Sygn. akt IV Ca 587/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Janiszewska
Sędziowie SO Anna Wrembel-Woźniak (spr.)
SR del. Iwona Podsiadła
Protokolant protokolant sądowy-stażysta Magdalena Wierzchowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. w W. sprawy
z powództwa (...) W.
przeciwko K. N.
o opróżnienie lokalu mieszkalnego
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I C 2654/12
I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1. i 2. w ten sposób, że powództwo oddala;
II. nakazuje pobrać od (...) W. na rzecz Skarbu Państwa – kasy Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem opłaty od apelacji, od której K. N. był zwolniony.
Iwona Podsiadła Beata Janiszewska Anna Wrembel-Woźniak
IV Ca 587/13
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 13 sierpnia 2012 r. powód (...) W. wniósł o eksmisję pozwanego K. N. z zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego nr (...) położonego przy ul. (...) w W., którego strona powód jest właścicielem. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż pozwany zajmuje sporny lokal bez tytułu prawnego po śmierci najemcy.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie (sygn. akt I C 2654/12) w pkt 1. nakazał pozwanemu K. N., aby opuścił i opróżnił lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...) w W. z wszystkich osób i rzeczy prawa jego reprezentujących i wydał go w stanie wolnym powodowi – (...) W., w pkt 2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 320 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższy wyrok zapadł na podstawie okoliczności uznanych przez Sąd Rejonowy w zasadzie za bezsporne, które przedstawiały się następująco:
Sporny lokal nr (...) przy ul. (...) w W. wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu (...) W.. Najemcą powyższego lokalu na podstawie umowy najmu z dnia 17 maja 1966 r., zmienionej aneksem z dnia 18 października 1983 r., była matka pozwanego B. N., która zmarła w dniu 11 marca 2003 r. Wyrokiem z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt. Il C 969/04 Sąd Rejonowy dla Warszawy - Pragi ustalił że K. N. wstąpił z dniem 11 marca 2005 r. w stosunek najmu tego lokalu. Niemniej jednak wyrokiem z dnia 12 czerwca 2006 r. wydanym w sprawie IV Ca 367/06, na skutek apelacji (...) W., Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie prawomocnie zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo w tej sprawie. W konsekwencji, pismem z dnia 18 czerwca 2012 r., doręczonym pozwanemu w dniu 3 lipca 2012 r., powód bezskutecznie wezwał K. N. do opróżnienia zajmowanego przez niego lokalu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy zważył, że roszczenie powoda opierało się na art. 222 § 1 k.c., zaś zaistnienie przesłanek z tego przepisu nie było przez strony kwestionowane w toku procesu.
Sąd Rejonowy uznał, iż pozwany K. N. nie wykazał w żaden sposób, iż służy mu skuteczne względem strony powodowej uprawnienie do zajmowania lokalu przy ul. (...). Przeciwnie, powołane wyżej orzeczenia wydane w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu (które w ocenie tego Sądu w niniejszej sprawie miały charakter prejudycjalny) wskazują na brak takich uprawnień pozwanego. K. N., korzystając bez tytułu prawnego z przedmiotowego lokalu, zachowywać się miał w sposób bezprawny i lekceważący uprawnienia właścicielskie strony powodowej. Z powyższych względów Sąd I instancji uznał powództwo za zasadne i zasługujące na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy wskazał, iż K. N. nie posiadał statusu lokatora w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2011 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.-Dz.U. z 2014 r., poz. 150, ze zm., dalej: u.o.p.l.), wobec czego ustawa ta nie ma do pozwanego zastosowania i nie może on korzystać z przewidzianej w niej ochrony – w tym, w postaci prawa do uzyskania lokalu socjalnego, wobec czego Sąd Rejonowy był zwolniony od konieczności orzekania w tym przedmiocie. O kosztach procesu natomiast Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
Apelację od powyższego orzeczenia wniósł pozwany, wyrok zaskarżając w całości i stawiając następujące zarzuty:
I. naruszenia prawa procesowego poprzez:
1) nieprzeprowadzenie żadnych dowodów, mających na celu ustalenie czy pozwany spełnia przesłanki do zakwalifikowania go jako lokatora w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.o.p.l.,
2) nieprzeprowadzenie żadnych dowodów mających na celu zbadanie czy pozwany spełnia przesłanki do zastosowania wobec niego przepisu art. 30 u.o.p.l.,
3) nieprzeprowadzenie żadnych dowodów mających na celu zbadanie dotychczasowego sposobu korzystania przez pozwanego z lokalu, jego szczególnej sytuacji materialnej i rodzinnej, a w konsekwencji pominięcie postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia, czy pozwanemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego,
4) ustalenie faktów istotnych dla sprawy jedynie na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez powoda z pominięciem dowodu z przesłuchania pozwanego na okoliczności sposobu dotychczasowego korzystania z lokalu, jego szczególnej sytuacji rodzinnej i majątkowej, pomimo że pozwany stawił się na pierwszą rozprawę, podczas której został wydany wyrok oraz pomimo, iż na Sądzie Rejonowym spoczywał obowiązek przeprowadzenia dowodów na wyżej wymienione okoliczności z urzędu,
5) sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprawidłowy poprzez niewskazanie dowodów, na których Sąd się oparł, wysuwając kolejne wnioski niekorzystne dla sytuacji pozwanego i ograniczenie się jedynie do wskazania treści art. 222 k.c. i art. 14 ust. 1 u.o.p.l., z pominięciem innych istotnych z punktu widzenia zasadności wyroku elementów, które to uchybienia doprowadziły do uwzględnienia powództwa w oparciu o niepełny materiał dowodowy i z uwzględnieniem jedynie tych dowodów, które przemawiały na niekorzyść pozwanego.
