Przejdź do treści

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z 14 lipca 2022 r., sygn. I C 47/20

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Data
Sygnatura
I C 47/20
Rodzaj
Wyrok

Sędzia: Małgorzata Nowicka-Midziak

Teza

nietezowane

Powołane przepisy

Treść orzeczenia

Sygn. akt: I C 47/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 lipca 2022 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka- Midziak

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2022 r. w G.

sprawy z powództwa B. B.

przeciwko (...) S.A. w W.

zapłatę

1.

zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 34 000 zł. (trzydzieści cztery tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 maja 2019r do dnia zapłaty;

2.

zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5917 zł. (pięć tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

3.

nakazuje ściągnięcie od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 1 951,61 zł. (jeden tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt jeden złotych sześćdziesiąt jeden groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłej.

UZASADNIENIE

Powódka B. B. domaga

3a siê od Powszechnego (...) S.A. w W. zap

3aty kwoty 34.000,00 z

3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 30 maja 2019 roku do dnia zap

3aty, a tak¿e zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu poda

3a, ¿e dnia 7 maja 2018 roku jej ojciec zosta

3 œmiertelnie potr

1cony na przejœciu dla pieszych przez kierowcê pojazdu marki P., który omija

3 pojazdy poruszaj

1ce siê prawym pasem. Sprawca wypadku zosta

3 prawomocnie skazany w postêpowaniu karnym. Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 roku powódka zg

3osi

3a pozwanej roszczenie o zap

3atê kwoty 80.000,00 z

3 tytu

3em zadoœæuczynienia po œmierci ojca. Pozwany w toku postêpowania likwidacyjnego uzna

3 swoj

1 odpowiedzialnoœæ za szkodê i wyp

3aci

3 powódce kwotê 14.000,00 z

3 tytu

3em zadoϾuczynienia, przyjmuj

1c 30 % stopieñ przyczynienia siê poszkodowanego do szkody. Zdaniem powódki kwota ta jest zani¿ona, równie¿ z tego powodu, ¿e stopieñ przyczynienia siê poszkodowanego nale¿a

3o ustaliæ na poziomie co najwy¿ej 20 %. Powódka wskaza

3a na szczególnie bliskie wiêzi

31cz

1ce j

1 z ojcem, a tak¿e negatywne skutki w zakresie zdrowia psychicznego jako konsekwencje zerwania tych wiêzi.

(pozew – k. 3-12)

Pozwany domaga

3 siê oddalenia powództwa i zas

1dzenia na swoj

1 rzecz kosztów procesu wed

3ug norm przepisanych.

Zdaniem pozwanego ¿

1dana pozwem kwota jest wygórowana. Przyznana kwota 14.000,00 z

3 w pe

3ni kompensuje doznan

1 krzywdê. Przede wszystkim ból powódki po dwóch latach od wypadku musia

3 z

3agodnieæ. Pozwany podtrzyma

3 ocenê 30 % stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do wypadku. Pozwany sta

3 na stanowisku, ¿e odsetki powinny byæ zas

1dzone od dnia wyrokowania.

(odpowiedŸ na pozew – k. 59-62)

Stan faktyczny:

Dnia 7 maja 2018 roku w G. M. L. jad

1c ul. (...) w kierunku G. na wysokoœci skrzy¿owania ulic (...), kieruj

1c pojazdem marki P. o numerze rejestracyjnym (...) naruszy

3 nieumyœlnie zasady bezpieczeñstwa oraz szczególnej ostro¿noœci, zbli¿aj

1c siê do oznakowanego przejœcia dla pieszych poprzez omijanie pojazdów poruszaj

1cych siê w tym samym kierunku, a stoj

1cych na prawym pasie jezdni oraz niezachowanie prêdkoœci bezpiecznej, w wyniku czego uderzy

