAPiUS 2000/19/734; uchwała SN z 5.06.2003 r. III UZP 5/03 - OSNAPiUS 2003/18/442).
Zwrot "przedłożenie nowych dowodów" oznacza zgłoszenie każdego prawnie dopuszczalnego środka dowodowego, stanowiącego potwierdzenie okoliczności faktycznych istniejących przed wydaniem decyzji, a mających wpływ na powstanie prawa do świadczenia lub jego wysokość. Natomiast użyte w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej pojęcie "ujawnienie okoliczności" oznacza powołanie się na fakty dotyczące ogółu wymagań formalnych i materialnych związanych z ustaleniem przez organ rentowy prawa do świadczenia lub wysokości świadczenia. Są to określone w przepisach prawa materialnego fakty warunkujące powstanie prawa do świadczenia lub jego wysokości np. staż pracy, wiek, niezdolność do pracy, ale także uchybienia przez organ rentowy normom prawa procesowego lub materialnego, wpływające potencjalnie na dokonanie ustaleń w sposób niezgodny z ukształtowaną z mocy prawa sytuacją prawną osoby zainteresowanej (tak m.in. SN w wyroku z 3.02.2014 r., I UK 322/13, LEX nr 1444596 oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 11.12.2015 r., III AUa 1087/15, LEX nr 1979499).
Możliwość wzruszenia decyzji rentowych polega przede wszystkim na niwelowaniu tzw. wad materialnoprawnych, czyli uchybień organu rentowego w zakresie rozstrzygania o faktach warunkujących nabycie prawa do emerytur i rent albo zaniedbań samych ubezpieczonych wywołanych nieporadnością w dokumentowaniu prawa do świadczeń lub niedostateczną znajomością warunków, od których spełnienia zależy przyznanie uprawnień ubezpieczeniowych.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że specyfika spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych wyraża się między innym tym, że związanie sądu i organu rentowego ostateczną decyzją administracyjną nie ma charakteru bezwzględnego. Istnieje możliwość dokonania ponownych ustaleń warunkujących prawo lub wysokość przyznanego wcześniej świadczenia. Podstawę do tego zawiera cytowany wyżej art. 114 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który na gruncie ubezpieczeń społecznych daje podstawy do ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, jeżeli zostaną spełnione warunki określone w tym przepisie. Niewątpliwie instytucja przewidziana w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej nie jest wznowieniem postępowania sensu stricto, lecz co najwyżej "swoistym wznowieniem postępowania". Instytucja ta ma szerszy charakter niż wznowienie postępowania i nieco odmienne od niego przesłanki. Z istoty swej służy też innym celom, pozwalając ponownie ustalić prawo do świadczeń emerytalno-rentowych lub ich wysokość przy wykorzystaniu mniej rygorystycznych podstaw niż określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego podstawy wznowienia takiego postępowania. Niemniej jednak, jest szczególną instytucją w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, która umożliwia ponowne rozpatrzenie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych lub ich wysokości, mimo istnienia w obrocie prawnym prawomocnej decyzji organu rentowego.
Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 października 2018 r., III UK 153/17 /LEX nr 2563524/, judykatura traktuje art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jako podstawę prawną dla weryfikacji i wzruszalności decyzji organów rentowych, w których zawarto ustalenia pozostające w obiektywnej sprzeczności z ukształtowanym ex lege stanem uprawnień emerytalno-rentowych zainteresowanych (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 249/07, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 152; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 247/09, LEX nr 585725; z dnia 9 grudnia 2015 r., I UK 533/14 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I BU 4/11, LEX nr 1101321). Uznaje się, że sprzeczność taka zachodzi zarówno w przypadku decyzji organu rentowego błędnie przyznających świadczenie (potwierdzających prawo do świadczenia) pomimo że prawo do niego nie powstało, jak i w przypadku decyzji błędnie odmawiających realizacji prawa do świadczenia, przysługującego ubezpieczonemu z mocy prawa oraz decyzji nieprawidłowo ustalających wysokość tego świadczenia. Niezgodność ta może powstać także na skutek popełnionych przez organ rentowy uchybień normom prawa materialnego. Eliminacja tych sprzeczności stanowi uzasadnienie dla ponowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu rentowego, której rozstrzygnięcie jest niezgodne z ukształtowaną ex lege sytuacją prawną ubezpieczonego. W ponawianym postępowaniu organ rentowy dąży do ustalenia, czy popełnione uchybienia (przede wszystkim w zakresie prawa materialnego, ale także procesowego) lub przedłożone dowody albo ujawnione fakty mają wpływ na zmianę dokonanych wcześniej ustaleń, od których zależy potwierdzenie uprawnienia ubezpieczonego do określonego świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2019 r., I UK 246/18, LEX nr 3584266, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2024 r., II USK 387/22, LEX nr 3652264). Jedną z podstaw do wznowienia postpowania w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest powołanie się przez ubezpieczonego na nowe okoliczności oraz dowody uzasadniające wznowienie postępowania w trybie tego przepisu i rzutujące na jego prawo do wnioskowanego świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2018 r., III UK 53/17, LEX nr 2515713). Z nowych dowodów muszą oczywiście wynikać nie jakiekolwiek nieuwzględnione wcześniej okoliczności, ale okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość, tzn. za nowymi dowodami musi stać potencjalna możliwość dokonania innych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych niż te, które weszły do podstawy faktycznej wyroku, przesądzając o oddaleniu odwołania (por. wyrok SN z dnia 19 października 2017 r., II UK 454/16, LEX nr 2408322, i wyrok SA w Katowicach z dnia 21 czerwca 2018 r., III AUa 523/18, LEX nr 2522666). Nowe dowody w rozumieniu art. 114 ust. 1 tej ustawy to ujawnione dowody istniejące przed wydaniem decyzji, jak i dowody uzyskane po wydaniu decyzji pod warunkiem, że wynikają z nich fakty uwzględniane w decyzji. Organ rentowy bez przedstawienia nowych dowodów nie ma prawa do zmiany decyzji pierwotnej, jedynie na podstawie odmiennej oceny dowodów. Natomiast przedstawienie nowych dowodów, aby mogło być skuteczne, to jest aby mogło doprowadzić do przyznania prawa do świadczenia, powinno prowadzić do zmiany ustalonych poprzednio ustaleń faktycznych. Na podstawie nowych dowodów powinno dojść do uzupełnienia okoliczności faktycznych o nowe nieprzedstawione/nierozważane uprzednio lub zmiany poprzednich ustaleń, poprzez ponowną ocenę dowodów. Wzruszenie poprzedniego rozstrzygnięcia może nastąpić w sytuacji przedstawienia nowych dowodów, podważających wiarygodność uprzednio zgromadzonego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r., III AUa 488/16).
W przypadku wystąpienia zainteresowanego z wnioskiem w trybie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, należy w pierwszej kolejności zbadać przesłanki dopuszczalności złożenia takiego wniosku i w razie stwierdzenia ich braku organ rentowy powinien odmówić ponownego ustalenia prawa do świadczenia, tak jak to w istocie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że wszczynając postępowanie zmierzające do dokonania odmiennych ustaleń warunkujących wysokość przyznanego wcześniej świadczenia na podstawie
art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, strona powinna zaoferować już na etapie postępowania przed organem rentowym nowe dowody lub wskazać na nowe okoliczności, które potencjalnie dają możliwość dokonania innych ustaleń aniżeli te, które weszły do postawy faktycznej wyroku, przesądzając oddaleniu odwołania. Nie jest rzeczą sądu poszukiwanie takich dowodów w postępowaniu odwoławczym od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Podkreślenia też wymaga, iż zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i to one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, sąd musi wyciągnąć negatywne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Sąd Okręgowy stwierdził, że należy to rozumieć w ten sposób, iż strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Innymi słowy, jeżeli ubezpieczony nie przedstawił dowodów ani okoliczności uzasadniających przeliczenie przyznanego mu wcześniej świadczenia, to nie ma podstaw do ponownego ustalenia wysokości emerytury.
