Postanowienie I KZP 14/10

POSTANOWIENIE Z DNIA 30 WRZEŚNIA 2010 R. I KZP 14/10 Przepis art. 575 § 1 k.p.k. rozumieć należy w ten sposób, że w sytua- cji, w której zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego, z chwilą wydania takiego wyroku, poprzedni wyrok łączny traci moc w całości, bez względu na zakres różnic w treści obu wyroków i bez względu na to ile kar łącznych wymierzono w poprzednim wyroku łącznym. Przewodniczący: sędzia SN R. Malarski. Sędziowie SN: T. Artymiuk, M. Laskowski (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: B. Mik. Sąd Najwyższy w sprawie skazanego Zbigniewa B. o wydanie wyro- ku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 września 2010 r., przedstawionego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w O., postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: „Czy użyty w art. 575 § 1 k.p.k. termin „wyrok łączny” odnosi się do wyroku rozumianego jako orzeczenie, czy też jego części wyznaczonej granicami zbiegu realnego przestępstw, warunkującego jedną karę łączną orzekaną na podstawie art. 85 k.k.?” p o s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały. 2 U Z A S A D N I E N I E Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne powstało w następującej sytuacji procesowej. Sąd Rejonowy w L. w wyroku łącznym z dnia 15 stycznia 2007 r., wydanym po rozpoznaniu wniosku skazanego Zbigniewa B. połączył kary wymierzone skazanemu następującymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 lutego 2003 r., II K 534/02, którym skazany został za przestępstwo popełnione w dniu 3 września 2002 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2. Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 maja 2003 r., II K 60/03, którym ska- zany został za przestępstwo popełnione w dniach 1 października 2002 r. i 10 października 2002 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i wymierzył karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem łącznym sąd połączył kary wymierzone Zbi- gniewowi B. wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w L. z dnia 24 sierpnia 2005 r., II K 380/05, którym skazany został za czyn popełniony w dniu 20 kwietnia 2005 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2. Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 sierpnia 2006 r., II K 61/06, którym skazany został za przestępstwo popełnione w dniu 3 sierpnia 2005 r. na karę 3 lat pozbawienia wolności i wymierzył drugą w tym wyroku karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w L. w omawianym wyroku łącznym umorzył jedno- cześnie na podstawie art. 572 k.p.k. postępowanie w sprawie wydania wy- roku łącznego w odniesieniu do następujących wyroków skazujących Zbi- gniewa B.: 1. Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 września 2003 r., VI K 342/03, za czy- ny popełnione w kwietniu 2003 r. i w dniu 3 maja 2003 r., 3 2. Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 czerwca 2004 r., II K 212/04, za czyn popełniony od dnia 10 kwietnia 2003 r. do dnia 1 czerwca 2004 r., 3. Sądu Rejonowego w L. z dnia 24 października 2005 r., II K 466/05, za czyn popełniony w dniu 6 kwietnia 2005 r., 4. Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 kwietnia 2006 r., II K 874/05, za czyn popełniony w dniu 6 października 2005 r. Sąd uznał, że w odniesieniu do wymienionych czterech wyroków nie zachodzą warunki przewidziane w art. 85 k.k., pozwalające na wymierzenie skazanemu kary łącznej. W dniu 7 marca 2007 r. skazany Zbigniew B. złożył kolejny wniosek o wydanie wyroku łącznego, w którym wskazał, jako mające podlegać połą- czeniu wszystkie wymienione powyżej wyroki Sądu Rejonowego w L. i Są- du Rejonowego w B. – razem 8 wyroków. Sąd Rejonowy w L. postanowie- niem z dnia 27 sierpnia 2007 r., II K 171/07, umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego, uznając, iż w sprawie skazanego zapadł już w