Sygn. akt VI U 2314/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 września 2026 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący sędzia (del.) Katarzyna Błażejowska
Protokolant – protokolant sądowy Dominika Robacka
po rozpoznaniu w dniu 24 września 2026 r. w F.
na rozprawie z odwołania: V. X.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w F.
z dnia 5 sierpnia 2025 r., znak: (...)
w sprawie: V. X.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w F.
o ustalenie obowiązku ubezpieczenia
1. oddala odwołanie;
2. zasądza od odwołującego V. X. na rzecz organu rentowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Sędzia del. Katarzyna Błażejowska
Sygn. akt VI U 2314/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w F. stwierdził, że V. X. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że na podstawie dostępnej dokumentacji ustalono, że w okresie od dnia 15 listopada 2022 roku do dnia 31 maja 2023 roku V. X. zgłosił się jako osoba niepodlegająca ubezpieczeniom społecznym i podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej korzystająca z tzw. „ulgi na start”. Działalność dotyczyła pozaszkolnych form edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i rekreacyjnych. Od dnia 1 czerwca 2023 roku odwołujący zgłosił zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej. W okresie od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku V. X. nie posiadał innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Natomiast od dnia 1 sierpnia 2025 roku został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako pracownik u płatnika składek (...) Z. N. zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. W toku postępowania wyjaśniającego organ rentowy ustalił, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej w/wym. faktycznie nadal prowadził tę działalność, m.in. reklamując się jako trener personalny na internetowych portalach społecznościowych ((...), (...)). Wobec tego organ rentowy wezwał w/wym. do złożenia zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zgłoszenia się jako płatnik składek na własne ubezpieczenie społeczne. V. X. w toku postępowania przed organem rentowym złożył wyjaśnienia, z których wynikało, że w czasie zawieszenia działalności gospodarczej faktycznie nie wykonywał on tej działalności, tj. nie prowadził treningów, nie uzyskiwał dochodów, nie wystawiał faktur, ani nie zawierał umów związanych z tą działalnością. Utrzymywana przez niego aktywność w mediach społecznościowych miała charakter wyłącznie wizerunkowy i informacyjny. Działania te nie miały na celu prowadzenia działalności, a jedynie podtrzymanie kontaktu z obserwującymi. Dodał, że żadna forma odpłatnych usług nie była w tym czasie przez niego świadczona. Organ rentowy wskazał jednak, że na stronach internetowych (...) Sp. z o.o. w I. V. X. nadal figurował jako aktywny trener personalny na tej siłowni. Nie był jednak zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z uwagi na okoliczność, że zawarł z ww. podmiotem umowę zlecenia i miał status studenta. W dniu 4 lipca 2025 roku V. X. oświadczył, że w spółce (...) nie świadczy żadnych usług od momentu zawieszenia działalności gospodarczej i od dnia 1 czerwca 2023 roku nie łączyła go żadna umowa zlecenia z ww. spółką. Natomiast z rozmowy pracownika ZUS z pracownikiem spółki przeprowadzonej w dniu
17 lipca 2025 roku wynikało, że V. X. korzysta z sali ćwiczeń na siłowni w formie karnetu trenera personalnego, jest aktywnym trenerem personalnym i nie powiadomił spółki o zawieszeniu działalności gospodarczej. Karnet wydawany jest osobom, które mają założoną własną działalność gospodarczą. W tym stanie rzeczy organ rentowy uznał, że skoro w okresie zawieszenia działalności gospodarczej V. X. faktycznie wykonywał tą działalność jako trener personalny to powinien zostać zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tego tytułu w okresie od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku.
Odwołanie od ww. decyzji złożył V. X., zaskarżając ją w całości. W uzasadnieniu odwołania wskazał on, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej odwołujący działalność taką faktycznie prowadził. Jego zdaniem okoliczności tej organ rentowy w żaden sposób nie wykazał, a twierdzenia organu rentowego opierają się jedynie na domysłach. Wobec powyższego odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że nie podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowemu w okresie od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku.
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania i o zasądzenie od odwołującego się na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w treści zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 26 maja 2026 roku Sąd Okręgowy na podstawie art. 224 § 3 k.p.c., uprzedził pełnomocników stron o możliwości zamknięcia rozprawy i zobowiązał ich do zabrania głosu w piśmie procesowym w terminie 7 dni.
