Sygn. akt III RC 172/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2026 r.
Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim - Wydział III Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia Robert Kłosowski
Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kowalska
po rozpoznaniu w dniu 25 września 2026 roku w N.
na rozprawie sprawy z powództwa małoletniej H. W. (1)
reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową O. U. (1)
przeciwko F. W.
o podwyższenie alimentów
orzeka
I.
podwyższa z dniem 14 listopada 2025 roku alimenty od pozwanego F. W. na rzecz małoletniej powódki H. W. (1), których wysokość po raz ostatni została ustalona wyrokiem Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 23 maja 2022 r. w sprawie III RC 65/21 w kwocie po 800 złotych miesięcznie do kwoty po 1 200 (jeden tysiąc dwieście) złotych miesięcznie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami za opóźnienie określonymi w art. 481 § 2 kc na wypadek opóźnienia w płatności każdej z rat, do rąk ustawowego przedstawiciela małoletniego powoda O. U. (1)
II.
w pozostałym zakresie powództwo oddala;
III.
koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi;
IV.
nakazuje pobrać od pozwanego F. W. na rzecz Skarbu Państwa – Kasa Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim kwotę 400 (czterystu) złotych tytułem opłaty w części dotyczącej uwzględnionego powództwa małoletniej H. W. (1) o podwyższenie alimentów od której to opłaty małoletnia powódka była zwolniona z mocy ustawy;
V.
wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
/Sędzia Robert Kłosowski/
Sygn. akt III RC 172/25
UZASADNIENIE
O. U. (1), przedstawicielka ustawowa małoletniej H. W. (2), wniosła przeciwko pozwanemu F. W. pozew o podwyższenie alimentów ustalonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 23 maja 2022 roku w sprawie III RC 65/21 z kwoty po 800 złotych miesięcznie do kwoty po 2000 złotych miesięcznie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
W uzasadnieniu pozwu (k.9-18) przedstawicielka ustawowa małoletniej wskazała, iż pozwany regularnie uiszcza zasądzone alimenty, jednakże poza tym nie uczestniczy w żaden inny sposób w pokrywaniu wydatków na małoletnią. Wyjątkiem jest pokrycie przez niego w 2023 r. połowy kosztów zakupu nowego łóżka dla małoletniej, tj. przekazanie kwoty 300 złotych oraz połowy kosztów zakupu inhalatora, jaki miał miejsce w 2021 r. poprzez przekazanie kwoty 75 złotych. Dodała, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat przedstawicielka ustawowa wielokrotnie zwracała się do pozwanego o pokrycie połowy kosztów innych wydatków, ale bezskutecznie. Między innymi, po rozpoczęciu nauki w przedszkolu przez małoletnią, zwracała się do niego o pokrycie kosztów przygotowania córki do przedszkola i opłat przedszkolnych, zakupu trampoliny etc. Pozwany za każdym razem odmawiał. Pomimo deklaracji z września 2024 r. o zgodzie na przekazywanie dodatkowej kwoty 200 złotych pozwany nadal przekazywał wyłącznie 800 złotych miesięcznie. W dalszej części uzasadnienia pozwu przedstawicielka ustawowa przedstawiła zestawienie ponoszonych kosztów utrzymania małoletniej na kwotę 3 423 PLN miesięcznie. Do tych wydatków, jak wskazała, dochodzą również kwestionowane przez pozwanego koszty wyjazdów za granicę, albowiem małoletnia ma prawo do prawidłowego rozwoju i uczestniczenia w aktywnościach takich jak podróżowanie. Matka małoletniej dodała, że przedstawione zestawienie nie uwzględnia również wyjątkowych wydatków i innych nieprzewidzianych kosztów, np. zakupu rolet do pokoju dziecka. O. U. (1) podniosła, iż praktycznie cała opieka nad małoletnią spoczywa wyłącznie na matce i to ona zaspokaja potrzeby życiowe, zdrowotne, emocjonalne, edukacyjne, rekreacyjne i rozrywkowe córki. Kontakty ojca z małoletnią ograniczają się do dwóch spotkań podczas jednego weekendu w miesiącu. Matka małoletniej wskazała, iż jej dochód miesięczny wynosi 2 361,64 złote z pracy jako fizjoterapeuta, kwotę 1 016,56 zł jako asystent osoby niepełnosprawnej i ok. 1200-1800 zł jako instruktor zumby, przy czym zajęcia z zumby nie odbywają się w okresie wakacyjnym. Z kolei możliwości zarobkowe pozwanego są znaczne, co wynika z jego wysokich kwalifikacji zawodowych. Jego dochód w ocenie matki małoletniej wynosi ok. 10 000 złotych miesięcznie. F. W. jest również właścicielem 9-10 ha gospodarstwa.
