Wyrok III RN 196/00

Wyrok z dnia 18 stycznia 2002 r. III RN 196/00 Niewpłacona w terminie zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycz- nych (art. 44 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) jest zaległością podatkową, od której pobiera się odsetki za zwłokę (art. 19 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowią- zaniach podatkowych, jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Ryszarda Wal- czaka, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2002 r. sprawy ze skargi Edmunda P. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 8 lipca 1997 r. [...] w przedmiocie ustalenia na- leżnych odsetek za okres od września do grudnia 1993 r. od podatku dochodowego od osób fizycznych, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2000 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu we Wrocławiu do ponownego rozpozna- nia. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 28 lutego 1997 r. Urząd Skarbowy w N., po rozpoznaniu wnio- sku Edmunda P. ustalił odsetki za zwłokę w kwocie 3.864,50 zł należne od zaległości podatkowych z tytułu nieterminowych wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym za miesiące od września do grudnia 1993 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano między innymi, że odsetki za zwłokę nali- czono – stosownie do § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grud- 2 nia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach po- datkowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 1, poz. 4 ze zm.) – od zaległego zobowiązania w po- datku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. wykazanego w decyzji wymiarowej tego Urzędu z dnia 17 stycznia 1997 r. określającej prawidłowy wymiar podatku za 1993 r. w kwocie 21.242,40 zł. W uzasadnieniu decyzji określono równocześnie prawidłowe kwoty zaliczek za poszczególne miesiące 1993 r. oraz poinformowano o obowiązku zapłaty zaległego za 1993 r. podatku wraz z odsetkami za zwłokę, które są należne również od niezapłaconych w terminie zaliczek. Izba Skarbowa w O., po rozpoznaniu odwołania podatnika, decyzją z dnia 8 lipca 1997 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, wyro- kiem z dnia 9 lutego 2000 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej wyraża- jąc pogląd, że naliczenie odsetek było nieprawidłowe. Zdaniem Sądu odsetki nale- żało naliczyć od następnego dnia po upływie terminu obowiązującego do złożenia zeznania za rok 1993, tj. od 1 maja 1994 r. Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości zarzuca- jąc rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 468 ze zm.) w związku z art. 19 ust. 2 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiąza- niach podatkowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy NSA - Ośrodkowi Zamiejscowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 19 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wynika, że za zale- głość podatkową uważa się także nie wpłaconą w terminie zaliczkę lub nie pobraną przedpłatę, zaś art. 20 ust. 1 tej ustawy stanowi, że od zaległości podatkowych po- biera się odsetki za zwłokę. Powołane przepisy wskazują na materialnoprawne pod- stawy wydanych decyzji administracyjnych przez organy skarbowe. Z przepisów art. 44 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 6 oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o po- datku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) wynika, że podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej – tak jak skarżący – są obowiązani wpłacać zaliczki na podatek dochodowy do dnia 20 3 każdego miesiąca, a następnie są obowiązani do złożenia urzędom skarbowym ze- znania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku. Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł swoje rozstrzygnięcie na orzeczeniu Na- czelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 1996 r., SA/Gd 1856/95, cytując dużą część jego uzasadnienia. Tymczasem wskazany wyrok dotyczył innej sytuacji faktycznej – tj. określenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za część roku podatkowego w sytuacji, gdy określono roczny podatek dochodowy. Określenie zaliczek na podatek dochodowy po upływie roku podatkowego nie jest uzasadnione. Niniejsza sprawa dotyczy innej kwestii. Po zakończeniu roku podatko- wego i złożeniu zeznania rocznego, organ podatkowy, stwierdzając nierzetelność tego zeznania oraz nieprawidłowe rozliczenie się z podatku w ciągu roku podatkowe- go, może określić wysokość prawidłowych zaliczek miesięcznych wraz z odsetkami. Wynika to ze wskazanych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Takie stanowisko zajęte zostało w cytowanym przez Sąd orzekający wyroku NSA, SA/Gd 1856/95, gdzie stwierdzono: „Bezprzedmiotowość orzekania o zaliczkach na podatek dochodowy z dniem, z którym powstaje zobowiązanie w tym podatku, nie przekreśla możliwości rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od nieuiszczonych w terminie zali- czek na podatek dochodowy”. Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że określenie prawidłowej wyso- kości zaliczek stanowi podstawę do obciążenia podatnika odsetkami za zwłokę z ty- tułu nieterminowego uiszczania tych zaliczek w należnej wysokości. Natomiast przy- jęcie koncepcji zaprezentowanej w kwestionowanym orzeczeniu narusza zasady równego traktowania podatników. Podatnik, który wpłacałby prawidłowo ustalone za- liczki, ale po terminie, musiałby naliczyć przy wpłacie zaległości odsetki za zwłokę, natomiast podatnik, który w ogóle nie dokonywał wpłat zaliczek albo wpłacał je w za- niżonych wysokościach, ale w obowiązujących terminach, nie ponosiłby z tego tytułu żadnych konsekwencji po zakończeniu roku podatkowego i dokonaniu rozliczenia rocznego. Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 maca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189) orzeczono jak w sentencji. ========================================