Sygn. akt VI GC 271/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kościak
po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z powództwa: B. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w B.
przeciwko: (...) S.A. w W.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda B. S. kwotę 81.838,28 zł (słownie: osiemdziesiąt jeden tysięcy osiemset trzydzieści osiem złotych dwadzieścia osiem groszy) z ustawowymi odsetkami od kwot:
- 80.400,00 zł od dnia 07 lutego 2013r. do dnia zapłaty,
- 1.438,28 zł od dnia 03 lipca 2015r. do dnia zapłaty,
II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7 .692,00 zł (słownie: siedem tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem kosztów procesu w tym kwotę 3.600,00 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt VI GC 271/15
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 19 października 2015r.
Pozwem z dnia 3 lipca 2015r. (data stempla pocztowego k. 43) powód
B. S. wniósł przeciwko pozwanemu - (...) S.A. w W. o zapłatę kwoty 81.838,28 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: 80.400,00 zł od dnia 07.02.2013r do dnia zapłaty i od kwoty 1.438,28 zł od dnia 3.07.2015r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu.
W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż dochodzi w/w kwoty tytułem odszkodowania z umowy ubezpieczenia AC zawartej pomiędzy stronami w ramach, której pozwany przejął na siebie odpowiedzialności za powstałą szkodę w zamian za uiszczaną na jego rzecz przez powoda składkę. Podał , że podpisując umowę ubezpieczenia AC zdecydował się na zakres rozszerzony o opcję ( klauzulę) stałej wartości pojazdu oraz nie pomniejszania sumy ubezpieczenia przez cały okres ubezpieczenia. Dalej naprowadził ,że pozwany orzekł w pojeździe szkodę całkowitą, jednakże mimo klauzuli stałej wartości pojazdu i sumy ubezpieczenia na kwotę 379.200,00 zł pozwany po powstaniu szkody zdecydował o dokonaniu korekty sumy ubezpieczenia do kwoty 295.200,00 zł. W ocenie powoda dokonanie takiej korekty jest niezgodne z zawartą umową ubezpieczenia i owu.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 60-63) pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwany zarzucił, że przy zawieraniu umowy ubezpieczenia określono niewłaściwą wartość przedmiotu ubezpieczenia ( uwzględniono wartość pojazdu z sierpnia 2011r ) w związku z tym likwidując szkodę ustalił rzeczywistą wartość pojazdu powoda na dzień zawierania umowy tj. na dzień 31.08.2012r i wynosiła ona na ten dzień 298.800 ,00 zł.
W odpowiedzi na powyższe powód, w piśmie procesowym z dnia 8 października 2015. (k. 96-99) podtrzymał w całości roszczenie pozwu oraz jego uzasadnienie odnosząc się do w/w szczegółowych zarzutów pozwanego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Zgodnie z oświadczeniami stron zasadnicze okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, są między stronami bezsporne.
Strony są przedsiębiorcami ( dowody: odpis powoda z CEiDG (k. 9); odpis pozwanego z KRS (k. 44,66-75).
W dniu 31.08.2012r. strony zawarły kolejną umowę ubezpieczenia potwierdzoną polisą seria (...) w zakresie ubezpieczenia pojazdu w zakresie AC – warunki szczegółowe (dalej umowa) na okres jednego roku
z warunkami stałej wartości pojazdu oraz niepomniejszania sumy ubezpieczenia (okoliczność bezsporna k- 16, zeznania powoda k-106 ).
Suma ubezpieczenia została wskazana na kwotę 379.200,00 zł i na taką samą kwotę ustalono wartość pojazdu ( Dowód: polisa k- 16, zeznania powoda
k- 106).
Zgodnie z treścią par 9 pkt. 1b owu za zapłatą dodatkowej składki ubezpieczeniowej umowa AC może zostać zawarta z zastosowaniem stałej wartości pojazdu w całym okresie ubezpieczenia bez pomniejszania sumy ubezpieczenia o wypłacone odszkodowanie z tym ,że stałej wartości pojazdu nie stosuje się w przypadku ustalania czy zachodzi przypadek szkody całkowitej, o którym mowa w par 18 ust.1 owu. Ponadto zgodnie z par 13 pkt. 1 owu określona w umowie AC wartość ubezpieczenia odpowiada wartości pojazdu brutto. W świetle zaś par 18 pkt 4 o.w.u. w razie powstania szkody całkowitej wysokość odszkodowania ustala się w kwocie pojazdu odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalania odszkodowania pomniejszonej o wartość rynkową pozostałości, z uwzględnieniem warunków umowy AC (…).