Pozwany w odpowiedzi na pozew uznał powództwo do kwoty po 1000 złotych miesięcznie, a w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie powództwa.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew (k. 253-256) wskazał, iż żądanie podwyższenia alimentów o 150 % z 800 zł do 2000 złotych jest nieproporcjonalne do usprawiedliwionych potrzeb małoletniej oraz rzeczywistych możliwości finansowych rodziców, przy jednoczesnym uwzględnieniu zaspokajania przez ojca potrzeb małoletniej w innej formie niż tylko płatność alimentów, wysokich i stabilnych dochodów matki małoletniej oraz specyficznej sytuacji rodziców, tj. dużej odległości miejsca zamieszkania pozwanego od miejsca zamieszkania dziecka i ponoszenia w związku z tym kosztów dojazdów i noclegów, aby móc realizować kontakty. Pozwany wskazał również, iż pracuje jako inżynier ds. kontroli jakości dostawców w firmie (...), a jego dochody wynoszą około 10 600 złotych netto. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni gruntów ornych ok. 15 ha, ale gospodarstwo to od lat faktycznie prowadzą i zamieszkują jego rodzice i rodzeństwo. W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi pozwany podniósł, iż z uwagi na swoje miejsce zamieszkania (G.) oraz odległość do miejsca zamieszkania matki (U.), która wynosi ok. 550-600 km w jedną stronę i aktualne ceny paliwa, ponosi duże koszty związane z dojazdem na realizację kontaktów z córką. Do kosztów tych należy również doliczyć koszty dwóch noclegów w miesiącu w hotelu w U.. F. W. zaprzeczył również, iż nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów utrzymania córki. Wskazał, iż partycypuje w większych jednorazowych wydatkach na rzecz córki, najczęściej poprzez pokrycie 50 % kosztów, jak również każdorazowo przy okazji kontaktów finansuje córce prezenty, zabawki i drobne upominki o średniej wartości około 120 złotych. Pozwany dodał, iż odmówił współfinansowania zakupu trampoliny, albowiem w jego opinii córka była jeszcze za mała na tego rodzaju wydatek, gdyż miała niespełna 2,5 roku. Ojciec małoletniej podkreślił, iż chce być aktywnym ojcem, nie ograniczającym się wyłącznie do przelewów alimentów, chce brać czynny i realny udział w jej wychowaniu. Dlatego też w równoległym postępowaniu stara się o zwiększenie ilości kontraktów, zgodę na nocowanie małoletniej pod jego pieczą oraz umożliwienie mu zabrania córki np. na wakacje.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Małoletnia powódka H. W. (1) urodziła się (...) Jej rodzicami są O. U. (1) i F. W.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 23 maja 2022 r. w sprawie III RC 65/21 pozwany F. W. został zobowiązany do uiszczania tytułem alimentów na rzecz córki kwoty po 800 złotych miesięcznie.
W czasie orzekania o alimentach na rzecz małoletniej miała ona około 1,5 roku i pozostawała pod bezpośrednią pieczą matki. Raz w tygodniu uczęszczała na zajęcia z nauki pływania dla małych dzieci w U.. Koszt zajęć wraz z dojazdem wynosił około 120 złotych. Małoletnia była zdrowa. Zamieszkiwała wspólnie z matką i jej rodzicami w mieszkaniu w kamienicy, w której na piętrze w innym mieszkaniu mieszkał również dziadek matki powódki. Natomiast na parterze w kamienicy wujek matki dziecka prowadzi działalność gospodarczą. Opłaty związane z użytkowaniem mieszkania, w którym zamieszkiwała małoletnia wraz z matką, takie jak woda, energia elektryczna czy wywóz śmieci dzielone były na 4 osoby, tj. małoletnią H. K., O. U. (1) i jej rodziców. Wynosiły one wówczas ok. 350 złotych na 2 miesiące za energię elektryczną, 200 złotych za wodę i ok. 35 złotych za wywóz śmieci. Koszty ogrzewania, z uwagi na jeden piec węglowy dla wszystkich mieszkań w kamienicy, dzielone były na 6 osób. Koszt zakupu tony węgla wynosił około 2000 złotych.