W piśmie procesowym z dnia 8 czerwca 2026 roku pełnomocnik organu rentowego podtrzymał dotychczasowe wnioski i twierdzenia zaprezentowane w odpowiedzi na odwołanie. Wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza słuszność stanowiska organu rentowego. Odwołujący w spornym okresie miał rozpisane w grafikach konsultacje trenerskie w klubie (...) Sp. z o.o. w I. i uczęszczał do klubu na podstawie karnetu trenerskiego, którego koszt wynosi 999 zł miesięcznie, podczas gdy cena karnetu dla osób ćwiczących wynosi 149 zł miesięcznie. Wątpliwości zatem budzi kupowanie karnetu w tak wysokiej kwocie jedynie na własny użytek bez zamiaru osiągnięcia wynagrodzenia.
Natomiast w piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2026 roku pełnomocnik odwołującego wskazał, że karnet trenerski dedykowany jest dla trenerów personalnych, a odwołujący nigdy nie utracił statusu trenera personalnego. Powyższe nie świadczy o wykonywaniu działalności gospodarczej w okresie jej zawieszenia.
Na rozprawie w dniu 24 września 2026 roku pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił, co następuje:
V. X. ma (...) lat i dotychczas wykonywał pracę trenera personalnego. Zamieszkuje w Z.. Usługi te w latach 2023 – 2025 wykonywał głównie w siłowni (...) Sp. z o.o. w I..
/okoliczności bezsporne/
V. X. w dniu 15 listopada 2022 roku rozpoczął działalność gospodarczą pod (...) w Z. (NIP: (...)). Przedmiotem tej działalności było prowadzenie pozaszkolnych form edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i rekreacyjnych. W okresie od dnia 15 listopada 2022 roku do dnia 31 maja 2023 roku odwołujący złożył zgłoszenie jako osoba niepodlegająca ubezpieczeniom społecznym i podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia
6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców (kod: (...)), tj. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą korzystająca z tzw. „ulgi na start”. W dniu 1 czerwca 2023 roku odwołujący zawiesił działalność gospodarczą, co zostało odnotowane w Centralnym Rejestrze Ewidencji Działalności Gospodarczej. Od dnia 1 czerwca 2023 roku nie posiał on innego tytułu do ubezpieczeń społecznych. W latach 2019 – 2022 ubezpieczony zawierał ze spółką (...) umowy zlecenia na świadczenie usług trenera personalnego na terenie siłowni. Miał wówczas status studenta.
/dowód: wydruk z (...), k. 13 akt ZUS/
W czasie zawieszenia działalności gospodarczej odwołujący prowadził działalność informacyjną na portalach społecznościowych ((...) i (...)).
/okoliczność bezsporna/
W siłowni (...) Sp. z o.o. w I. jest kilka rodzajów karnetów, m.in. oddzielne dla ćwiczących i oddzielne dla trenerów. Zgodnie z regulaminem spółki warunkiem udzielenia karnetu dla trenerów jest prowadzenie przez nich działalności gospodarczej i posiadacze karnetu są zobowiązani do zawiadomienia spółki o każdorazowej zmianie formy działalności. Odwołujący posiadał karnet trenera personalnego w ww. siłowni. Odwołujący w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie zgłosił spółce faktu zawieszenia działalności. Nie było to na bieżąco weryfikowane przez spółkę. Weryfikacją taką zajmują się managerowie. Karnet trenera personalnego nadal odwołujący posiadał i używał. Managerem regionalnym klubu (...) w I. jest V. S.. Ceny karnetów dla osób ćwiczących i trenerów znacznie się różnią. Karnet dla osób ćwiczących to koszt granicy
149 złotych miesięcznie, a dla trenerów – 999 złotych miesięcznie.