(Dowód: Ogólne Warunki Ubezpieczenia k. 17-30).
W dniu 14.11.2012r został sporządzona przez pozwanego wycena pojazdu powoda L. na kwotę 295.200,00 zł wskazując ,że jest to wartość w/w pojazdu na dzień 15.12.2011r ( dowód: wycena k- 31).
W dniu 06.02.2013r r pozwany ustalił powodowi należne odszkodowanie w kwocie 246.764,30 zł i je wypłacił w dniu 07.02.2013r ( dowód: pismo pozwanego z dnia 06.02.2013r k- 32i z dnia 07.02.2013r k- 33- okoliczność bezsporna)
Pismem z dnia 01.02.2013r powód zwrócił się do pozwanego o weryfikację przestawionych wartości dotyczących wartości pojazdu wskazując ,że zawierając umowę ubezpieczenia przedstawiciel pozwanego określił wartość pojazdu na kwotę 379.200,00 zł i od takiej kwoty płacił on składki ( dowód: pismo z dnia 01.02.2013r. k- 34).
Pozwany pismem z dnia 14.03.2013r potrzymał swoje stanowisko w sprawie podnosząc ,że odszkodowanie zostało ustalone poprzez uwzględnienie rzeczywistej wartości pojazdu przez cały okres ubezpieczenia która wynosi na dzień zawierania umowy ubezpieczenia kwotę 295.200,00 zł ( dowód:pismo pozwanego k- 35).
W dniu 22 października 2014r powód skierował pismo do Rzecznika Ubezpieczonych ( k- 36 -37) na które otrzymał odpowiedź w postaci interwencji skierowanej do pozwanego ( k- 38).
Powód wezwał pozwanego o zapłatę kwoty 84.000.00 zł podtrzymując swoje dotychczasowe twierdzenia ( dowód: pismo powoda k- 39).
Pozwany pismem z dnia 09.01.2015r stwierdził ,że korekta w zakresie ustalenia wartości pojazdu jest zasadna i nie zmienił swojego stanowiska w sprawie ( dowód : pismo k- 41).
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych powyżej dowodów z dokumentów, przy czym fakt ,iż podpisane pod dokumentami osoby złożyły literalnie oświadczenia jak w tych dokumentach nie był kwestionowany w toku sporu.
Ponadto Sąd dokonał również ustaleń w oparciu o dowód z przesłuchania strony powodowej. Zeznaniom tym Sąd dał wiarę w całości, bo co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy są spójne, wzajemnie się uzupełniają z pozostałym materiałem dowodowym i dają pełny i logiczny obraz stanu faktycznego.
Sąd oddalił wnioski dowodowe strony pozwanej zawarte w sprzeciwie od nakazu zapłaty mając na uwadze treść art. 227 kpc i 233 kpc oraz rozważania poniżej podane.
Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje:
Zasadnicze okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy były między stronami bezsporne.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się de facto do ustalenia czy pozwany miał prawo przy ustalaniu wysokości odszkodowania ponownie ustalić wartość pojazdu powoda niezgodnie z warunkami umowy ubezpieczenia.
Przechodząc do rozważań nad zasadnością żądania pozwu należy na wstępie podnieść ,że odpowiedzialność odszkodowawcza przejawia się w postaci stosunku zobowiązaniowego łączącego poszkodowanego (wierzyciel)
z podmiotem, któremu zostanie przypisana odpowiedzialność (dłużnik),
a przedmiotem zobowiązania jakim jest świadczenie odszkodowawcze.
System prawny uzależnia zaś nałożenie obowiązku naprawienia szkody od zaistnienia kumulatywnie poniższych przesłanek:
-
zdarzenia, z którym na określonych zasadach normy prawne wiążą obowiązek naprawienia szkody przez dłużnika;
-
szkody (zakres, wysokość);
-
związku przyczynowego, pozwalającego ustalić, że zdarzenie jest przyczyną szkody.
Należy podkreślić, że szczegółowe zasady dotyczące sposobu w jaki odszkodowanie to winno być ustalone – wynikają z przepisów ogólnych warunków ubezpieczeń stanowiących integralną część przedmiotowej umowy ubezpieczenia i określenie wysokości szkody winno nastąpić przy uwzględnieniu kryteriów wynikających z OWU.
Dokonując analizy spornej treści zapisów owu Sąd miał na uwadze fakt, że postanowienia ogólnych warunków umów ubezpieczenia podlegają wykładni według reguł określonych w art. 65 § 2 k.c., a wykładnia taka nie może pomijać celu, w jakim umowa została zawarta, a także natury i funkcji zobowiązania
(tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia14 lipca 2006 r., II CSK 60/06, LEX nr 450174).
Należy podkreślić, że umowa ubezpieczenia pełni funkcję ochronną i przy wykładni jej postanowień nie może tracić z pola widzenia tego jej zasadniczego celu. Poszukiwanie przez zakład ubezpieczeń per fas et nefas możliwości uchylenia się od świadczenia na rzecz ubezpieczonego jest nie tylko niezgodnez celem ubezpieczenia, lecz także stanowi akt nielojalności i złej wiary, który nie zasługuje na ochronę prawną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia26 stycznia 2006 r., V CSK 90/05, LEX nr 195430).
Poza tym owu i umowa ubezpieczenia powinny być formułowane jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego ( por. wyrok SN z dnia 12.01.2007r, IV CSK 307/06).
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć ,że pozwany dokonał korekty wartości pojazdu powoda na podstawie par 9 ust 1 pkt 1 lit. b owu w związku z par 18 ust 4 owu ( k- 41 – pismo pozwanego, twierdzenia pozwanego zawarte w sprzeciwie od nakazu zapłaty k- 61). W ocenie Sądu przywołane uregulowania owu nie mogą stanowić podstawy zmiany warunków umowy ubezpieczenia , albowiem z literalnego brzmienia par 18 ust 4 wynika , że wartość pojazdu ustala się w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalania odszkodowania (…) - natomiast pozwany sam podaje ,że przyjmuje wartość pojazdu na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia tj. na dzień 31.08.2012r (twierdzenia pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty k- 61) co ma się nijak do przywołanego zapisu owu i nie jest wykazaniem , że jest to wartość pojazdu z dnia ustalania odszkodowania. Poza tym podaje ,że wartość pojazdu powoda została błędnie ustalona, ale przy tym pobierał przez cały czas trwania umowy ubezpieczenia składkę w kwocie 16.542,00 zł od przedmiotu ochrony przyjętej w/w umowie ubezpieczenia. Pozwany przez cały czas trwania umowy ubezpieczenia nie wskazywał , że wartość pojazdu jest błędnie ustalona i winna ulec zmianie ; nie dokonywał żadnych zmian na piśmie warunków w/w umowy ubezpieczenia, choć przy ocenie powyższego należy mieć na uwadze treść art. 809 kc.
Nie może również umknąć uwadze treść par 3 pkt. 76 owu , który definiuje stałą wartość pojazdu , którą jest wartość pojazdu ustaloną według powyższych zasad w dniu zawarcia umowy AC. Również przywołana już treść par 18 ust 4 owu wprost stanowi ,że wysokość odszkodowania ustala się na warunkach tam podanych , ale z uwzględnieniem warunków umowy AC , a ta została zawarta z uwzględnieniem zapisu par 9 pkt. 1 ust 1b dotyczącego stałej wartości stałej pojazdu.
Z tych też względów Sąd uwzględnił żądanie pozwu w całości po myśli art. 805 kc oraz powołanych wyżej przepisów; orzeczenie o odsetkach znajduje uzasadnienie w art. 817 kc oraz 482 kc.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 98 § 1 kpc oraz § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 ). Na zasądzoną kwotę składają się: kwota 3.600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.