Sygnatura akt VI U 694/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 grudnia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Tomasz Korzeń
Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kopala
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 roku
sprawy z odwołania K. O.
od decyzji z dnia 15 września 2016 roku znak (...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.
o przyznanie renty
oddala odwołanie.
SSO Tomasz Korzeń
VI U 694/16 UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 września 2016 roku, znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił K. O. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Ubezpieczony K. O. odwołał się od tej decyzji żądając przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy albowiem stan jego zdrowia w ostatnim czasie uległ pogorszeniu. Odmowa przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy narusza jego podstawowe prawa i zasadę równości. Renta socjalna, którą pobiera skarżący, jest o wiele niższa niż renta z tytułu niezdolności do pracy.
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 9.08.2016 roku, który ustalił, że K. O. jest całkowicie niezdolny do pracy od dzieciństwa do 31.05.2018 roku. Skoro niezdolność do pracy nie powstała w określonym ustawą okresie ubezpieczenia ani nie później niż 18 miesięcy od jego ustania, organ rentowy odmówił skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Sąd ustalił co następuje:
Ubezpieczony K. O. urodził się (...). Ukończył szkołę zawodową specjalną przyuczającą do zawodu ogrodnika. Cierpi na mózgowe porażenie dziecięce pod postacią lewostronnego niedowładu połowiczego i zaburzenia napadowe. W 2011 roku uzyskał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w którym ustalono, że niepełnosprawność istnieje od roku 1996. Może podjąć pracę jedynie w warunkach pracy chronionej lub w zakładzie aktywizacji zawodowej. Od pracodawcy należy oczekiwać prostych i jasnych poleceń, częstych przerw uwzględniających męczliwość skarżącego, przyjaznej atmosfery, stałego nadzoru i kontroli oraz pomocy osoby trzeciej. Od dnia 1.06.2011 roku K. O. jest zatrudniony jako sprzątacz w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G..
Orzeczeniem z dnia 27.04.2011 roku lekarz orzecznik ZUS uznał, że K. O. jest całkowicie niezdolny do pracy, a niezdolność ta powstała w okresie dzieciństwa. Decyzją z dnia 20.05.2011 roku nabył prawo do renty socjalnej od 1.03.2011 roku. Kolejną decyzją z dnia 5.06.2013 roku K. O. nabył prawo do renty socjalnej do dnia 31.05.2018 roku.
W dniu 19.07.2016 roku ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Orzeczeniem z dnia 9.08.2016 roku lekarz orzecznik ZUS ustalił, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy od dzieciństwa do dnia 31.05.2018 roku. K. O. nie złożył sprzeciwu od tego orzeczenia. Decyzją z dnia 15.09.2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
okoliczności bezsporne
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie podlegało odrzuceniu.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy domagał się odrzucenia odwołania zarzucając, iż skarżący winien był najpierw wnieść sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 9.08.2016 roku. Ubezpieczony został bowiem prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu a mimo to nie skorzystał z tego prawa.
Art. 477 9 § 3 1 K.p.c. stanowi, że sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia.
Na rozprawie w dniu 2.12.2016 roku (k. 12) pełnomocnik ubezpieczonego T. O. oświadczył, iż sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 9.08.2016 roku nie został złożony albowiem zgadza się on z treścią tego orzeczenia. Podniósł, iż podstawą złożonego odwołania nie są ustalenia dokonane przez lekarza orzecznika lecz wadliwość samej decyzji ZUS i przepisów, które są w jego ocenie dyskryminujące, gdyż uniemożliwiają osobie niepełnosprawnej nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Odrzucenie odwołania na podstawie wskazanego wyżej przepisy możliwe jest tylko wówczas, gdy odwołanie to jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Taka okoliczność w niniejszej sprawie nie zachodzi. Treść odwołania a następnie oświadczenie złożone na rozprawie jednoznacznie wskazują, że ubezpieczony nie kwestionuje orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Tym samym Sąd zobligowany był do merytorycznego rozpoznania spornej kwestii uprawnień wnioskodawcy do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2016.887, zwana dalej ustawą), niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust.1). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2). Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3).
Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: 1) stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, 2) możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Ust. 4 tego przepisu stanowi zaś, iż zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy.
Zgodnie z art. 57 ustawy, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące przesłanki:
1/ orzeczoną niezdolność do pracy,
2/ udokumentowany wymagany okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 5 lat, w dziesięcioleciu poprzedzającym wniosek rentowy lub powstanie niezdolności do pracy,
3/ niezdolność do pracy powstałą w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Zgodnie z ust. 2 przepisu ust. 1 pkt. 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.
Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej (Dz. U z 2013.982) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem 18. roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia; 3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Ustęp zaś 2 stanowi, że osobie, która spełnia warunki określone w ust. 1, przysługuje: 1) renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała; 2) renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa.
U ubezpieczonego całkowita niezdolność do pracy powstała w okresie dzieciństwa. Pobiera on zatem rentę socjalną, która przysługuje mu do dnia 31.05.2018 roku. Mimo, iż od dnia 1.06.2011 roku K. O. jest zatrudniony jako sprzątacz w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G., praca ta nie uniemożliwia uznania całkowitej niezdolności do pracy. Możliwość uznania całkowitej niezdolności do pracy jest wykluczona przy zachowaniu choćby ograniczonej zdolności, ale w tzw. normalnych warunkach. Nie ma przeszkód w ustaleniu całkowitej niezdolności do pracy, mimo zachowania zdolności do pracy, którą może wykonywać osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zatrudniona w zakładzie pracy chronionej albo w zakładzie aktywizacji zawodowej. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się zatem do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25.09.2013 roku, III AUa 1267/13). Ubezpieczony zatrudniony jest w warunkach pracy chronionej, zgodnie z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu o niepełnosprawności.
Już w orzeczeniu z dnia 27.04.2011 roku, wydanym w związku z wnioskiem o rentę socjalną, lekarz orzecznik ZUS uznał, że K. O. jest całkowicie niezdolny do pracy. W związku z tym pozwany przyznał mu prawo do renty socjalnej, które – na mocy kolejnej decyzji ZUS – przysługuje mu do dnia 31.05.2018 roku. W postępowaniu toczącym się na skutek wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy, lekarz orzecznik ZUS wydał analogiczne orzeczenie uznając, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 31.05.2018 roku i niezdolność ta powstała w okresie dzieciństwa. Całkowita niezdolność do pracy nie może ulec pogorszeniu. Stan zdrowia ubezpieczonego nie może bowiem ulec pogorszeniu bardziej w rozumieniu takim, iż stałby się on bardziej niezdolny do pracy niż całkowicie niezdolny do pracy. Sąd nie podzielił tym samym zarzutów skarżącego co do dyskryminującego charakteru przepisów ustawy.
Ubezpieczony korzysta obecnie z systemu zabezpieczenia społecznego, a więc niezależnie od uiszczania składek świadczenia. Ustawodawca przewidział nabycie prawa do renty niezależnie od daty powstania całkowitej niezdolności do pracy jedynie w przypadku osób legitymujących się długoletnim stażem ubezpieczeniowym - w przypadku mężczyzn wynoszący 25 lat (art. 57 ust. 2 ustawy). Ubezpieczony warunku tego nie spełnia. Sąd nie dopatrzył się w sytuacji ubezpieczonego żadnej dyskryminacji czy nierównego traktowania. Ubezpieczony aby nabyć świadczenia z systemu składkowego jest traktowany jak każdy inny ubezpieczony, a nadto korzysta z systemu zabezpieczeniowego.
Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach organu rentowego, których wiarygodności strony nie kwestionowały. Wiarygodność dokumentów nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 1 K.p.c., Sąd orzekł jak w wyroku.
SSO Tomasz Korzeń