W konsekwencji skarżący wniósł o
1) uchylenie wyroku Sądu l instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach sądowych za ll instancję oraz
2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów sądowych za postępowanie przed Sądem l i ll instancji.
W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania przed Sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
W pierwszej kolejności, należy wskazać, że wobec wszczęcia przez pozwanego postępowania w sprawie I C 1051/14 w przedmiocie wstąpienia w stosunek najmu spornego lokalu po swoim ojcu, Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, które następnie podjął po uprawomocnieniu się orzeczenia zapadłego w sprawie I C 1051/14 (k.119).,
Sąd Okręgowy ustalił, że w sprawie I C 1051/14, wyrokiem z dnia 20 października 2015 r., który uprawomocnił się w dniu 27 listopada 2015 r., Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w W. ustalił, iż K. N. wstąpił z dniem 20 sierpnia 1981 r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) lokal (...) w W., znajdującego się w zasobie mieszkaniowym Miasta (...) W. (wyrok - k. 31 akt o sygn. I C 105/14).
Okoliczność ta miała niebagatelne znaczenie dla sprawy niniejszej, ponieważ przedmiotowym orzeczeniem Sąd Okręgowy był związany na zasadzie art. 365 § 1 k.p.c. Analogicznie, Sąd Okręgowy związany był ustaleniami faktycznymi dokonanymi w sprawie I C 1051/14 przez Sąd Rejonowy, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim stanowiły one podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Tym samym wszelkie ustalenia dotyczące okresu po 1981 r. dokonane przez tenże Sąd nie miały w sprawie niniejszej wiążącego charakteru.
Mimo tego, iż stronie powodowej znana była treść przedmiotowego wyroku, nie zgłosiła ona żadnych wniosków dowodowych, a nawet twierdzeń, na okoliczność tego, że stosunek najmu, w który pozwany wstąpił, został wypowiedziany czy rozwiązany w inny sposób. Tymczasem, gdyby strona powodowa chciała wykazać, iż po 1981 r. zaistniały fakty uzasadniające przyjęcie chociażby konkludentnego rozwiązania stosunku najmu łączącego ją z pozwanym, winna była zgodnie z treścią art. 6 k.c. okoliczności te udowodnić. Natomiast po ujawnieniu treści przedmiotowego wyroku w toku postępowania apelacyjnego, strona powodowa zachowała bierną postawę.
Wobec powyższego, będąc związanym treścią opisanego wyżej orzeczenia i wobec braku innych dowodów przedstawionych przez stronę powodową, Sąd Okręgowy przyjąć musiał, iż od 1981 r. K. N. jest najemcą spornego lokalu i ten stosunek prawny w dalszym ciągu strony łączy, a zatem pozwany posiada skuteczne względem strony powodowej uprawnienie do władania lokalem nr (...) przy ul. (...) w W..
Wobec powyższego konieczną okazała się zmiana zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa.
W konsekwencji oddalenia powództwa pogłębiona analiza zarzutów apelacji byłaby bezcelowa. Jedynie zatem na marginesie warto wskazać, iż pozwany nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie podniesionych zarzutów. Ponadto w obecnej postaci proces cywilny ma charakter kontradyktoryjny, na co wskazuje treść art. 6 § 2 k.p.c., zgodnie z którym „strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie okoliczności faktyczne i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko”, jak również art. 232 k.p.c. w myśl którego „strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę”. Oznacza to, iż co do zasady to strony winny wykazywać inicjatywę dowodową, zaś Sąd może dowód dopuścić z urzędu jedynie w wypadkach wyjątkowych, co pozostaje w sferze jego uprawnień, a nie obowiązków.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.) w zw. z art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.