W toku n/n sprawy ustalono, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów na potwierdzenie okoliczności faktycznych istniejących przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia (...) r. oraz decyzji z (...) r. którymi ZUS rozpoznał jego wcześniejsze wnioski o przeliczenie emerytury, które mają wpływ na wysokość jego świadczenia, ani też nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wysokość jego emerytury.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd Okręgowy w Łodzi, wyrokiem z dnia 10 lipca 2019 r. w sprawie VIII U (...) , oddalił odwołanie J. W. od decyzji o ustalenie kapitału początkowego z dnia (...) r. znak (...), zaś Sąd Apelacyjny wŁ. wyrokiem z dnia(...) r. w sprawie III (...) oddalił apelację wnioskodawcy od ww. wyroku Sądu I instancji. W sprawie tej Sąd Okręgowy również zajmował się problematyką ustalenia wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w okresie zatrudnienia w (...) i jak wynika z uzasadnienia wyroku tego Sąd na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego sąd ten uznał, że brak było podstaw do przeliczenia kapitału początkowego z uwzględnieniem „nowych” danych wynikających z zaświadczenia wystawionego przez (...) z dnia (...)r. tj. przyjęcia za lata (...) r. uśrednionego wynagrodzenia miesięcznego w kwocie (...) zł. Odnosząc się do tej kwestii Sąd Okręgowy zaznaczył wówczas, iż wskazane okoliczności były znane na organowi rentowemu na długo przed wydaniem nie tylko zaskarżonej decyzji z dnia (...) r. ale również poprzedzającej ją decyzji z dnia(...) Na wskazane zaświadczenie J. W. powoływał się już bowiem w(...) r. Już wówczas wnioskodawca domagając się przeliczenia wysokości kapitału początkowego do wniosku z dnia (...) r. w dniu (...)r. złożył organowi rentowemu powyższe zaświadczenie. Sąd ten zaakcentował także, że wydając decyzję z dnia (...)wykonującą wyrok Sądu Apelacyjnego w (...)
(...)Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...)., który częściowo zmienił Wyrok Sądu Okręgowego wŁ. (...),(...) Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia (...) sygn. akt VIII U (...) organ rentowy miał na względzie wynikające z tego zaświadczenia okoliczności, z tym że nie wyciągał z nich wniosków spodziewanych przez odwołującego. Jako istotne Sąd ocenił w ww. sprawie to, że ustalono wówczas w toku przewodu sądowego i co miało swe odzwierciedlenie w opiniach wydanych przez biegłego sądowego z (...)r. i (...)., że kwota (...)zł wynikająca z zaświadczenia nie mogła być uwzględniona przy wyliczeniu kapitału początkowego wnioskodawcy, gdyż mogła stanowić wynagrodzenie wraz ze składnikami, od których nie była odprowadzona składka na ubezpieczenie społeczne, ponadto nie wiadomo z ilu miesięcy wyliczono to wynagrodzenie, gdyż wystawione zostało (...). tj. przed zakończeniem roku.