/dowód: zeznania odwołującego V. X., nagranie audio, k. 29 akt; zeznania świadka H. F. (1), nagranie audio, k. 50 akt; zeznania świadka V. S., nagranie audio, k. 69 akt/
Odwołujący w okresie od czerwca 2023 roku do lipca 2025 roku miał rozpisane w grafikach klubu (...) Sp. z o.o. w I. konsultacje trenerskie w terminach:
14 lipca 2023 roku, 22 grudnia 2023 roku, 5 stycznia 2024 roku, 1 marca 2024 roku, 26 kwietnia 2024 roku i 28 marca 2025 roku. Spółka nie ma możliwości potwierdzenia, czy konsultacje te dochodziły do skutku. Konsultacje trenerskie odbywają się w imieniu trenera, na jego koszt i ryzyko oraz na zasadach ustalonych z klientem. Jednocześnie odwołujący uczęszczał do klubu na podstawie karnetu – Karnet (...) (...) I. (karnet dedykowany tylko dla trenerów personalnych) w każdym ze wskazanych dni:
a)
w 2023 roku – 1 – 3.06, 5 – 7.06, 11 – 24.06, 26.06 – 1.07, 3 – 6.07, 11.07 – 15.07, 17.07 – 10.08, 16.08 – 26.08, 28.08 – 2.09, 4.09 – 9.09, 11.09 – 27.09, 5.10, 9.10 – 21.10, 23.10 – 2.11, 6.11 – 2.12, 4.12 – 7.12, 11.12 – 23.12, 27.12 – 30.12.
b)
w 2024 roku – 2.01 – 6.01, 8.01 – 13.01, 15.01 – 26.01, 27.01 – 3.02, 5.02 – 10.02, 12.02 – 17.02, 19.02 – 23.03, 25.03 – 30.03, 2.04 – 3.04, 9.04 – 27.04, 29.04 – 7.06, 10.06 – 15.06, 17.06 – 22.06, 24.06 – 29.06, 1.07 – 6.07, 8.07 – 12.07, 15.07 – 20.07, 22.07 – 25.07, 29.07 – 3.08, 5.08 – 10.08, 12.08 – 15.08, 19.08 – 24.08, 26.08 – 31.08, 2.09 – 7.09, 9.09 – 13.09, 16.09 – 21.09, 23.09 – 28.09, 30.09 – 5.10, 7.10 – 12.10, 14.10 – 19.10, 21.10 – 26.10, 28.10 – 31.10, 4.11 – 9.11, 12.11 – 16.11, 18.11, 20.11 – 23.11, 25.11 – 28.11, 2.12 – 7.12, 9.12 – 14.12, 16.12 – 21.12, 23.11 – 24.11, 27.12 – 28.12, 30.12 – 31.12;
c)
w 2025 roku – 3.01 – 4.01, 6.01 – 9.01, 13.01 – 18.01, 20.01 – 25.01, 27.01 – 1.02, 3.02 – 8.02, 10.02 – 15.02, 17.02 – 22.02, 24.02 – 1.03, 3.03 – 8.03, 10.03 – 15.03, 17.03 – 22.03, 24.03 – 28.03, 31.03 – 5.04, 7.04 – 12.04, 14.04 – 19.04, 21.04 – 26.04, 28.04 – 2.05, 5.05 – 10.05, 12.05 – 17.05, 19.05 – 24.05, 26.05 – 7.06, 9.06 – 14.06, 16.06 – 21.06, 23.06 – 27.06, 30.06 – 5.07, 7.07 – 12.07, 14.07 – 19.07, 21.07 – 26.07, 28.07.
/dowód: pismo z dnia 12 maja 2026 roku, k. 82 – 130 akt; pismo z dnia
21 lipca 2026 roku, k. 146 akt/
Pismem z dnia 9 czerwca 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F. zawiadomił V. X. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 1 czerwca 2023 roku. Jako podstawę wszczęcia postępowania organ rentowy wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że mimo zawieszenia działalności gospodarczej od dnia 1 czerwca 2023 roku odwołujący nadal działalność tą wykonywał jako trener personalny oraz ogłaszał świadczone przez siebie usługi na portalach społecznościowych ((...), (...)). Wobec powyższego organ rentowy wezwał odwołującego do zgłoszenia się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 1 czerwca 2023 roku (ZUS ZUA) i zgłoszenia jako płatnika składek na własne ubezpieczenia od dnia 1 czerwca 2023 roku (ZUS ZFA). Zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone V. X. do rąk własnych w dniu 12 czerwca 2025 roku.
/dowód: pismo ZUS, k. 21 – 21 v. akt ZUS/
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w piśmie z dnia 13 czerwca 2025 roku V. X. wskazał, że od momentu zawieszenia postępowania nie wykonywał żadnych czynności zarobkowych w ramach tej działalności, nie prowadził treningów, nie uzyskiwał dochodów, nie wystawiał faktur, ani nie zawierał umów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Natomiast aktywność w mediach społecznościowych ((...), (...)) miała charakter wyłącznie wizerunkowy i informacyjny. W związku z powyższym wskazał, że – jego zdaniem – nie ma podstaw do objęcia go obowiązkiem ubezpieczeń społecznych od dnia 1 czerwca 2023 roku.
/dowód: pismo odwołującego z dnia 13 czerwca 2025 roku, k. 24 akt ZUS/
Pismem z dnia 21 lipca 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F. zawiadomił V. X. o zakończeniu postępowania w sprawie i pouczył go o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy.
/dowód: pismo ZUS z dnia 21 lipca 2025 roku, k. 39 akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, których wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu, a które nie były kwestionowane przez żadną ze stron pod względem ich autentyczności, jak i prawdziwości zawartych w nich informacji.
Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił również na podstawie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków w osobach H. F. (2) i V. S. złożonych na okoliczność zasad korzystania z karnetów w siłowni (...) Sp. z o.o. w I., rodzajów karnetów, różnic w cenach oraz na okoliczność rodzaju karnetu posiadanego przez odwołującego V. X. w latach 2023 – 2025, a zeznania te są jasne, logiczne i korespondują wzajemnie ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Podstawę ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy stanowiły również zeznania odwołującego V. X., ale tylko w zakresie dotyczącym korzystania z karnetu dla trenerów personalnych w siłowni (...) Sp. z o.o. w I., kosztów zakupu takiego karnetu oraz przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej przed dniem 1 czerwca 2023 roku. Sąd odmówił jednak wiary pozostałej części zeznań odwołującego, w szczególności, aby w okresie od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku (a więc w okresie formalnego zawieszenia działalności gospodarczej) nie wykonywał on usług trenera personalnego. Sąd jako niewiarygodne ocenił te zeznania odwołującego, w których wskazywał on, że w czasie zawieszenia działalności gospodarczej nadal przyjeżdżał on do siłowni (...) i tam spotykał się ze znajomymi, z którymi trenował towarzysko (pokazywał im ćwiczenia), za co nie uzyskiwał środków finansowych, w zamian za promowanie przez znajomych jego działalności (efektów przeprowadzonych treningów) w mediach społecznościowych (m.in. poprzez oznaczenie odwołującego na zdjęciach). Mając na względzie częstotliwość pobytów odwołującego w siłowni (w zasadzie codziennie) i korzystanie przez niego z karnetu trenera, którego koszt znacznie przekracza koszt karnetu dla korzystających z usług siłowni, powyższe twierdzenia są niewiarygodne. Sąd omówił również wiary tym zeznaniom odwołującego, w których twierdził on, że promowanie swojej osoby w mediach społecznościowych w czasie zawieszenia działalności gospodarczej miało za zadanie jedynie wyłącznie podtrzymanie kontaktu z dotychczasowymi klientami. W ocenie Sądu promowanie usług świadczonych w ramach działalności gospodarczej w mediach społecznościowych miało nie tylko podtrzymać kontakt z dotychczasowymi klientami, ale również zachęcić inne osoby do współpracy w ramach treningów personalnych, a tym samym stanowiło swoistą reklamę świadczonych usług w celu pozyskania nowych klientów (informacje te mogły przecież trafić do nieokreślonej grupy osób korzystających z portali społecznościowych).
Jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Sąd ocenił natomiast zeznania świadków Z. C., L. N. i N. X., w których wskazali, że w czasie pobytu w siłowni (...) Sp. o.o. ćwiczyli wspólnie z V. X. jako wspólni znajomi. To, że odwołujący V. X. spotykał się ze znajomymi na siłowni i pokazywał im ćwiczenia w ramach treningów, za co nie uzyskiwał środków pieniężnych nie świadczy w żaden sposób o tym, że odwołujący nie wykonywał działalności gospodarczej.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 266) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem
art. 8 i
9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Natomiast zgodnie z brzmieniem
art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 1 ustawy systemowej osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają także dobrowolnie ubezpieczeniom chorobowemu i obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu. Przepis art. 13 pkt 4 ustawy przewiduje, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w
pkt 4a i
4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie
art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Legalna definicja pojęcia działalności gospodarczej została zawarta w
art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), a następnie w
art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2168 z późn. zm.). Pod pojęciem działalności gospodarczej rozumiano zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. W obecnym stanie prawnym definicję działalności gospodarczej zawiera
art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1292). Zgodnie z tym ostatnim przepisem działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. We wszystkich tych definicjach nacisk jest położony na zorganizowany i zarobkowy charakter, ciągłość i profesjonalizm. Działalność gospodarcza musi bowiem odpowiadać pewnym cechom. W ujęciu tradycyjnym działalność gospodarcza charakteryzuje się profesjonalnością, samodzielnością, podporządkowaniem zasadzie racjonalnego gospodarowania, celem zarobkowym, trwałością prowadzenia, wykonywaniem w sposób zorganizowany oraz uczestniczeniem w obrocie gospodarczym. Właściwości cechujące działalność gospodarczą, które powinny występować łącznie, to działanie stałe, nieamatorskie, nieokazjonalne, z elementami organizacji, planowania i zawodowości rozumianej jako fachowość, znajomość rzeczy oraz specjalizacja (zob. B. Gudowska i J. Strusińska-Żukowska (red.): Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, Warszawa 2011, s. 106-107). O działalności gospodarczej można mówić, jeżeli są spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki (zarobkowy cel prowadzonej działalności, jej zorganizowany charakter, ciągłość jej wykonywania). W konsekwencji w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że podstawą powstania tytułu ubezpieczeń społecznych w oparciu o prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jest faktyczne wykonywanie działalności pozarolniczej, co oznacza konieczność stwierdzenia w oparciu o odpowiednie ustalenia faktyczne, że dana osoba rzeczywiście prowadzi (ła) działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2017 r.,
II UK 621/15, LEX nr 2248732). Zorganizowanie działalności gospodarczej w płaszczyźnie materialnej odbywa się przykładowo przez: zapewnienie kapitału, lokalu, środków biurowych, maszyn, sprzętu, technologii, zatrudnienie pracowników, przedsięwzięcie działań o charakterze marketingowym (informacja, reklama) oraz przez podejmowanie działań zmierzających do uzyskania i utrzymania wymaganych kwalifikacji niezbędnych ze względu na rodzaj wykonywanej działalności (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 lutego 2016 r.,
I UK 65/15, LEX nr 2118451; z dnia 16 lutego 2016 r.,
I UK 77/15, LEX nr 2000382). Ciągłość działalności gospodarczej ma dwa aspekty. Pierwszy to powtarzalność czynności, tak aby odróżnić prowadzoną działalność gospodarczą od jednostkowej umowy o dzieło lub zlecenia albo umowy o świadczenie usług, które same w sobie nie stanowią lub nie składają się jeszcze na działalność gospodarczą. Przejawem działalności gospodarczej nie są działania o charakterze sporadycznym, doraźnym, okazjonalnym lub incydentalnym. Drugi aspekt, wynikający zresztą z pierwszego, to zamiar niekrótkiego prowadzenia działalności gospodarczej. Oba aspekty zależą od zachowania osoby podejmującej działalność gospodarczą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2014 r.,
I UK 235/13, LEX nr 1444493). Wykonywanie działalności gospodarczej polega na powtarzalności podjętych działań, które podporządkowane są regułom zysku i opłacalności, a nie incydentalne, pojedyncze czynności (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 kwietnia 2016 r.,
I UK 196/15, LEX nr 2010791; z dnia 13 września 2016 r.,
I UK 455/15, LEX nr 2122404; z dnia 6 kwietnia 2017 r.,
II UK 98/16, LEX nr 2307127; z dnia 21 września 2017 r.,
I UK 366/16, OSNP 2018 Nr 7, poz. 98). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że elementem kreującym działalność gospodarczą jest jej zarobkowy charakter. Przesłanka zarobkowego charakteru działalności zostaje spełniona wtedy, gdy jej prowadzenie przynosi rzeczywisty zysk, a także wówczas, gdy mimo jego nieosiągnięcia, przedsiębiorca nastawiony był na uzyskanie dochodu (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2016 r.,
I UK 455/15, LEX nr 2122404; z dnia 6 kwietnia 2017 r.,
II UK 98/16, LEX nr 2307127; z dnia 15 marca 2018 r.,
III UK 47/17, LEX nr 2497578). Generowanie strat przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą (zamiast spodziewanych zysków), z uwagi na koszty działalności przewyższające dochód, nie przekreśla jej zarobkowego charakteru. Inaczej należy jednak ocenić sytuację, w której od początku wymiernym, stałym i założonym z góry kosztem, nieznajdującym pokrycia w przewidywanych i zakładanych zyskach, staje się opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości znacznie przekraczającej obowiązujące minimum. Takie generowanie kosztów prowadzonej działalności nie jest uzasadnione potrzebą inwestowania w podjęte przedsięwzięcie celem jego perspektywicznego rozwoju. Może to prowadzić do wniosku, że z założenia wynik finansowy prowadzonej działalności jest nieistotny. To z kolei może wskazywać na intencję (element subiektywny) nie tyle podjęcia i rzeczywistego wykonywania zarobkowej działalności gospodarczej, ile formalnego włączenia się do systemu ubezpieczeń społecznych w celu uzyskania wysokich świadczeń (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia
8 października 2015 r.,
I UK 453/14, LEX nr 1917365; z dnia 4 listopada 2015 r.,
II UK 437/14, LEX nr 1954231; z dnia 13 września 2016 r.,
I UK 455/15, LEX nr 2122404; z dnia 6 kwietnia 2017 r.,
III UK 102/16, LEX nr 2307123; z dnia 28 listopada 2017 r.,
III UK 273/16, OSNP 2018 Nr 8, poz. 112).