3 prawem przednim naro¿nikiem pojazdu w pieszego F. K.. Sprawca szkody porusza

3 siê z prêdkoœci

1 oko

3o 50 km/h, nie zwolni

3 ani nie zatrzyma

3 siê przed przejœciem dla pieszych. Poszkodowany znajduj

1cy siê na przejœciu dla pieszych widoczny by

3 dla sprawcy z odleg

3oœci oko

3o 20,6 m, co oznacza, ¿e mia

3 mo¿liwoœæ zatrzymania siê przed uderzeniem w pieszego przy prêdkoœci nie wiêkszej ni¿ 39 km/h. Poszkodowany po uderzeniu zachowa

3 przytomnoœæ. Œwiadkowie zdarzenia udzielili mu pierwszej pomocy. (...) pogotowia przewieziony zosta

3 do szpitala. Powódka mia

3a jeszcze kontakt z poszkodowanym ojcem, jednak wkrótce straci

3 on przytomnoœæ i na skutek doznanych obra¿eñ zmar

3 w godzinach porannych dnia 11 maja 2018 roku. Sprawca zdarzenia kierowa

3 sprawnym pojazdem objêtym obowi

1zkowym ubezpieczeniem odpowiedzialnoœci cywilnej u pozwanego. Poszkodowany przechodzi

3 przez jezdniê w miejscu do tego wyznaczonym, ale bez zachowania nale¿ytej ostro¿noœci. Sprawca zdarzenia zosta

3 skazany prawomocnym wyrokiem z dnia 12 wrzeœnia 2019 roku w sprawie (...) Rejonowego w G. o sygn. II K 573/19 na karê jednego roku pozbawienia wolnoœci w zawieszeniu na trzy lata. Orzeczono m.in. o nawi

1zce na rzecz powódki w kwocie 2.000,00 z

3.

(fakty wynikaj

1ce czêœciowo z prawomocnego wyroku karnego w sprawie II K 573/19 – k. 14-15, a nadto: odpis skrócony aktu zgonu – k. 16, pisemna opinia (...) s

1dowego sporz

1dzona w postêpowaniu przygotowawczym – k. 101-124, zeznania powódki – k. 141-142, p

3yta – k. 143)

Powódka w dacie œmierci swojego ojca mia

3a 41 lat. Jej rodzice rozwiedli siê. W dzieciñstwie mieszka

3a z matk

1, przy czym utrzymywa

3a sta

3y kontakt z ojcem. W dacie wypadku mieszka

3a w tej samej okolicy co ojciec. Sprawca wypadku równie¿ mieszka w pobli¿u, przez co powódka widuje go niemal codziennie. Powódka co najmniej 1-2 razy w tygodniu spotyka

3a siê z ojcem. Wspólnie spêdzali Œwiêta i uroczystoœci rodzinne. Ojciec wspiera

3 powódkê finansowo (np. dop

3aca

3 do czesnego, partycypowa

3 w kosztach remontu jej mieszkania). Powódka czêsto korzysta

3a z porady ojca. Po jego œmierci mia

3a problemy ze snem. Za¿ywa

3a zio

3owe leki uspokajaj

1ce. Aktualnie czêsto wspomina ojca, ogl

1da jego zdjêcia, odwiedza jego grób. Po œmierci ojca utrzymuje dobre relacje z jego ¿ (...)-K.. Powódka w dalszym ci

1gu nie pogodzi

3a siê ze œmierci

1 ojca.

(dowód: dokumentacja zdjêciowa – k. 30-35, zeznania œwiadka M. B. – k. 140v.-141, p

3yta – k. 143, zeznania powódki – k. 141-142, p

3yta – k. 143, zeznania œwiadka K. K. (2) – k. 151-153)

W okresie od 12 lutego 2019 roku do 2 lutego 2022 roku powódka odbywa

3a psychoterapiê. £

1cznie skorzysta

3a ze 103 porad w zakresie zdrowia psychicznego udzielanych w ramach NFZ przez K. S..