Matka małoletniej O. U. (1) w czasie, w którym po raz ostatni orzekano o alimentach, miała 36 lat. Pracowała w wymiarze ½ etatu jako fizjoterapeuta uzyskując dochód miesięczny w wysokości około 1 180 złotych netto miesięcznie. Innych dochodów wówczas nie posiadała, albowiem w tym okresie z uwagi na problemy rodzinne zawiesiła prowadzenie zajęć z zumby. W utrzymaniu córki, w tym również finansowo, pomagali jej rodzice, np. matka O. U. (2) pokryła wydatki związane z kosztami wizyty lekarskiej w kwocie 400 złotych, czy też wydatki na paliwo.
Pozwany F. W. w czasie kiedy po raz ostatni orzekano o alimentach miał 37 lat. Z zawodu jest inżynierem technologi chemicznej. Pracował jako inżynier ds. kontroli jakości dostawców w firmie (...), a jego dochody wynosiły wówczas ok. 7000 złotych netto. Pozwany był też właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni gruntów ornych ok. 15 ha, ale gospodarstwo faktycznie prowadziła i zamieszkiwała rodzina pozwanego (rodzice i rodzeństwo). Nie posiadał on innych dochodów. Ojciec małoletniej mieszkał w G. w wynajmowanym mieszkaniu, za które płacił około 1 200 złotych miesięcznie wraz z opłatami. Spłacał również kredyt, którego miesięczna rata wynosiła około 400 złotych.
Pozwany w okresie kiedy to po raz ostatni orzekano o alimentach przyjeżdżał spotykać się z córką w weekend raz w miesiącu. Spędzał wówczas z córką w obecności jej matki kilka godzin w sobotę i niedzielę.
(
powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie przesłuchanie O. U. k. 756-759 akt III RC 65/21, zeznania świadka zeznania świadka W. U. k. 536v – 538 akt III RC 65/21, informacja o przychodach k. 305-346, 365-392 akt III RC 65/21 przesłuchanie F. W. k. 534v – 536, 759-762 akt III RC 65/21, zaświadczenia o zarobkach k. 248 akt III RC 65/21, umowy dzierżawy k. 738 akt III RC 65/21, umowa najmu lokalu k. 740 akt III RC 65/21 )
Obecnie małoletnia H. W. (1) ma 5,5 roku i uczęszcza do przedszkola. Przedszkole jest płatne w wysokości 350 złotych miesięcznie wraz z wyżywieniem. Małoletnia uczęszcza na zajęcia z tańca towarzyskiego, które kosztują 120 złotych miesięcznie. Odbywają się one dwa razy w tygodniu. Jest zdrowa. Nadal uczęszcza na basen, z tym, że obecnie są to wizyty na basenie w Ł.. Jednorazowy koszt wizyty wraz z dojazdem to kwota około 60 złotych. Małoletnia uczęszcza na prywatne zajęcia z języka angielskiego, których koszt miesięczny wynosi około 145 złotych. Zajęcia z angielskiego prowadzone są też w przedszkolu.
Małoletnia zamieszkuje wraz z matką w tym samym mieszkaniu co wcześniej. Obecnie jednak koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynikające z zużycia wody i energii elektrycznej dzielone są na 3 osoby, tj. małoletnią, jej matkę i babkę. Opłaty te wynoszą obecnie przed podziałem blisko 500 złotych za 2 miesiące za energię elektryczną, 160 złotych za wodę i odprowadzanie ścieków. Opłata indywidualna za wywóz śmieci wynosi 42 złote od osoby. Mieszkanie nadal ogrzewane jest piecem węglowym. Nadal też koszty zakupu węgla dzielone są pomiędzy mieszkańców kamienicy, z tym jednakże, iż obecnie jest to 5 osób. Zakup tony węgla kosztuje obecnie mniej niż w czasie orzekania o wysokości alimentów i wynosi 1 300 złotych (w 2022 r. koszt ten wynosił 2000 złotych).
