53/2B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 31 marca 2005 r. Sygn. akt Tw 9/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska – przewodnicząca Mirosław Wyrzykowski – sprawozdawca Marek Mazurkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie z dnia 23 listopada 2004 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Związku Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W dniu 10 marca 2004 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Związku Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne o zbadanie zgodności art. 27b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27) z art. 42 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji; art. 32 ust. 1 pkt 15 ustawy o grach i zakładach wzajemnych z art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w części warunkującej udzielenie zezwolenia na organizowanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych lub gier na automatach od przedstawienia przez osoby wymienione w tym przepisie zaświadczenia o niekaralności za jakiekolwiek przestępstwo z winy umyślnej, z art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji; art. 34 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w części ustalającej 6 miesięczny termin dla rozpatrzenia wniosków o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 2 oraz zatwierdzenie regulaminów gier i zakładów wzajemnych, z art. 22 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji; art. 38 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych z art. 22 i art. 32 ust. 1 Konstytucji; art. 42 pkt 8 ustawy o grach i zakładach wzajemnych z art. 32 ust. 1 Konstytucji; art. 39 ust. 6 ustawy o grach i zakładach wzajemnych z art. 92 ust. 1 w zw. z art. 22 i art. 217 Konstytucji; art. 52 ust. 2 pkt 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych z art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji; § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 948 ze zm.) z art. 217 Konstytucji oraz § 7-15 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946) z art. 92 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2004 r. wezwano pełnomocnika wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych przez: doręczenie oryginału uchwały odpowiedniego organu wnioskodawcy, na podstawie którego został sporządzony wniosek; doręczenie wyciągu z protokołu pozwalającego stwierdzić, że uchwała została podjęta zgodnie ze statutem organizacji; doręczenie aktualnego oryginału wyciągu z rejestru sądowego w pięciu egzemplarzach. W dniu 11 maja 2004 r. zostało dostarczone Trybunałowi Konstytucyjnemu pismo, w którym wnioskodawca odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał braków formalnych wniosku. Postanowieniem z 23 listopada 2004 r. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi ze względu na brak legitymacji czynnej po stronie wnioskodawcy. Zażaleniem z 6 grudnia 2004 r. pełnomocnik wnioskodawcy wnosi o nadanie dalszego biegu wnioskowi Związku Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W kwestionowanym przez Związek Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne postanowieniu z 23 listopada 2004 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania wnioskowi dalszego biegu ze względu na brak czynnej legitymacji podmiotu występującego z wnioskiem. Trybunał ocenił, iż przepisy skarżone przez wnioskodawcę nie odnosiły się w żaden sposób do spraw związanych z zatrudnianiem pracowników, a przyczyną ich zakwestionowania w postępowaniu przed Trybunałem był zarzut naruszenia zasady wolności gospodarczej. Powołując się na swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w postanowieniu z 28 stycznia 2004 r. (Tw 74/02) Trybunał stwierdził, iż regulacje kwestionowane we wniosku Związku Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne, nie dotyczyły spraw objętych zakresem działania organizacji pracodawców, w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji. Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy, zawartej w zażaleniu z 6 grudnia 2004 r. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, iż legitymacja podmiotów do inicjowania postępowań w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm, wynika wprost z regulacji konstytucyjnej, która ma w tym zakresie charakter wyczerpujący. Oznacza to, iż tego rodzaju uprawnienie nie może być przyznane, ani w drodze ustawowej, ani też na mocy żadnego innego aktu normatywnego. Tym samym, wyznaczenie zakresu ograniczonej legitymacji podmiotów, występujących z wnioskami do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, możliwe jest jedynie w drodze wykładni norm konstytucyjnych dokonywanej przez Trybunał. Niedopuszczalne jest natomiast odczytywanie przepisów ustawy zasadniczej i ich interpretowanie przy użyciu norm ustawowych, bądź – jak chce wnioskodawca – postanowień jego statutu. Należy podkreślić, iż wyznaczenie zakresu przepisów prawnych, które mogą podlegać zaskarżeniu w formie wniosku organizacji pracodawców, musi uwzględniać zarówno nakaz sformułowany w art. 191 ust. 2 Konstytucji, jak również regulację zawartą w przepisie art. 191 ust. 1 pkt 4 ustawy zasadniczej. 