(dowód: dokumentacja medyczna – k. 268)

Na skutek œmierci F. K. powódka wesz

3a w stan ¿a

3oby, która jest wyd

3u¿ona w czasie, a tak¿e w jej przebiegu ujawnia

3a ponadnormatywnie nasilone zaburzenia snu oraz stany lêkowe, ataki paniki treœciowo zwi

1zane z ruchem drogowym, lêkiem przed zdarzeniami w ruchu drogowym. Ostre objawy lêkowe, zaburzenia snu oraz objawy psychosomatyczne powódki ust

1pi

3y na skutek stosowanych oddzia

3ywañ terapeutycznych. Aktualnie powódka ujawnia dominuj

1co nastrój dystymiczny oraz nadal wygórowane emocjonalnie reakcje na poruszanie tematu œmierci ojca, charakterystyczne dla wczeœniejszych faz ¿a

3oby.

(dowód: pisemna opinia (...) s

1dowej J. (...) – k. 159-168 wraz z pisemnymi opiniami (...) – k. 189-194, k. 224-227, k. 282-284, oraz ustn

1 opini

1 uzupe

3niaj

1c

1 – k. 263-263v.)

Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 roku powódka zg

3osi

3a szkodê pozwanemu ubezpieczycielowi wnosz

1c o zap

3atê kwoty 80.000,00 z

3 tytu

3em zadoœæuczynienia za krzywdê doznan

1 w zwi

1zku ze œmierci

1 ojca.

(dowód: zg

3oszenie szkody – k. 17-20)

W toku postêpowania likwidacyjnego pozwany decyzj

1 z dnia 29 maja 2019 roku uzna

3 swoj

1 odpowiedzialnoœæ za szkodê i wyp

3aci

3 powódce kwotê 14.000,00 z

3, co by

3o ju¿ kwot

1 pomniejszon

1 o 30 % przyczynienia siê poszkodowanego do szkody. Pozwany po reklamacji powódki nie zmieni

3 swojego stanowiska.

(dowód: decyzja z dnia 29.05.2019r. – k. 23-25, akta szkody na p

3ycie – k. 72)

(...)¿y

3, co nastêpuje:

P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów (równie¿ znajduj

1cych siê w aktach sprawy karnej), dowodu z przes

3uchania powódki, œwiadków oraz dowodu z opinii (...) s

1dowej z zakresu psychologii.

(...) zgromadzony w niniejszej sprawie materia

3 dowodowy (...) za w pe

3ni wiarygodne uzna

3 dokumenty z

3o¿one przez strony, nades

3ane przez placówkê medyczn

1 oraz znajduj

1ce siê w aktach postêpowania karnego. ¯adna ze stron nie kwestionowa

3a ich autentycznoœci ani nie zaprzeczy

3a, i¿ osoby podpisane pod tymi dokumentami nie z

3o¿y

3y oœwiadczeñ w nich zawartych. Dotyczy to równie¿ dokumentów wytworzonych w toku postêpowania karnego, w tym skazuj

1cego wyroku z dnia 12 wrzeœnia 2019 roku w sprawie II K 573/19, który przez dyspozycjê art. 244 § 1 k.p.c. stanowi

3 dowód tego, co zosta

3o w nim urzêdowo poœwiadczone. (...) ustaleniami tego wyroku (art. 11 k.p.c.). Na potrzeby rozstrzygniêcia niniejszej sprawy wymaga

3y rozszerzenia, do czego – wobec niekwestionowana przebiegu zdarzenia – przydatna okaza

3a w szczególnoœci opinia (...) s

1dowego z zakresu rekonstrukcji wypadków sporz

1dzona na potrzeby postêpowania karnego.