O. U. (1) ma obecnie 38 lat. Nadal pracuje w wymiarze ½ etatu jako fizjoterapeuta. Jej dochód z tego tytułu wynosi 2600 złotych netto. Matka małoletniej powódki prowadzi również zajęcia zumba-fitness. Z tego tytułu posiada dochód w wysokości około 1600 złotych miesięcznie. Nadto, wymieniona jest również zatrudniona jako asystent osoby z niepełnosprawnością przez (...). Jej wynagrodzenie z tego tytułu wynosi około 800 złotych miesięcznie. Innych dochodów nie posiada. Nie ma żadnych oszczędności, nie posiada nieruchomości. O. U. (1) cierpi na bóle kręgosłupa. Z tego powodu dba o utrzymywanie kondycji fizycznej m.in. poprzez zajęcia zumby i fitness, co pozwala jej na co dzień funkcjonować bez wskazanych dolegliwości. Okresowo korzysta z leczenia neurologicznego, prywatnie w A.. Koszty wizyty u neurologa i kręgarza wynoszą około 500 złotych.
Pozwany F. W. nadal pracuje w firmie (...) na stanowisku kontrolera jakości produkcji. Jego wynagrodzenie wynosi obecnie około 11 500 złotych netto. Innych dochodów nie posiada. Nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Nadal jest właścicielem gospodarstwa rolnego, które jest prowadzone przez jego rodziców i rodzeństwo. Nie ma nikogo więcej na utrzymaniu prócz córki. Alimenty płaci terminowo. Spłaca dwa kredyty, jeden zaciągnięty na kupno auta, drugi na remont budynku w gospodarstwie. Rata pierwszego kredytu wynosi 2700 złotych. Rata drugiego 900 złotych miesięcznie. Pozwany nadal mieszka w dotychczasowym, wynajmowanym mieszkaniu w G.. Koszt wynajmu wraz z opłatami wynosi obecnie około 1800 złotych miesięcznie.
Do grudnia 2025 r. pozwany realizował kontakty z córką w sposób dotychczasowy. Spotykał się z nią dwa razy w miesiącu w sobotę i niedzielę. Na kontakty dojeżdżał z G.. Wykupywał również nocleg w hotelu, za który płacił około 370 złotych. Kupował również dziecku różne prezenty. Pomiędzy rodzicami narastał konflikt, który ostatecznie uniemożliwił realizację kontaktów. Pozwany wystąpił o zmianę wskazanych kontaktów poprzez umożliwienie mu kontaktów bez udziału matki małoletniej i połączonych z nocowaniem małoletniej pod jego pieczą. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 31 sierpnia 2026 r. w sprawie III Nsm 106/24 Sąd ustalił kontakty pozwanego z córką. Przez okres pierwszych 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia mają być one realizowane pod nieobecność matki małoletniej, przez jeden weekend w miesiącu w sobotę i niedzielę bez nocowania. Po upływie wskazanego okresu kontakty mają być rozszerzone o możliwość noclegu pod pieczą ojca. Postanowienie nie jest prawomocne.
/powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie umów zlecenia k. 237-239, zaświadczenie o zarobkach k. 392, 400-402, kopi postanowienia III Nsm 106/24 k. 449-450, zeznania przedstawicielki ustawowej powoda i pozwanego k. 452-456/
Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione na podstawie dokumentacji przedłożonej przez strony w ramach niniejszego postępowania, a przede wszystkim w oparciu o zeznania stron. Dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie sąd uznał za wiarygodne, albowiem zostały one sporządzone w wymaganej przez prawo formie, zostały opatrzone stosownymi podpisami, nadto nie były kwestionowane w toku prowadzonego postępowania. Za zasadniczo wiarygodne sąd uznał również zeznania przesłuchiwanych stron niniejszego postępowania. Zarówno O. U. (1), jak i F. W. składając zeznania koncentrowali się właściwie wyłącznie na uwypukleniu swojej sytuacji materialnej, akcentując ponoszone wydatki, wysokie koszty utrzymania, wydatki na małoletnią, wydatki związane z kosztami realizacji kontaktów etc. Żadna ze stron nie kwestionowała przy tym sytuacji materialnej drugiej strony, jak też wysokości ponoszonych wydatków. Sąd dostrzegł, iż przedstawicielka ustawowa małoletniej zeznając w kwestii osiąganego dochodu w niniejszej sprawie wskazała, iż w 2022 r. uzyskiwała również dochód z zajęć zumby. Tymczasem, zeznając w 2022 r. w toku sprawy III RC 65/21 matka powódki zeznawała, że dochodu takiego nie posiada. W ocenie Sądu ustalając stan faktyczny należy oprzeć się na zeznaniach O. U. (1) ze sprawy III RC 65/21, albowiem z pewnością zeznając na bieżąco lepiej pamiętała ona wówczas okoliczności związane z osiąganymi dochodami niż obecnie, po 4 latach. Należy również zwrócić uwagę, że pozwany w toku prowadzonego postępowania wskazywał na niezasadność wydatków związanych z prywatną nauką języka angielskiego, nie kwestionując przy tym samej kwoty uiszczanej przez matkę małoletniej. Powyższe zastrzeżenia pozwanego nie dotyczyły, w ocenie Sądu, samego postępowania dowodowego, prawdziwości przedkładanych dokumentów, czy też zeznań, a jedynie oceny tego materiału poprzez pryzmat uznania, czy wydatki te są usprawiedliwione czy też nie. Sąd odniesie się do wskazanych zastrzeżeń w dalszej części uzasadnienia oceniając zakres obowiązku alimentacyjnego małoletniej oraz wzajemną zmianę stosunków od czasu ostatniego orzeczenia określającego wysokość obowiązku alimentacyjnego.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
Należy w pierwszej kolejności podnieść, że obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, zgodnie z art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej krio), obciąża rodziców tego dziecka. Rodzice zobowiązani są zatem wspólnie do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb dziecka, przy czym obowiązek ten ciąży również na tym z rodziców, pod którego pieczą dziecko pozostaje.
Zakres świadczeń alimentacyjnych reguluje natomiast art. 135 § 1 krio, zgodnie z którym zależy on z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, a z drugiej od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Oznacza to, iż wysokość alimentów nie może przekraczać ani usprawiedliwionych potrzeb dziecka, ani możliwości zarobkowych zobowiązanego. Pomiędzy tymi pojęciami istnieje również ścisła współzależność : rozmiar usprawiedliwionych potrzeb zależy nie tylko od indywidualnej charakterystyki dziecka, jego wieku, stanu zdrowia, predyspozycji związanych z naukę etc., ale również od sytuacji majątkowej jego rodziców. Każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji, wyżywienia, odzież, środki na ochronę zdrowia oraz kształcenie podstawowe. Wyjście poza wymienione potrzeby zależy od osobistych cech dziecka oraz od stanu majątkowego, posiadanych możliwości zarobkowych rodziców, jak również przyjętych zasad funkcjonowania danej społeczności. Niekiedy więc w np. dodatkowa nauka języka obcego, uczestnictwo w zajęcia sportowych, czy też uczestnictwo w dodatkowych, prywatnych zajęciach rozwijających potencjał dziecka, przygotowujących do egzaminów szkolnych, maturalnych etc. będzie uzasadnionym i usprawiedliwionym wydatkiem z uwagi na sytuację majątkową rodziców, a niekiedy nie będzie stanowić takiego wydatku, np. gdy sytuacja materialna rodziców jest trudna, poszukują oni pracy, czy też ponoszą duże wydatki związane z utrzymaniem innych dzieci, osób starszych etc. Przy ocenie usprawiedliwionych potrzeb należy brać pod uwagę, równą stopę życiową rodziców i dzieci i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Oznacza to, że rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakich żyją sami. Nie dotyczy to jednak potrzeb będących przejawem zbytku, które powinny być zaspokajane wyłącznie wtedy, gdy rodzic samodzielnie decyduje się takie wydatki ponosić.