2. Niezależnie od wskazanej w pkt 1 uzasadnienia, przesłanki odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi Związku Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne, Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym postanowieniu z 23 listopada 2004 r. stwierdził, iż w uchwale uprawnionego podmiotu wnioskodawcy, nie sformułowano zarzutu niezgodności przepisów kwestionowanych aktów normatywnych z przepisami Konstytucji. Odnosząc się do powyższego stanowiska Trybunału, wnioskodawca wskazuje w zażaleniu, że uchwała Zgromadzenia Ogólnego Związku „w stopniu wystarczającym z punktu widzenia wewnątrz organizacyjnej relacji pomiędzy organami Związku określiła obowiązki Zarządu”. Jak podnosi wnioskodawca, organem upoważnionym do reprezentowania Związku na zewnątrz jest jego Zarząd. Przysługuje mu zatem możliwość określenia przedmiotu i zakresu kwestionowanych regulacji, bez konieczności uzyskania wiążących zaleceń w tym zakresie ze strony Zgromadzenia Ogólnego Związku. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, iż wszczęcie postępowania w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm, wymaga wyrażenia woli przez uprawniony organ wnioskodawcy. Analiza dokumentów przedstawionych w toku postępowania przed Trybunałem pozwala stwierdzić, iż organem wnioskodawcy, uprawnionym do podjęcia uchwały o wystąpieniu z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego jest Zgromadzenie Ogólne Związku. Takie stanowisko wyraził także sam wnioskodawca. W odpowiedzi na zarządzenie sędziego TK z 27 kwietnia 2004 r., wzywające do doręczenia oryginału uchwały odpowiedniego organu wnioskodawcy, na podstawie której sporządzony został wniosek, wskazał on uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Związku Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne z 24 listopada 2003 r. Należy podkreślić, iż do kompetencji Zarządu, jako organu wykonawczego Związku (§ 16 ust. 1 statutu) oraz uprawnionego do reprezentowania go w kontaktach z innymi podmiotami (§ 20 statutu), należy wykonywanie uchwał Zgromadzenia Ogólnego (§ 18 pkt 1 statutu). Dotyczy to także tych uchwał, w których Zgromadzenie Ogólne wyraża wolę skorzystania przez Związek z uprawnienia, jakie przysługuje mu na mocy art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. Zobowiązanie do podjęcia przez Zarząd niezbędnych czynności w tym zakresie nie zmienia faktu, iż podstawą wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego pozostaje uchwała podjęta przez Zgromadzenie Ogólne Związku. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podtrzymuje stanowisko zawarte w postanowieniu z 23 listopada 2004 r., zgodnie z którym uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Związku Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne z 24 listopada 2003 r. nie zawierała sformułowania zarzutu niezgodności kwestionowanych aktów normatywnych z przepisami Konstytucji. Należy jednocześnie stwierdzić, iż wnioskodawca nie wskazuje w zażaleniu żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenie, iż przywołana uchwała w dostateczny sposób określała zakres zaskarżenia oraz konstytucyjny wzorzec kontroli, a tym samym mogła stanowić podstawę wystąpienia przez Związek Pracodawców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne z wnioskiem w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny uznając, że zażalenie nie podważyło zasadności stanowiska zajętego w zaskarżonym postanowieniu, orzekł jak w sentencji.
Orzecznictwo
Postanowienie Tw 9/04
Sędziowie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, Marek Mazurkiewicz, Mirosław Wyrzykowski
Powołane przepisy
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 grudnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o grach i zakładach wzajemnychart. 27b ust. 1 pkt 3, art. 32 ust. 1 pkt 15, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 6, art. 42 pkt 8, art. 52 ust. 2 pkt 3
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.art. 2, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 42 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3, art. 92, art. 92 ust. 1, art. 191 ust. 1 pkt 4, art. 191 ust. 2, art. 217