(...) tak¿e wiarê zeznaniom œwiadków oraz powódki, które by

3y logiczne, spójne i niesprzeczne. Oczywistym jest, ¿e doznane przez powódkê cierpienie jako odczuwalne zjawisko jest w

3asnoœci

1 doœwiadczeñ zmys

3owych i pewnym sensie jest subiektywne. Nie mniej zeznania wy¿ej wskazany osób by

3y spontaniczne i spójne, nie zawiera

3y w sobie sprzecznoœci ani nieœcis

3oœci, które mog

3yby œwiadczyæ o nieprawdzie. Osoby te zgodnie zrelacjonowa

3y relacje pomiêdzy powódk

1 a jej zmar

3ym ojcem, a tak¿e jego konsekwencje dla funkcjonowania powódki, w szczególnoœci w zakresie przechodzonej ¿a

3oby. Zeznania te nie budzi

3y ¿adnych w

1tpliwoœci w œwietle zasad logicznego rozumowania i zasad doœwiadczenia ¿yciowego, co w znacznej mierze potwierdzone zosta

3o specjalistyczn

1 wiedz

1 psychologiczn

1.

W ocenie (...) brak by

3o podstaw do kwestionowania opinii (...) s

1dowej J. (...). Wydana przez ni

1 opinia pisemna wraz z uzupe

3niaj

1cymi opiniami (pisemnymi oraz ustn

1) zosta

3a uznana za w pe

3ni wiarygodn

1 i stanowi

3a podstawê rozstrzygniêcia. W ocenie (...) jest ona jasna, logiczna i wewnêtrznie niesprzeczna. (...) poprawnie zanalizowa

3a stan faktyczny i sporz

1dzi

3a opiniê w oparciu o zawarty w aktach sprawy materia

3 dowodowy oraz badanie powódki, zaœ wnioski, do których dosz

3a – w kontekœcie aktualnej wiedzy specjalistycznej oraz w

3asnego doœwiadczenia zawodowego – wyczerpuj

1co uzasadni

3a. Z.¿yæ nale¿a

3o, ¿e strona pozwana pierwotnie podwa¿a

3a zwi

1zek podjêtej przez powódkê terapii z przedmiotowym zdarzeniem. Nie mniej z okolicznoœci sprawy, przede wszystkim z zeznañ œwiadków oraz powódki, a tak¿e nades

3anej dokumentacji medycznej z tej terapii nie wynika

3o, aby przyczyny podjêcia terapii by

3y inne ni¿ deklarowane przez powódkê. Co wiêcej w krótkich i ogólnikowych zapisach sesji psychoterapeutycznych znalaz