dniu 15 stycznia 2007 r. opisany na wstępie wyrok łączny, II K 568/06, i ponowne orzekanie w odniesieniu do tych samych, wskazanych we wniosku wyroków jest niedopuszczalne. Po rozpoznaniu zażalenia skazanego, Sąd Okręgowy w O. postano- wieniem z dnia 14 grudnia 2007 r., VII Kz 917/07, uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania, wskazując, iż z danych o karalności Zbigniewa B. wynika, że został on skazany dziewięciokrotnie i przed wydaniem orze- czenia w kwestii wyroku łącznego należy poddać analizie wszystkie dzie- więć skazań. Sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w L. do ponowne- go rozpoznania. Sąd ten w dniu 12 marca 2008 r., II K 780/07, wydał kolejny wyrok łączny, w którym połączył kary pozbawienia wolności wymierzone Zbignie- wowi B. następującymi wyrokami: 4 1. Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 kwietnia 2006 r., II K 874/05, w wymia- rze 3 lat i 6 miesięcy, za czyn popełniony w dniu 6 października 2005 r., 2. Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 sierpnia 2006 r., II K 61/06, w wymia- rze 3 lat pozbawienia wolności, za czyn popełniony w dniu 3 sierpnia 2005 r. i wymierzył karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. W odniesieniu do po- zostałych wyroków skazujących Zbigniewa B. sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Z treści wyroku wynika, że sąd poddał ocenie osiem wyroków Sądów Rejonowych w L. i B., wymienionych na wstępie oraz dziewiąty – wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 8 marca 2006 r., II W 217/05, skazujący za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. na karę 10 dni aresztu. Wyrok łączny z dnia 12 marca 2008 r. nie został zaskarżo- ny. W dniu 6 stycznia 2010 r. do Sądu Rejonowego w L. wpłynął kolejny wniosek Zbigniewa B. o wydanie wyroku łącznego w odniesieniu do dzie- więciu prawomocnych wyroków skazujących, wymienionych w wyroku łącznym wydanym w dniu 12 marca 2008 r., II K 780/07. Postanowieniem z dnia 15 marca 20010 r., II K 7/10, sąd ten umorzył postępowanie na pod- stawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., uznając, że wszystkie wyroki skazujące Zbi- gniewa B. stanowiły już przedmiot rozstrzygnięcia sądu wydającego wyrok łączny w sprawie II K 780/07 i brak podstaw do ponownego orzekania wo- bec tożsamości podmiotowej i przedmiotowej postępowania. Zbigniew B. złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się wydania wyroku łącz- nego, który uwzględni wszystkie występujące w sprawie zbiegi realne po- między poszczególnymi, przypisanymi skazanemu przestępstwami. Roz- poznający zażalenie Sąd Okręgowy w O. uznał, że wyłoniło się w sprawie zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy i zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozstrzygnięcie. 5 Sąd występujący na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego zauważył, że w pierwszym z omówionych wyroków łącznych z dnia 15 stycznia 2007 r. Sąd Rejonowy w L. wymierzył skaza- nemu dwie kary łączne. Drugi wyrok łączny – z dnia 12 marca 2008 r. inge- rował w rozstrzygnięcie w zakresie stanowiącym podstawę wymierzenia tylko jednej z tych kar. Sąd odwoławczy nabrał w tej sytuacji wątpliwości, czy zgodnie z regułą wyrażoną w art. 575 § 1 k.p.k. wyrok łączny z dnia 12 marca 2008 r. spowodował utratę mocy wcześniej wydanego wyroku łącz- nego w całości, czy jedynie w odniesieniu do rozstrzygnięcia w przedmiocie jednej z orzeczonych kar łącznych. Sąd odwoławczy dostrzegł przy tym, że w wyroku łącznym z dnia 12 marca 2008 r. Sąd Rejonowy w L. nie wskazał podstawy umorzenia postępowania, co do nieobjętych połączeniem wyro- ków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy w O. podkreślił, że w orzecznictwie spotyka się różne poglądy na tę kwestię oraz że odpowiedź na zadane pytanie wpłynie na treść rozstrzygnięcia w postępowaniu zaża- leniowym. Prokurator