Podstawą do powstania obowiązku ubezpieczenia na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej jest faktyczne wykonywanie działalności pozarolniczej (art. 13 pkt 4 tej ustawy), w tym gospodarczej, co oznacza, że wykonywanie tejże działalności, to rzeczywista działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Prowadzenie działalności gospodarczej o tyle zatem stanowi tytuł podlegania ubezpieczeniom, o ile faktycznie ubezpieczony działalność tę wykonuje, choć stopień natężenia jego aktywności może być różny (por. post. SN z dnia 24 stycznia 2025 r., I USK 493/23, LEX nr 3821865).
Zgodnie z art. 25 ustawy – Prawo przedsiębiorców w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (ust. 1). W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca: 1) może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywania zawartych wcześniej umów; 2) może przyjmować należności i jest obowiązany regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej; 3) może zbywać własne środki trwałe i wyposażenie; 4) ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej; 5) wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa; 6) może osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej; 7) może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą; 8) może powołać albo odwołać zarządcę sukcesyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170). Zawieszenie działalności gospodarczej można zatem uznać jako faktyczną rezygnację z jej wykonywania (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1596/12). Pierwszy zakaz wymieniony w art. 25 ust. 1 ustawy jest logiczną konsekwencją zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Należy pamiętać, że zawieszenie jest korzystne dla przedsiębiorcy i odciąża go od zobowiązań publicznoprawnych w tym okresie.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kwestia sporna dotyczyła w istocie tego, czy odwołujący V. X. w czasie formalnego zawieszenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku działalność tę faktycznie wykonywał, czy też nie i czy w związku z tym podlega on obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy twierdził bowiem, że aktywność odwołującego jako trenera personalnego w czasie zawieszenia działalności gospodarczej stanowiła faktycznie dalsze jej prowadzenie, co jest równoznaczne z przyjęciem pozornego zawieszenia działalności gospodarczej mimo dalszego zamiaru jej prowadzenia celem uniknięcia obciążeń publicznoprawnych. Natomiast odwołujący wywodził, że od dnia
1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku nie prowadził działalności trenera personalnego, a jedynie wspólnie ćwiczył ze znajomymi bez zamiaru uzyskiwania przychodu z takiej aktywności, co – jego zdaniem – nie może być kwalifikowane jako wykonywanie działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pozwala za trafne uznać stanowisko zaprezentowane przez organ rentowy. Odwołujący w okresie od dnia 15 listopada 2022 roku rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jako trener personalny. Działalność tę wykonywał w siłowni (...) Sp. z o.o. w I.. Jako trener personalny odwołujący korzystał z karnetu trenerskiego. Aby jednak uzyskać taki karnet, odwołujący zobowiązany był do wykazania prowadzenia działalności gospodarczej. Z regulaminu siłowni wynikało, że trener zobowiązany jest do zgłoszenia faktu zmian w prowadzeniu działalności po uzyskaniu karnetu trenerskiego. Cena takiego karnetu wynosiła 999 złotych, zaś zwykły karnet dla osób ćwiczących w siłownik kosztował 149 złotych. Odwołujący w tym okresie prowadził treningi personalne na siłowni. Jednocześnie nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, albowiem korzystał z programu tzw. ulgi na start. Następnie od dnia 1 czerwca 2023 roku zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej. Okres zawieszenia działalności trwał do dnia 31 lipca 2025 roku. W tym czasie odwołujący nie miał innego tytułu ubezpieczeń, ani innego źródła przychodów. Jak wynika z zestawienia wejść na siłownię (...) Sp. z o.o. odwołujący w okresie zawieszenia działalności gospodarczej prawie codziennie przebywał na siłowni, w dalszym ciągu korzystając z karnetu trenerskiego. Mimo, że mógł korzystać z usług siłowni w ramach zwykłego karnetu dla osób ćwiczących, którego koszt wynosił 149 złotych, nadal zakupował karnet za kwotę 999 złotych (jednocześnie – jak twierdził - nie generując bieżących przychodów). W ocenie Sądu częstotliwość wejść na siłownię, ujęcie odwołującego w grafikach konsultacji trenerskich w dniach 14 lipca 2023 roku, 22 grudnia 2023 roku, 5 stycznia 2024 roku, 1 marca 2024 roku,