3o siê miejsce dla w

1tków dotycz

1cych radzenia sobie z utrat

1, œmierci

1 bliskiej osoby, utrat

1 rodzica, uczestnictwem w sprawach s

1dowych jako Ÿródle stresu. Oczywistym jest, ¿e w trakcie terapii poruszane by

3y bie¿

1ce problemy powódki w radzeniu sobie z codziennymi sytuacjami, bo na nie w

3aœnie wp

3ywa g

3ówna przyczyna – ¿a

3oba. Gdyby okolicznoϾ ta nie zaburza

3a codziennego toku spraw powódki, to z pewnoœci

1 terapia nie by

3aby konieczna. (...) nie znalaz

3a tak¿e podstaw, aby uznaæ powódkê za symuluj

1c

1 objawy obni¿enia stanu psychicznego, co równie¿ pozytywnie wp

3ynê

3o na ocenê zeznañ powódki. Strona pozwana upatrywa

3a sprzecznoϾ w stwierdzeniu bieg

3ej, ¿e odpowiedzi tej samej osoby w ró¿nym czasie mog

1 siê ró¿niæ. (...)œni

3a bieg

3a, ¿e osoba mo¿e przyjmowaæ ró¿n

1 perspektywê w zale¿noœci od przebiegu ostatnich dni, co jest naturaln

1 zmiennoœci

1. W pisemnych opiniach (...) bieg

3a wyjaœni

3a ustalone cechy przeprowadzonych testów psychologicznych, wskazuj

1c zakres stosowanej skali, odnosz

1c siê do pejoratywnych nazw badanych cech (histerii, manii). Wreszcie bieg

3a zwróci

3a uwagê na koniecznoœæ analizy uzyskanych wyników w kontekœcie ca

3oœciowej wiedzy o danej osobie. (...) dowód z uzupe

3niaj

1cej opinii (...), albowiem wniosek w tym zakresie ewidentnie zmierza

3 do wyd

3u¿enia postêpowania (art. 235 § 1 pkt 5 k.p.c.). (...) na uwadze, ¿e ustalone kryteria M. Klasyfikacji Chorób i Problemów Medycznych ( (...)10) nie wi

1za

3o ani bieg

3ej ani s

1du. (...) niezgodne z zasadami doœwiadczenia ¿yciowego jest uznanie, na podstawie forsowanych przez pozwanego kryteriów, ¿e okres wczesnej ¿a

3oby nie mo¿e utrzymywaæ siê d

3u¿ej ni¿ dwa lata. Ustalone kryteria s

1 bowiem dosyæ ogólne i stanowi

1 pewne uœrednienie przypadków. N.¿a

3o jednak zwróciæ uwagê, ¿e pozwany w zarzutach do opinii (...)¿y

3 siê wnioskami opinii w powi

1zaniu do ww. kryteriów w taki sposób, aby stworzyæ po¿

1dany i niezgodny z prawd

1 obraz rzeczywistoœci. Przede wszystkim bieg

3a nie wskaza

3a wprost, ¿e powódka znajduje siê we wczesnej fazie ¿a

3oby, ale ¿e towarzysz

1ce jej objawy w postaci ujawnionego nastroju dystymicznego oraz wygórowane emocjonalne reakcje na poruszanie tematu œmierci ojca s

1 charakterystyczne dla wczeœniejszych faz ¿a

3oby. Oznacza to, ¿e powódce na obecnym etapie ¿a

3oby w dalszym ci

1gu towarzyszyæ mo¿e czêœæ objawów, która normatywnie powinna ust

1piæ. (...) wprost, ¿e ostre objawy lêkowe, zaburzenia snu oraz objawy psychosomatyczne opiniowanej ust

1pi

3y na skutek stosowanych oddzia

3ywañ terapeutycznych. Wobec powy¿szego, w ocenie (...), opinia (...) nie nasuwa

3a w

1tpliwoœci co do rzetelnoœci, fachowoœci i kompletnoœci, dlatego stanowi

3a pe

3nowartoœciowy materia

3 dowodowy, na podstawie którego (...) pomocniczo ustali

3 skutki zdarzenia dla zdrowia i ¿ycia powódki.

P. prawn

1 powództwa stanowi

3y przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi

1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) w zw. z art. 446 § 4 k.c. Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 k.c. przez umowê ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zak

3ad ubezpieczeñ zobowi

1zuje siê do zap

3acenia okreœlonego w umowie odszkodowania za szkody wyrz

1dzone osobom trzecim, wzglêdem których odpowiedzialnoœæ za szkodê ponosi ubezpieczaj

1cy albo osoba, na której rzecz zosta

3a zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w zwi

1zku ze zdarzeniem objêtym umow

1 ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej mo¿e dochodziæ roszczenia bezpoœrednio od zak

3adu ubezpieczeñ. Na mocy natomiast art. 8241 § 1 k.c. o ile nie umówiono siê inaczej, suma pieniê¿na wyp

3acona przez zak

3ad ubezpieczeñ z tytu

3u ubezpieczenia nie mo¿e byæ wy¿sza od poniesionej szkody. Z treœci art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi

1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 392) wynika, i¿ w obowi

1zkowych ubezpieczeniach odpowiedzialnoœci cywilnej odszkodowanie wyp

3aca siê w granicach odpowiedzialnoœci cywilnej podmiotów objêtych ubezpieczeniem, nie wy¿ej jednak ni¿ do wysokoœci sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. W myœl natomiast art. 446 § 4 k.c. (...)¿e przyznaæ najbli¿szym cz

3onkom rodziny zmar

3ego odpowiedni

1 sumê tytu

3em zadoœæuczynienia pieniê¿nego za doznan

1 krzywdê.

Kluczowym dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy by

3o zatem ustalenie spornych okolicznoœci, tj. rozmiaru krzywdy doznanej przez powódkê oraz okreœlenie stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do szkody.

W sprawie nie budzi

3a bowiem w

1tpliwoœci wina sprawcy wypadku, albowiem w tym zakresie (...) wyrokiem karnym. Nadto nie budzi

3o w

1tpliwoœci, i¿ w chwili zdarzenia jego sprawca korzysta

3 z ochrony ubezpieczeniowej pozwanego z tytu

3u odpowiedzialnoœci cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. P.œliæ nale¿a

3o, i¿ wobec niewymiernoœci szkody niemaj

1tkowej – kryteria rozstrzygaj

1ce o wysokoœci zadoœæuczynienia nie daj

1 siê sprowadziæ do prostego schematu. W orzecznictwie wskazuje siê, i¿ okreœlaj

1c wysokoϾ "odpowiedniej sumy", s

1d powinien niew

1tpliwie kierowaæ siê celami oraz charakterem zadoœæuczynienia i uwzglêdniæ wszystkie okolicznoœci maj

1ce wp

3yw na rozmiar doznanej szkody niemaj

1tkowej. P. nale¿a

3o równie¿ pogl

1d wyra¿ony przez (...) N.¿szy w wyroku z dnia 3 czerwca 2011 roku (sygn. III CSK 279/10, LEX nr 898254), ¿e na rozmiar krzywdy maj

1 przede wszystkim wp

3yw: dramatyzm doznañ osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrz

1s psychiczny wywo

3any œmierci

1 osoby najbli¿szej, rodzaj i intensywnoœæ wiêzi

31cz

1cej pokrzywdzonego ze zmar

3ym, wyst

1pienie zaburzeñ bêd

1cych skutkiem tego odejœcia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pe

3nionej przez osobê zmar

31, stopieñ w jakim pokrzywdzony bêdzie umia

3 siê znaleŸæ w nowej rzeczywistoœci i zdolnoœci jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego. Bez w

1tpienia wprowadzenie do przepisu klauzuli generalnej "odpowiedniej sumy" pozostawia s

1dowi orzekaj

1cemu margines uznaniowoœci, co do wysokoœci zas

1dzanej kwoty. Pomimo niemo¿noœci œcis

3ego ustalenia wysokoœci uszczerbku nale¿y jednak opieraæ rozstrzygniêcie na kryteriach zobiektywizowanych, a nie kierowaæ siê wy

31cznie subiektywnymi odczuciami poszkodowanego.

(...)¿ (...) do przekonania, i¿ przyznanie powódce zadoœæuczynienia za krzywdê w zwi

1zku ze œmierci

1 ojca w kwocie 60.000 z

3, jest w pe

3ni uzasadnione. Nie ulega w

1tpliwoœci, i¿ tragiczna i nag

3a œmieræ ojca, z którym powódka pozostawa

3a w bliskiej relacji by

3a dla niej wyj

1tkowo bolesnym ciosem. Zebrany w sprawie materia

3 dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, i¿ relacje te by

3y sta

3e, ¿ywe, serdeczne i bardzo bliskie. Nie zmienia tej oceny fakt, ¿e powódka w dzieciñstwie nie mieszka