Generalny w stanowisku wyrażonym na piśmie wniósł o odmowę podjęcia uchwały. Prokurator podkreślił, że Sąd odwoławczy nie wykazał, aby przepis art. 575 § 1 k.p.k. był sformułowany w sposób wadli- wy i niejasny, a nadto zauważył, że przedstawione zagadnienie nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniesionego zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie rozważenia wymaga, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do wystąpienia z tzw. „pytaniem prawnym” do Sądu Najwyższe- go. Po pierwsze sądem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyż- szego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. jest jedynie sąd odwoławczy. Ten warunek jest niewątpliwie spełniony, Sąd Okręgowy w O. rozpoznaje bo- wiem zażalenie skazanego. 6 Po drugie, sposób rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia de- cydować powinien o rozstrzygnięciu środka odwoławczego w danej spra- wie. Innymi słowy, zadane pytanie wyłonić się musi podczas rozpoznawa- nia środka odwoławczego i nie może mieć charakteru abstrakcyjnego. Za- żalenie skazanego odnosi się do sytuacji procesowej wywołanej złożeniem przez niego wniosku o wydanie kolejnego wyroku łącznego obejmującego kary wymierzone wyrokami, które były już przedmiotem rozważań Sądu Rejonowego w L. wydającego wyrok łączny w dniu 12 marca 2008 r. Sąd Rejonowy uznał, iż brak podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi po- trzeba wydania nowego wyroku łącznego. Wszystkie wyroki skazujące Zbi- gniewa B. były bowiem analizowane w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego i żaden z nich nie uległ uchyleniu ani zmianie. Przedmiotem roz- ważań Sądu odwoławczego jest w tej sytuacji odpowiedź na pytanie, czy możliwe jest rozpoznanie wniosku skazanego o wydanie wyroku łącznego, wniosku dotyczącego tej samej osoby i tych samych wyroków, które sta- nowiły przedmiot rozstrzygnięcia w postępowaniu o wydanie wyroku łącz- nego zakończonym przez Sąd Rejonowy w L. wydaniem wyroku łącznego w dniu 12 marca 2008 r. Podlegające rozpoznaniu zażalenie skazanego kwestionuje wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że w sprawie tej zachodzi powaga rzeczy osądzonej, to jest przesłanka z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Kwestia występowania przesłanki rei iudicatae – powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do wyroku łącznego była wielokrotnie przedmio- tem rozważań Sądu Najwyższego i nie wydaje się sporna. (zob. wyroki Są- du Najwyższego: z dnia 17 listopada 2004 r., V KK 326/04, OSPr i Pr 2005, nr 7-8, poz. 15; z dnia 3 października 2005 r., V KK 151/05, OSPr i Pr – orzecznictwo 2006, nr 2, poz. 8; z dnia 21 maja 2008 r., V KK 147/08, R- OSNKW 2008, poz. 1135; z dnia 23 lipca 2008 r., V KK 142/08, R-OSNKW 2008, poz. 1529; z dnia 20 listopada 2008 r., V KK 347/08, R-OSNKW 2008 r., poz. 2345). Wyrok łączny staje się, jak każdy inny wyrok, prawo- 7 mocny i tylko spełnienie przesłanek wskazanych w art. 575 k.p.k. może spowodować utratę jego mocy. Jedynie zatem potrzeba dokonania zasad- niczej wykładni tego przepisu mogłaby stanowić podstawę podjęcia uchwa- ły przez Sąd Najwyższy. Po trzecie, zagadnienie prawne przedstawiane przez sąd odwoław- czy powinno wymagać dokonania zasadniczej wykładni ustawy. Zagadnie- nie to stanowić powinno istotny problem interpretacyjny dotyczący przepisu lub przepisów ustawy, które najczęściej są rozbieżnie rozumiane w prakty- ce orzeczniczej i literaturze. Związane jest to przeważnie z wadliwą lub nie- jasną redakcją przepisu, który może być interpretowany w różny, czasem przeciwstawny sposób. Podkreśla się przy tym, że sąd odwoławczy powi- nien zawsze podjąć próbę wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości i do- piero wówczas, gdy nie jest w stanie ich rozwiązać, przedstawić zagadnie- nie Sądowi Najwyższemu. Innymi słowy, Sąd Najwyższy