Z w/w uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w sprawie VIII U (...) wynika również, że powyższe odnieść należy też do żądania odwołującego przeliczenia kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzenia za okres od (...) do (...)r. w oparciu o dane dotyczące wynagrodzenia ze świadectwa pracy bądź wyliczenia kapitału z uwzględnieniem średniego wynagrodzenia miesięcznego za okres od (...) do (...) r., tj. kwoty (...) zgodnie z wpisem w legitymacji ubezpieczeniowej. Sąd ten w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że po pierwsze, wydając ww. decyzję z (...) r. organ rentowy nie miał podstawy prawnej do zmiany prawomocnie ustalonej wysokości kapitału początkowego zgodnie z oczekiwaniami wnioskodawcy, gdyż już wydając decyzje ją poprzedzające dysponował wówczas tym samym materiałem dowodowym tj. świadectwem pracy i legitymacją ubezpieczeniową. Po drugie Sąd wyjaśnił, że wysokość świadczenia emerytalnego pozostaje funkcją uzyskiwanych niegdyś dochodów, dlatego do jego wyliczenia nieodzownym jest ustalenie rzeczywistych zarobków, jako decydujących o rozmiarze opłacanej składki na ubezpieczenie społeczne i zaakcentował, że niedopuszczalnym w tym zakresie jest opieranie się jedynie na hipotezach, czy założeniach wynikających z przyjęcia średnich wartości, ponieważ wysokość kapitału początkowego ustala się wyłącznie o wynagrodzenie wykazane (udowodnione), a nie jedynie uprawdopodobnione
(III AUa 1327/15 - wyrok SA Wrocław z dnia 17-02-2016).
Sąd Okręgowy, badając w n/n postępowaniu, odwołanie ubezpieczonego od decyzji z (...) r. , ustalił, że nie ma wątpliwości, iż w
okresach od (...)r. do (...)r. oraz od(...) r. do(...) r. wnioskodawca świadczył pracę eksportową – z akt emerytalnych wynika, że, za powyższe okresy organ rentowy przyjął wynagrodzenie minimalne, z czym nie zgadza się wnioskodawca.
Kwestia była
jednak już przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie VIII U (...), a z uzasadnienia wyroku z dnia (...) r. w tej sprawie wynika, iż w załączonych do akt tej sprawy aktach osobowych Z. G. z okresu zatrudnienia w (...) nie znajdują się karty wynagrodzeń. Nadto, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przypadku Z. G. za okres pracy w (...) przyjął minimalne wynagrodzenie. Tym samym w przypadku skarżącego brak było zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia wyższego wynagrodzenia niż wynagrodzenie minimalne w okresie jego pracy za granicą.
A zatem i to sporne zagadnienie na gruncie aktualnie rozpoznawanej sprawy z odwołania od decyzji z dnia (...) r. zostało już przez sąd w ww. sprawie VIII U (...) zbadane i ocenione jurydycznie.
Ponadto w sprawie VIII U (...) uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy stwierdził, że za pozostały okres zatrudnienia od(...)do (...) r. wynagrodzenie ustalono w oparciu o wystawione przez pracodawcę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia(...) r. Przeprowadzone w sprawie VIII U (...) postępowanie dowodowe nie wykazało jak stwierdził Sąd, że w w/w spornym okresie wnioskodawca osiągał wynagrodzenie wyższe niż przyjęte przez organ rentowy, gdyż z analizy porównawczej karty wynagrodzeń za (...) rok i dokumentu Rp-7 wynika, że pracodawca umieścił w nim sumę kwot z rubryk 10 i 11 oraz premii za II i kwartał (...) roku. Pominął natomiast premię za IV kwartał oraz dodatek za rozłąkę, co oznacza, że albo były to składniki nie objęte składką na ubezpieczenie społeczne albo nie dotyczyły (...) roku. W związku z tym za prawidłowa Sąd uznał kwotę wpisaną w Rp-7, ponieważ pracodawca dysponował pełna wiedzą co do zasad oskładkowania poszczególnych składników wynagrodzenia oraz zasad dokonywania wpisów w karcie wynagrodzeń.