Dodać przy tym należy, iż wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka może polegać także na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Uwzględnianie jako wkładu alimentacyjnego osobistych starań w utrzymanie i wychowanie dziecka jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy jedno z rodziców samodzielnie, albo w zdecydowanie większym zakresie niż drugi rodzic sprawuje opiekę nad dziećmi bardzo małymi lub też dziećmi wymagających stałej opieki z innego powodu np. ze względu na ich niepełnosprawność, chorobę lub stan zdrowia. Oczywistym jest bowiem w takim przypadku, iż dzieci te wymagają dużo więcej troski, opieki, uwagi i osobistych starań niż dzieci zdrowe i starsze np. uczęszczające na zorganizowane zajęcia w szkole czy przedszkolu.
W tym miejscu wskazać należy również, iż zgodnie z art. 135 § 3 krio na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają :
- świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
- świadczenia, wydatki i inne środki finansowe związane z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej,
- świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tzw. 800+)
-świadczenia rodzinne, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm).
Oznacza to więc, iż Sąd określając wysokość alimentów nie bierze pod uwagę uzyskiwanych świadczeń z pomocy społecznej, jak również świadczeń wychowawczych z programu nazywanego popularnie 500+ (obecnie 800+), czy też świadczenia w kwocie 300 złotych związanego z rozpoczęciem roku szkolnego. Konsekwentnie też Sąd nie może brać pod uwagę również zmiany zakresu uzyskiwanych świadczeń pod kątem ewentualnego obniżenia lub też podwyższenia należnych alimentów.
Zgodnie natomiast z art. 138 krio możliwa jest zmiana wysokości zasądzonych alimentów w przypadku zmiany stosunków. Przez zmianę stosunków rozumieć należy zarówno zmianę sytuacji majątkowej i zarobkowej stron, jak również zmianę usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, w tym wynikającą z jego wieku, stanu zdrowia oraz etapu rozwoju, jak również zmianę siły nabywczej pieniądza. Do zmiany sytuacji majątkowej dochodzi w szczególności w przypadku zmiany dochodów stron, przesunięć w ich majątku; zwiększenia się bądź zmniejszenia koniecznych wydatków i kosztów utrzymania; uzyskania nowych możliwości zarobkowania bądź też w przypadku utraty dotychczasowych. Zmiana taka zachodzi również w przypadku wstąpienia w związek, w którym małżonek, czy partner przyczynia się do pokrywania kosztów wspólnego utrzymania. Zmiana sytuacji osobistej i rodzinnej będzie miała miejsce w szczególności w przypadku zmiany stanu zdrowia stron wpływającego na ich możliwości zarobkowe lub też powodująca nowe wydatki, jak również w przypadku zwiększenia się bądź zmniejszenia liczby osób pozostających na ich utrzymaniu. Sąd bada przy tym zawsze, czy przedstawione powyżej procesy zaszły po stronie zarówno zobowiązanego jak i uprawnionego.
Dokonując analizy ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, Sąd uznał, iż od czasu wydania wyroku w 2022 roku zaszła istotna zmiana stosunków uzasadniająca podwyższenie alimentów.
W pierwszej kolejności wskazać należy na dynamiczną zmianę wartości siły nabywczej pieniądza, jaka zaistniała od czasu ostatniego wyroku określającego wysokość należnych alimentów. Skumulowana wartość inflacji wyrażająca się we wzroście cen produktów i usług liczonych według Głównego Urzędu Statystycznego wyniosła od maja 2022 r. do września 2026 r. około 27 %. Oznacza to, iż za kwotę 800 złotych zasądzonych alimentów obecnie kupimy tyle samo produktów co w maju 2022 r. za kwotę około 630 złotych. Aby zachować siłę nabywczą zasądzonych alimentów według cen z maja 2022 r. (móc kupić tyle samo produktów i usług jak w maju 2022 r. za 800 zł.) należałoby posiadać obecnie kwotę około 1000 złotych. Zatem już tylko dostosowanie wysokości wcześniej zasądzonych alimentów do zmian wynikających z inflacji, przy założeniu braku innych zmian dotyczących potrzeb