nie może zastę- pować sądów w dokonywaniu wszelkiej wykładni ustawy, a powinien jedy- nie dokonywać wykładni zasadniczej, to jest takiej, która ma charakter wy- jątkowy, często precedensowy, odnoszący się do zagadnień dotąd niewy- jaśnionych, budzących spory i kontrowersje (zob. R. A. Stefański: Instytucja pytań prawnych do Sądu Najwyższego w sprawach karnych, Kraków 2001 r., s. 253 – 257, 289 – 291 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższe- go oraz m.in. uchwała z dnia 19 sierpnia 1999 r., I KZP 23/99, OSNKW 1999 r., z. 9-10, poz. 50; postanowienie z dnia 26 stycznia 2007 r., I KZP 33/06, OSNKW 2007 r., z. 2, poz. 11; postanowienie z dnia 24 maja 2007 r., I KZP 10/07, OSNKW 2007 r., z. 6, poz. 47). Proces ustalania znaczenia treści przepisu art. 575 § 1 k.p.k. wska- zanego w przedstawionym zagadnieniu rozpocząć należy od dyrektyw ję- zykowych, to jest od ustalenia sensu danego wyrażenia poprzez analizę znaczenia poszczególnych słów (zob. P. Hofmański, S. Zabłocki: Elementy metodyki pracy sędziego w sprawach karnych, Kraków 2006, s. 220; L. Mo- 8 rawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów, Toruń 2002, s. 115 – 117; M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, s. 242 – 243). Wątpliwości sądu odwoławczego dotyczą przy tym zawarte- go w tym przepisie terminu „wyrok łączny” i jego odniesienie do pojęcia ka- ry łącznej orzekanej w wyroku łącznym. Stwierdzić należy, że ustawodawca konsekwentnie rozróżnia pojęcie prawa karnego materialnego – kary łącznej, o której mowa przede wszyst- kim w przepisach art. 85 – 88 k.k. i instytucję prawa procesowego, jaką jest wyrok łączny, któremu poświęcono Rozdział 60 Kodeksu postępowania karnego. Z treści art. 569 § 1 k.p.k. wynika, że warunkiem wydania wyroku łącznego jest między innymi zaistnienie przesłanek do orzeczenia kary łącznej, a więc wystąpienie realnego zbiegu przestępstw, o którym mowa w art. 85 k.k. W wyroku łącznym, w przypadku wystąpienia dwóch lub więcej zbiegów realnych, istnieje możliwość wymierzenia odpowiednio większej liczby kar łącznych. Brak podstaw do przyjęcia, aby w przepisach Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego znajdowały się przepisy rodzące wątpliwości co do zakresu znaczeń terminów „kara łączna” i „wyrok łączny”. Przepisy art. 569 – 577 zgrupowane w Rozdziale 60 Kodeksu postę- powania karnego dotyczą niewątpliwie wyroku łącznego i reguł postępo- wania w sprawie o wydanie takiego wyroku. Wskazany w przedstawionym zagadnieniu przepis art. 575 k.p.k. także niewątpliwie dotyczy wyroku łącz- nego. Wskazuje na to konsekwentnie stosowana przez ustawodawcę ter- minologia i usytuowanie przepisu w Kodeksie postępowania karnego w dziale grupującym postępowania po uprawomocnieniu się wyroku. Z treści art. 575 § 1 k.p.k. wynika, iż potrzeba wydania nowego wyroku łącznego powoduje, że z chwilą jego wydania poprzedni wyrok łączny traci moc. Od- czytać z tego można wolę ustawodawcy, aby w odniesieniu do tego same- go skazanego i tych samych wyroków jednostkowych stanowiących pod- stawę do wydania wyroku łącznego mógł być wydany tylko jeden wyrok 9 łączny. Z chwilą, gdy podstawa ta ulega zmianie bądź to przez uchylenie jednego z wyroków, bądź przez rozszerzenie katalogu przestępstw pozo- stających w zbiegu realnym i kar podlegających łączeniu, po wydaniu no- wego wyroku łącznego, poprzednio wydany traci moc. Zostaje tym samym trwale wyeliminowany z obrotu prawnego. Pamiętać należy, że jedną z funkcji wyroku łącznego jest funkcja porządkująca. Przestępstwa objęte wyrokiem łącznym mogły być teoretycznie osądzone w toku jednego po- stępowania. Z różnych względów często tak się nie dzieje. Stąd też usta- wodawca umożliwia w wyroku łącznym wymierzenie za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa jednej kary łącznej. Takiej kary, jaka mogłaby być wymierzona przez sąd, gdyby wszystkie te