Jednocześnie, w sprawie VIII U (...), Sąd Okręgowy podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego, podana w karcie wynagrodzeń z (...) r. liczba (...) , nie stanowi kwoty otrzymywanego wynagrodzenia, a jest jedynie numerem karty wynagrodzeń, zaś kwota 81724,00 zł, która została wpisana na dole karty jest kwotą zarobków i jest zgodna z kwotą przyjętą do obliczenia kapitału początkowego przez organ rentowy na podstawie w/w zaświadczenia. Na marginesie, Sąd Okręgowy zaznaczył, że skarżący nigdy nie kwestionował prawidłowości, wystawionego przez pracodawcę zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 26 sierpnia 2009 r.
Sąd Okręgowy w sprawie VIII U (...) stwierdził też, że hipotetyczne przeliczenie kapitału początkowego przy uwzględnieniu stawki godzinowej (angaż z (...).) oraz stawki miesięcznej (angaż z(...) r. i (...) r.) pozostaje bez wpływu na wskaźnik wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego - nadal najkorzystniejszy jest wskaźnik wysokość podstawy wymiaru z lat (...).
Reasumując, Sądu Okręgowego w sprawie VIII U (...) stwierdził, że w toku postępowania przed organem rentowym, wywołanym wnioskiem z dnia(...) r., nie zostało ujawnione nic nowego, co dawałoby Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych podstawę do ponownego przeanalizowania sytuacji prawnej wnioskodawcy i oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji z (...) r.
Po przeprowadzeniu kontroli instancyjnej ww. rozstrzygnięcie Sąd Apelacyjny w Łodzi wydał
wyrok z dnia (...) r. , III AUa (...)
, w którym całkowicie zaaprobował zarówno ustalenia faktyczne sądu I instancji, jak i rozważania prawne w sprawie VIII U (...), i w efekcie oddalił apelację wnioskodawcy.
Skoro do wniosku z dna(...) r. o ponowne przeliczenie wysokości emerytury wnioskodawca załączył wyłącznie dokumenty, które były już przedmiotem rozpoznania sądów we wcześniejszych ww. postępowaniach inicjowanych jego odwołaniami od decyzji z dnia (...) r. i z dnia (...) r. (umowę z (...) r. na budowę eksportową, zawiadomienie o przesunięciu z budowy z N. (...), świadectwo pracy z M. W. z (...) r., pismo z (...) r. do dz. Kadr (...) o zmianie angażu, opinię z (...) r., pismo z C. z (...) r., kartę osobową z (...) r., pismo z (...) r. dotyczące wyjazdu do pracy za granicą, zawiadomienie o przesunięciu z (...) r., pismo z (...) r. o nagrodach z funduszu nagród, kserokopię karty pracy z (...) r., kserokopię legitymacji ubezpieczeniowej k. 21-33 plik II akt ZUS) – należało stwierdzić, że tym samym Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie miał zatem żadnych podstaw do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego oraz emerytury, skoro ubezpieczony nie przedstawi dokumentów lub okoliczności zmieniających jego sytuację (por. wyrok SN z 15.05.2014 r., III UK 150/13, LEX nr 1458793).
Wobec podnoszonej przez odwołującego argumentacji na poparcie odwołania od zaskarżonej w n/n postępowaniu decyzji z dnia (...) r., należy podkreślić, że stwierdzenie, iż przesłanki z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, nie zostały spełnione (wnioskodawca nie przedłożył bowiem żadnych nowych dowodów, ani też nie ujawnił okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które miały wpływ na prawo do świadczeń) musi skutkować odmową ponownego ustalenia świadczenia przez ZUS oraz do oddalenia odwołania przez Sąd, bez potrzeby merytorycznego zbadania wysokości świadczenia przysługującego ubezpieczonemu. Samo - niezadowolenie strony z wysokości otrzymywanego świadczenia, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że zaistniała przesłanka do ponownego ustalenia wysokości świadczenia.
W efekcie powyższych rozważań Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, albowiem, w chwili jej wydania, nie zachodziły jakiekolwiek przesłanki, o których mowa art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477
14 §1 k.p.c., oddalił odwołanie, o czym orzekł, jak w sentencji.