Postanowienie IV CNP 58/14

Sygn. akt IV CNP 58/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie ze skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w L. z dnia 4 października 2011 r., w sprawie z powództwa H. B. przeciwko A. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 marca 2015 r., odrzuca skargę. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy nakazem zapłaty z 4 października 2011 r. wydanym w elektronicznym postepowaniu upominawczym nakazał pozwanemu A. K., aby w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłacił powódce H. B. kwotę 1 604,41 zł z odsetkami umownymi 15% miesięcznie od dnia 29 września 2005 r. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty z dnia z 4 października 2011 r. wniesionej z powołaniem się na art. 4241 § 2 k.p.c. pozwany zarzucił Sądowi Rejonowemu wydanie nakazu w części orzekającej o odsetkach z naruszeniem art. 359 § 21 , 22 i 23 k.c. oraz art. 27 § 1 i art. 136 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Ponadto w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można w myśl powołanego przez pozwanego w skardze art. 4241 § 2 k.p.c. żądać także stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Z mocy art. 3532 w związku z art. 3531 k.p.c. oba przytoczone przepisy, tj. zarówno art. 4241 § 1 k.p.c., jak i 4241 § 2 k.p.c., stosują się też do nakazów zapłaty wydanych w elektronicznym postepowaniu upominawczym. Skarga wniesiona na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. powinna zawierać, oprócz innych koniecznych elementów, wykazanie, że w sprawie występuje wyjątkowy wypadek przewidziany w tym przepisie (art. 4245 § 1 pkt 5 in fine k.p.c.). 3 W niniejszej sprawie wymóg sformułowany w art. art. 4245 § 1 pkt 5 in fine k.p.c. nie został spełniony. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, ustalając zaistnienie wyjątkowego wypadku w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. należy mieć na względzie nie tylko przyczyny niezgodności z prawem danego wyroku (nakazu zapłaty), ale i powody nieskorzystania przez stronę z możliwości jego zaskarżenia, ponieważ wyjątkowe wypadki, o których mowa w tym przepisie, obejmują jedynie okoliczności odnoszące się do nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia z przyczyn od niej niezależnych, np. z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej, błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2010 r., II CNP 39/10, 8 sierpnia 2012 r., II CNP 29/12, 27 lutego 2014 r., V CNP 45/13, 28 listopada 2014 r., I CNP 25/14). We wniesionej skardze pozwany nie wykazał, że odrzucenie jego sprzeciwu od nakazu zapłaty nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego. Należy podzielić wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 października 2014 r., oddalającego zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2014 r., że uchybienie przez pozwanego terminowi do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty nastąpiło z przyczyn, które go obciążają. W szczególności Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że doręczenie pozwanemu nakazu zapłaty w trybie art. 139 § 1 k.p.c. nastąpiło bez naruszenia prawa (co do wykładni art. 139 k.p.c. w aspekcie jego zastosowania do „pierwszego doręczenia” i zgodności z normami konstytucyjnymi zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r., SK 6/02, a także objaśnienia do tego przepisu T. Żyznowskiego, w: Kodeks postępowania cywilnego, red. H. Dolecki, T. Wiśniewski, LEX 2013, t. I). Sąd Okręgowy uznał także zasadnie, że w sprawie nie miał zastosowania art. 136 § 2 k.p.c. W skardze brak również jakiegokolwiek odniesienia w związku ze sformułowanymi w niej zarzutami do konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Z tych względów skarga została na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. odrzucona. 4