przestępstwa były osądzo- ne w toku jednego postępowania. Sąd może wówczas ocenić należycie ca- łość przestępnej działalności danej osoby i wymierzyć współmierną karę (zob. D. Kala: Postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego, To- ruń 2003, s. 28 – 29). Treść przepisu art. 575 § 1 k.p.k. wprost odnosi się do wyroku łącz- nego, a nie do kary łącznej. O tym, że przepis ten dotyczy wyroku łącznego świadczy także właśnie porządkujący charakter wyroku łącznego. W przy- padku odmiennego rozumienia tego przepisu, odnoszenia go do każdej z kar łącznych wymierzonych w wyroku łącznym, w obrocie prawnym mogły- by funkcjonować co najmniej dwa wyroki łączne wydane po zakończeniu postępowania, którego przedmiot stanowiły te same wyroki jednostkowe stanowiące podstawę wydania wyroku łącznego. Ponadto zwrócić należy uwagę na treść art. 575 § 2 k.p.k. Ustawo- dawca podkreślił w nim, że uchylenie lub zmiana choćby jednego z wyro- ków stanowiących podstawę wyroku łącznego powoduje utratę mocy tego wyroku. Użycie słowa „choćby” wskazuje na wolę ustawodawcy co do tego, że zmiana nawet jednej z części składowych wyroku łącznego powoduje upadek – utratę mocy – całości. Stwierdzić zatem należy, że brak podstaw 10 do przyjęcia, iż wyrok łączny, w którym wymierzono kilka kar łącznych, to w rzeczywistości kompilacja kilku wyroków łącznych. Przeczyłoby to funkcji porządkującej wyroku łącznego i niweczyło możliwość oceny całokształtu przestępnych działań i zaniechań konkretnej osoby. Tak więc, przepis art. 575 § 1 k.p.k. rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, w której zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łączne- go, z chwilą wydania takiego wyroku, poprzedni wyrok łączny traci moc w całości, bez względu na zakres różnic w treści obu wyroków i bez względu na to ile kar łącznych wymierzono w poprzednim wyroku łącznym. Zauważyć przy tym trzeba, że w taki sposób rozumiano ten przepis w publikowanych orzeczeniach sądów apelacyjnych odnoszących się do ta- kich samych konfiguracji procesowych, jak w przedstawionym zagadnieniu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 lutego 2006 r., II Aka 26/06, KZS 2006, z. 7-8, poz. 158; postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r., II AKz 474/08, OSA 2009, nr 5, poz. 22; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2009 r., II Aka 364/09, OSAW 2010, nr 1, poz. 170). Sąd przedstawiający zagadnienie prawne stwierdził, że „w orzecznictwie spotyka się różne po- glądy na tę kwestię”, w innym miejscu uzasadnienia powołał się na „poglą- dy przeciwne, wyrażane w orzecznictwie Sądów Okręgowych”. Sąd Okrę- gowy w O. nie wskazał jednak konkretnych orzeczeń, ani publikacji tego rodzaju. Trudno w tej sytuacji zasadnie twierdzić, że przedstawione zagad- nienie dotyczy kwestii rozbieżnie interpretowanej w judykaturze lub doktry- nie. Obok jasnego brzmienia przepisu art. 575 § 1 k.p.k. stanowi to także argument przemawiający przeciwko podjęciu uchwały przez Sąd Najwyż- szy. Podkreślić dodatkowo trzeba, że przepis art. 575 § 1 k.p.k. mówi o utracie mocy poprzedniego wyroku łącznego. Utrata mocy oznacza, że po- przednie połączenia kar ulegają rozwiązaniu i przy wydaniu nowego wyro- 11 ku łącznego podstawę rozstrzygnięcia stanowić będą kary jednostkowe, a nie kary łączne. Zwrócić przy tym należy uwagę na pogląd Sądu Najwyż- szego wyrażony w postanowieniu z dnia 4 lipca 2007 r., V KK 419/06, OSNKW 2007, z. 10, poz. 74, stwierdzający, że każde kolejne postępowa- nie w przedmiocie wydania wyroku łącznego za podstawę orzekania kary łącznej przyjmuje wyłącznie kary wymierzone za poszczególne przestęp- stwa, z uwzględnieniem, że poprzednio orzeczona kara łączna utraciła moc (zob. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2008 r., V KK 309/07, R-OSNKW 2008, poz. 21). Utrata mocy to pojęcie inne aniżeli uchylenie wyroku i o ile uchylenie może dotyczyć części orzeczenia, to utrata mocy oznacza eliminację wyroku w całości. Dodatkowo, na tle faktów ujawnionych w sprawie stanowiącej przed- miot rozpoznania Sądu Okręgowego w O. zauważyć trzeba, że przepis art. 85 k.k. umożliwia orzeczenie kary łącznej jedynie wtedy, gdy sprawca po- pełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, co do któ- regokolwiek z tych przestępstw. Sąd orzeka wówczas karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Przepis ten nie daje podstaw do orzekania kary łącznej w przypadku zbie- gu przestępstwa i wykroczenia. Brak także innej podstawy do orzeczenia takiej kary zarówno w Kodeksie karnym, jak i Kodeksie wykroczeń lub w jakiejkolwiek innej ustawie. Nadto kara aresztu i kara pozbawienia wolności nie są karami tego samego rodzaju, co jest kolejnym warunkiem orzecze- nia kary łącznej (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 kwietnia 1999 r., V KKN 13/99, OSNPr i Pr 1999, nr 9, poz. 20; z dnia 8 grudnia 2003 r., V KK 288/03, OSPr i Pr, nr 3, poz. 14; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KK 115/07, R-OSNKW 2007, poz. 1425). W tej sytuacji postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 14 grud- nia 2007 r. uchylające postanowienie Sądu Rejonowego w L. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego i przekazujące 12 sprawę do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, aby rozważyć kolejny dziewiąty wyrok skazujący Zbigniewa B. było błędne. Tym dziewiątym wy- rokiem był bowiem wyrok skazujący za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Wy- rok ten nie mógł zatem wpływać na prawidłowość rozstrzygnięcia w przed- miocie wyroku łącznego. W tym stanie rzeczy wydany w następstwie sprzecznego z prawem postanowienia Sądu Okręgowego w O. wyrok łącz- ny z dnia 12 marca 2008 r. jest dotknięty uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Wydano go bowiem mimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Wobec powyższego wydaje się koniecz- ne zwrócenie się do uprawnionych podmiotów o rozważenie potrzeby wy- wiedzenia kasacji w trybie z art. 521 k.p.k. Odwołując się do wcześniej- szych wywodów podkreślić przy tym trzeba, że nawet po ewentualnym uchyleniu wyroku łącznego z dnia 12 marca 2008 r. poprzednio wydany wyrok łączny z dnia 15 stycznia 2007 r. nie odzyska już mocy, kolejny wy- rok łączny spowodował bowiem zgodnie z art. 575 § 1 k.p.k., że trwale utracił on moc (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2004 r., II KK 394/03, R-OSNKW 2004, poz. 1090). Na marginesie dotychczasowych rozważań zauważyć można, że przepis art. 575 § 2 k.p.k. może znajdować odpowiednie zastosowanie do kary łącznej, ale w innej sytuacji procesowej aniżeli występująca w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w O. W przypadkach uchylenia za- skarżonych kasacją wyroków w części, Sąd Najwyższy kilkakrotnie stwier- dził, że uchylenie wyroku co do jednego z kilku czynów przypisanych tym wyrokiem i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania powoduje, że ex lege rozwiązane zostaje orzeczenie o wymiarze kary łącz- nej zawarte w częściowo uchylonym wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd ponownie rozstrzygnąć musi kwestię wymiaru kary łącznej. W każdym z wyroków dotyczących tego zagadnienia Sąd Najwyższy wyraźnie podkreślał jednak, że przepis art. 575 dotyczy wyroku łącznego, a nie kary 13 łącznej i wyjątkowo tylko dopuszczał możliwość odpowiedniego stosowania tego przepisu w odniesieniu do kary łącznej (zob. wyroki Sądu Najwyższe- go: z dnia 26 listopada 2008 r., II KK 69/08, R-OSNKW 2008, poz. 2379; z dnia 26 listopada 2008 r., II KK 79/08, R-OSNKW 2008, poz. 2381; z dnia 10 czerwca 2009 r., II KK 1/09, R-OSNKW 2009, poz. 1300). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej argumenty, Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały.