Postanowienie Ts 287/14

304/3/B/2015 POSTANOWIENIE z dnia 4 lutego 2015 r. Sygn. akt Ts 287/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.H. w sprawie zgodności: art. 207 § 3 zdanie drugie i § 7 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 6 października 2014 r. (data nadania) K.H. (dalej: skarżąca) wystąpiła o zbadanie zgodności art. 207 § 3 zdanie drugie i § 7 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skargę konstytucyjną sformułowano w związku z następującą sprawą. Skarżąca wniosła przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Śródmieścia powództwo o ochronę dóbr osobistych, które zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu – Wydział I Cywilny z 20 czerwca 2013 r. (sygn. akt I ACa 604/13). Od tego orzeczenia skarżąca złożyła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Następnie skarżąca nadesłała do Sądu Najwyższego pismo procesowe z 14 stycznia 2014 r., które zostało jej zwrócone zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V Izby Cywilnej Sądu Najwyższego (dalej: Przewodniczący Wydziału V) z 28 stycznia 2014 r. (sygn. akt V CSK 476/13). Na skutek tego zarządzenia skarżąca ponownie wniosła wspomniane pismo do Sądu Najwyższego, które także zostało jej zwrócone – zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V z 20 lutego 2014 r. (sygn. akt V CSK 476/13). W związku z powyższym skarżąca wystąpiła do Sądu Najwyższego z wnioskiem o zezwolenie na złożenie pisma przygotowawczego, tj. pisma procesowego będącego odpowiedzią na odpowiedź na skargę kasacyjną. Postanowieniem z 27 marca 2014 r. (sygn. akt V CSK 476/13) Sąd Najwyższy odmówił zezwolenia na złożenie powyższego pisma. Postanowieniem z 9 maja 2014 r. (sygn. akt V CSK 476/13) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Postanowienie to doręczono skarżącej 5 lipca 2014 r. Zdaniem skarżącej art. 207 § 3 zdanie drugie oraz § 7 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 k.p.c. „zaporowo koncesjonują składanie pism procesowych przez stronę”, ponieważ „wymagają od strony, która chce złożyć [takie] pismo (…) uzyskania zgody sądu na dokonanie takiej czynności procesowej oraz upoważniają Sąd Najwyższy do zwracania pism procesowych, co do których zgoda taka przez sąd nie została wyrażona”, a tym samym naruszają „konstytucyjny standard prawa do sądu w jego elemencie sprawiedliwości proceduralnej, co godzi w art. 45 ust. 1 Konstytucji”. Zgodnie z ustaleniami pracownika Biura Trybunału Konstytucyjnego skarżącej doręczono: 14 lutego 2014 r. – zarządzenie z 28 stycznia 2014 r., 6 marca 2014 r. – zarządzenie z 20 lutego 2014 r., a 4 kwietnia 2014 r. – postanowienie z 27 marca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej jest przepis (norma prawna), na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał bada, czy skarga spełnia warunki formalne określone w art. 46–48 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), czy postawione w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK), a także czy nie występuje okoliczność wskazana w art. 39 ust. 1 pkt 1 lub ust. 3 ustawy o TK. Skarżąca twierdzi, że art. 207 § 3 zdanie drugie oraz § 7 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 k.p.c. naruszają jej prawo do sądu, „w jego elemencie sprawiedliwości proceduralnej”, wywodzone przez nią z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Jako ostateczne orzeczenie wydane na podstawie tych przepisów skarżąca wskazuje postanowienie Sądu Najwyższego z 27 marca 2014 r. Dodaje jednocześnie, że „[p]ostanowienie to zostało wydane w toku postępowania kasacyjnego i z tego względu należy przyjąć, że kontestacja jego podstaw prawnych na drodze skargi konstytucyjnej w aspekcie zarzutów co do ich niekonstytucyjności, stała się możliwa dopiero z momentem zakończenia czynności przez Sąd Najwyższy (odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania)”. Stąd, jak podkreśla skarżąca, należało przyjąć, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od dnia doręczenia jej postanowienia Sądu Najwyższego z 9 maja 2014 r. Zgodnie z art. 207 § 3 zdanie drugie k.p.c. „[w] toku sprawy złożenie pism przygotowawczych następuje tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi, chyba że pismo obejmuje wyłącznie wniosek o przeprowadzenie dowodu”. Pismo przygotowawcze złożone z naruszeniem art. 207 § 3 k.p.c. podlega – w świetle art. 207 § 7 k.p.c. – zwrotowi. Oba te przepisy – mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Aby stwierdzić, z doręczeniem którego orzeczenia rozpoczyna bieg termin do wniesienia skargi, należy najpierw ustalić, które z judykatów wydanych wobec skarżącego rozstrzygało o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Skarga powinna więc również zawierać dokładne wskazanie orzeczenia, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK. Trybunał zauważa, że wprawdzie skarżąca nie myli się, wskazując postanowienie Sądu Najwyższego z 27 marca 2014 r. jako to, które spełnia przesłankę określoną w art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, jednak błędnie wiąże początek biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej z otrzymaniem postanowienia Sądu Najwyższego z 9 maja 2014 r. Jako ostateczne rozstrzygnięcie, o którym stanowi art. 46 ust. 1 ustawy o TK, skarżąca traktuje bowiem postanowienie z 9 maja 2014 r. zamiast postanowienia z 27 marca 2014 r. Trybunał stwierdza jednak, że to właśnie z doręczeniem postanowienia z 27 marca 2014 r., co nastąpiło 4 kwietnia 2014 r., rozpoczął bieg trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej. Należy przy tym zaznaczyć, że na to orzeczenie skarżącej nie przysługiwały żadne środki zaskarżenia. Spełniało ono zatem przesłankę określoną zarówno w art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, jak i w art. 46 ust. 1 tej ustawy. Tym samym przewidziany w art. 46 ust. 1 ustawy o TK termin upłynął już 4 lipca 2014 r., a skarga została złożona dopiero 6 października 2014 r., co przemawia za odmową nadania jej dalszego biegu (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.