małoletniej, możliwości zarobkowej rodziców etc. wymaga ich podwyższenia do kwoty około 1000 złotych. Oczywistym jest przy tym, że w ciągu 4 lat jakie minęły od ostatniego wyroku określającego wysokość alimentów nastąpiły także i inne znaczące zmiany. Dotyczą one w szczególności wydatnego wzrostu potrzeb małoletniej oraz poprawy sytuacji majątkowej jej rodziców. W dacie poprzedniego orzekania o alimentach małoletnia miała około 1,5 roku i pozostawała pod bezpośrednią pieczą matki. Jej potrzeby ograniczały się do podstawowych wydatków związanych z wyżywieniem, odzieżą oraz opieką. Małoletnia uczęszczała również na zajęcia z nauki pływania do U.. H. W. (1) ma obecnie 5,5 roku, uczęszcza do przedszkola oraz uczestniczy w zajęciach dodatkowych z tańca oraz języka angielskiego. Znajduje się w okresie szybkiego wzrostu, rozwoju oraz dojrzewania, co sprawia, że jej dotychczasowe potrzeby w zakresie np. wyżywienia, środków czystości, zakupu ubrań, czy też zakupu kosmetyków etc. dynamicznie rosną, jak również pojawiają się nowe potrzeby, wcześniej nieistniejące, które również wymagają zaspokojenia. Rozwój dziecka wiąże się ze zwiększonymi kosztami jego utrzymania zarówno w zakresie podstawowych potrzeb bytowych, jak i potrzeb związanych z edukacją, rozwojem zainteresowań oraz funkcjonowaniem w środowisku rówieśniczym. Sąd dostrzega, iż obecnie zajęcia na basenie są o połowę tańsze z uwagi na możliwość ich realizacji w Ł., bliżej miejsca zamieszkania małoletniej. Jednocześnie, jednoznacznie stwierdzić należy, iż uwzględniając sytuację materialną rodziców małoletniej za usprawiedliwione uznać należy wydatki na dodatkową naukę języka angielskiego przez małoletnią. Zarówno przedstawicielka ustawowa małoletniej jak też i pozwany nie posiadają innych osób na swoim utrzymaniu. Osiągają oni stabilne i wysokie jak na standardy społeczności dochody. W tej sytuacji finansowanie dodatkowych zajęć z języka angielskiego uznać należy za uzasadnione, zważywszy na różnorakie korzyści z tym związane. Nie tylko w niedalekiej przyszłości, ale już obecnie biegła znajomość języka obcego stanowi pewien dodatkowy argument ułatwiający możliwość znalezienia satysfakcjonującej pracy. Pozwala także na szerszą możliwość rozwoju, zwiedzania innych krajów, kontaktów z innymi ludźmi itd. Z pewnością będzie więc to korzystne dla małoletniej, zaś jej rodzice posiadają środki na pokrycie tych wydatków.
Odnosząc się do możliwości zarobkowych i sytuacji majątkowej stron wskazać należy, iż w przypadku matki małoletnich jej sytuacja majątkowa uległa zdecydowanej poprawie. Obecnie z uwagi na wiek dziecka mogła w większym zakresie podjąć czynności wynikające z umowy zlecenia i tym samym uzyskać dodatkowe wynagrodzenie. Nadto, uzyskała ona również dochody wynikające z świadczonych usług opieki. Dochody O. U. (1) w 2022 r. wynosiły około 1 200 złotych, zaś obecnie wynoszą ok. 5000 złotych. Zmiana w tym zakresie jest więc znacząca i nie wynika wyłącznie z ogólnego wzrostu wynagrodzeń spowodowanych inflacją, ale pozyskania dodatkowych źródeł dochodów. Równocześnie ponoszone koszty utrzymania zostały ograniczone. Wprawdzie obecnie wydatki związane z opłatami za wodę i energię elektryczną dzielone są nie na 4, ale na 3 osoby, zaś koszty opału nie na 6 tylko 5 osób, to jednak wzrost cen pozostał ograniczony, a niekiedy wręcz doszło do spadku cen np. w przypadku zakupu tony węgla, która według deklaracji matki małoletniej w 2022 r. wynosiła ok. 2000 złotych, a obecnie 1300 złotych.
Również sytuacja majątkowa i materialna pozwanego uległa pewnej poprawie, przy czym poprawa ta wynika z wzrostu wynagrodzeń spowodowanego inflacją. Pozwany nadal zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu. Koszt wynajmu uległ zwiększeniu z 1200 zł do 1800 złotych. Wynagrodzenie pozwanego zwiększyło się również z ok. 7000 złotych netto do 11 500 złotych netto. Nadal jest również właścicielem gospodarstwa rolnego. Uprawniony jest również do realizacji kontaktów przez dwa dni w tygodniu.
Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności, w tym w szczególności zmiany siły nabywczej polskiego złotego, wzrost usprawiedliwionych potrzeb małoletniej oraz opisane powyżej zmiany z zakresie sytuacji majątkowej i osobistej rodziców Sąd uznał za zasadne podwyższenie alimentów z kwoty 800 złotych do kwoty 1200 złotych miesięcznie.
W ocenie Sądu kwota ta pozostaje adekwatna zarówno co do zmian usprawiedliwionych potrzeb małoletniej, jak i do zmian sytuacji materialnej i możliwości zarobkowych rodziców. Należy podkreślić, iż obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie obciąża oboje rodziców. Opisanemu wzrostowi potrzeb małoletniej towarzyszył wzrost możliwości zarobkowych rodziców, który w przypadku matki małoletniej był zdecydowanie wyższy, albowiem spowodował ponad czterokrotny wzrost jej dochodów. Jednocześnie również wiek małoletniej oraz podjęcie edukacji przedszkolnej sprawił, iż zakres osobistych starań wnoszonych przez matkę, jest obecnie mniejszy niż w okresie wcześniejszym. Inną okolicznością jest także to, iż przedstawicielka ustawowa małoletniej powołując się na realizację obowiązku alimentacyjnego poprzez osobiste starania nie może jednocześnie skutecznie ograniczać możliwości realizowania obowiązku alimentacyjnego ojca również poprzez osobiste starania. Nie tylko pozwany, jako ojciec małoletniej, ale przede wszystkim małoletnia H. K. ma prawo do budowania bliskiej, bezpiecznej więzi z ojcem, spędzania z nim wolnego czasu, zabawy, w czasie której będzie ponosił on dodatkowe wydatki. Pozwany nie może być zredukowany wyłącznie do płatnika alimentów. W ocenie Sądu, wysokość obecnie zasądzonych alimentów uwzględnia całokształt zmian, jakie zaszły od czasu ostatniego orzeczenia obowiązku alimentacyjnego. Nie ma tez wątpliwości, ze kwota zasądzonych alimentów leży też w zakresie możliwości zarobkowych pozwanego, który dysponuje stałym wysokim dochodem, nie ma nikogo więcej na utrzymaniu poza córką, nadto posiada majątek z którego faktycznie nie korzysta.
Biorąc pod uwagę całokształt powyższych okoliczności Sąd orzekł więc jak w pkt. I wyroku. W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił (pkt II wyroku).
Jednocześnie w tym miejscu należy również odnieść się do argumentacji przedstawicielki ustawowej małoletniej zawartej w pozwie i wskazującej, iż pozwany poza alimentami nie uiszcza dodatkowych środków związanych ze zwrotem połowy wydatków związanych z zakupami na rzecz małoletniej zabawek, mebli, różnorakiego sprzętu etc. Ustalenie alimentów na rzecz małoletniego dziecka ma z założenia łącznie z osobistymi staraniami rodziców pokrywać
całość przewidywalnych, bieżących i sezonowych kosztów utrzymania dziecka, jakie przypadają na tego z rodziców, przy którym dziecko nie pozostaje. Nie jest to więc „baza”, ponad którą można żądać dodatkowych świadczeń, ale stałe, comiesięczne świadczenie mające pokrywać usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego, proporcjonalne do ich sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych. Nie oznacza to oczywiście, że wydatki takie nie mogą być ponoszone poza alimentami przez osobę zobowiązaną. Może się tak stać, jednak wyłącznie za zgodą zobowiązanego rodzica. Okoliczność ta dodatkowo wskazuje, iż w interesie dziecka, jego prawidłowego rozwoju i wychowania, wskazana jest współpraca rodziców oraz wzajemne poszanowanie roli i znaczenia drugiego rodzica w procesie wychowawczym dziecka.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r. Nr 90 poz. 594 z późn. zm.) w zw. z art. 102 kpc.
O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc.
/Sędzia Robert Kłosowski/