26 kwietnia 2024 roku, czy 28 marca 2025 roku, jak również dalsze korzystanie z karnetu trenerskiego bezsprzecznie świadczą o tym, że odwołujący kontynuował działalność gospodarczą od dnia 1 czerwca 2023 roku, mimo jej formalnego zawieszenia. Zupełnie nieprzekonywujące dla Sądu jest stanowisko prezentowane przez odwołującego, że pobyty w siłowni dotyczyły wyłącznie spotkań towarzyskich ze znajomymi, w ramach których ćwiczył on wspólnie ze znajomymi bez chęci uzyskiwania zarobków, a jedyną korzyścią przez niego uzyskiwaną była korzyść wizerunkowa. Tezę organu rentowego potwierdza również aktywność odwołującego w mediach społecznościowych w czasie zawieszenia działalności gospodarczej, w których to prezentował swoje usługi jako trener personalny, a treści przez niego wygenerowane na tych portalach miały na celu poinformowanie nieokreślonej liczby osób o świadczonych usługach (efektach jego pracy). O ile nie ma jednoznacznych dowodów świadczących o przychodach uzyskiwanych przez odwołującego w czasie zawieszenia działalności gospodarczej, o tyle w ocenie Sądu sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania byłoby przyjęcie tezy, że odwołujący nie mając innego tytułu do ubezpieczenia społecznego, nie generując bieżących przychodów (takich odwołujący nie wskazał w toku postępowania), praktycznie codziennie uczęszcza na siłownie celem towarzyskich spotkań w celu wspólnych treningów ze znajomymi, za które nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, a jednocześnie ponosi niewspółmiernie wysokie koszty w postaci zakupu miesięcznego karnetu trenerskiego – 999 złotych i co najmniej kosztów paliwa (odległość pomiędzy siłownią, a miejscem zamieszkania odwołującego wynosi około 30 km w jedną stronę). Powyższe w ocenie Sądu jednoznacznie świadczy o czerpaniu materialnych korzyści z tytułu usług trenera personalnego w czasie zawieszenia działalności gospodarczej.
Reasumując, w ocenie Sądu odwołujący V. X. w okresie formalnego zawieszenia działalności gospodarczej, działalność tę faktycznie wykonywał w celach zarobkowych i
– wobec tego – słuszne jest stanowisko organu rentowego, że podlegał on obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia 1 czerwca 2023 roku do dnia 31 lipca 2025 roku. Dlatego też zaskarżona decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej weryfikacji, a odwołanie V. X. – jako bezzasadne – zasługiwało na oddalenie.
W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c., oddalił odwołanie, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji.
O kosztach procesu Sąd postanowił zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wskazaną w art. 98 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Uszczegółowienie tej normy stanowi zaś przepis § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118), zgodnie z którym opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2 – 4. Zgodnie z treścią § 9 ust. 2 rozporządzenia stawki minimalne wynoszą 360 złotych w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Z uwagi na to, że odwołanie V. X. zostało oddalone, organ rentowy – jako strona wygrywająca spór – uprawniony jest do zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w sprawie w kwocie 360 złotych, tj. zgodnie z minimalną stawką określoną na podstawie przepisów ww. rozporządzenia. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1
1 k.p.c., zasądzając je od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Mając na względzie powyższe, na podstawie cytowanych przepisów, należało postanowić jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
Sędzia Katarzyna Błażejowska