3a z ojcem, lecz z matk

1 wobec rozwodu rodziców. Nie mniej ojciec powódki utrzymywa

3 z ni

1 sta

3y kontakt i uczestniczy

3 w jej wychowaniu. Poza tym w dacie wypadku powódka mia

3a 41 lat, a zatem od wejœcia powódki w doros

3oϾ opisywana relacja zmieni

3a swoj

1 charakterystykê i przez wiele lat jej kszta

3towania utrzymywana by

3a na prawid

3owym i po¿

1danym w miêdzyludzkich relacjach poziomie. Nie mo¿na traciæ z pola widzenia faktu, ¿e powódka by

3a jedyn

1 biologiczn

1 córk

1 swojego ojca, st

1d te¿ na niej koncentrowa

3a siê uwaga jej ojca – by

3a jedn

1 z najwa¿niejszych osób w jego ¿yciu z wzajemnoœci

1. Z relacji powódki wy

3ania siê obraz ciep

3ego, pomocnego, wspieraj

1cego, a jednoczeœnie budz

1cego szacunek i inspiracjê ojca. (...) go jako pozytywny wzorzec. Zgromadzone w sprawie zdjêcia jedynie potwierdzaj

1 charakter relacji i udzia

3 zmar

3ego w ¿yciu powódki. Wypadek spowodowa

3 zerwanie tych wiêzi. C. spotkania rodzinne nie s

1 ju¿ mo¿liwe, podobnie jak udzielanie powódce porad, z których niejednokrotnie korzysta

3a. Na uwadze nale¿a

3o mieæ tak¿e nag

3y i tragiczny przebieg wydarzeñ. Nie by

3o to wydarzenie, na które powódka mog

3a siê przygotowaæ. Nie mia

3a równie¿ zbyt wiele czasu, aby po¿egnaæ siê z ojcem. W szpitalu mia

3a z nim kontakt, jednak straci

3 przytomnoϾ i zmar

3 kilka dni po wypadku. (...) ten okres musia

3 budziæ w powódce uczucia doznanej tragedii, niezale¿nie od rokowañ lekarzy, nadziei, a wreszcie uczucia nieodwracalnej straty jednej z najbli¿szych osób, której nie mo¿na by

3o zapobiec. W tym wypadku warto zwróciæ uwagê na fakt, ¿e powódka troszczy

3a siê o zdrowie ojca, nie mog

3a jednak ustrzec go przed tragiczn

1 œmierci

1. Aktualnie powódka niemal codziennie widuje sprawcê wypadku, gdy¿ mieszka w pobli¿u, co w sposób oczywisty budzi w niej negatywne emocje. Potwierdza to zreszt

1 zaanga¿owanie powódki w sprawê karn

1, gdzie d

1¿y

3a do ukarania sprawcy zdarzenia.

(...) zatem wysokoϾ 
1danego przez powódkê zadoœæuczynienia wskazaæ nale¿a

3o, ¿e utrata osoby bliskiej w tragicznym zdarzeniu nie podlega ¿adnej wycenie. Nie ma ¿adnych mierników, które pozwoli

3yby oceniæ wartoœæ cierpienia osób po utracie najbli¿szych.

(...) pod uwagê ca

3okszta

3t okolicznoœci sprawy, w szczególnoœci przede wszystkim intensywnoœæ relacji pomiêdzy powódk

1 a jej ojcem, ostry przebieg ¿a

3oby, koniecznoœæ przejœcia czasoch

3onnej terapii (

31cznie 103 wizyty), która nie sprowadza

3a siê wy

31cznie do tych wizyt, ale tak¿e indywidualnej pracy miêdzy nimi, oraz fakt, ¿e powódka nadal odczuwa negatywne skutki traumatycznego zdarzenia, (...) do przekonania, ¿e kwota ¿

1dania pozwu, maj

1c na wzglêdzie tak¿e ju¿ dokonan

1 wyp

3atê i uwzglêdniaj

1c kwotê nawi

1zki, nie stanowi wygórowanego zadoœæuczynienia. Kwota ta nie pozostaje w dysproporcji do doznanej przez powódkê krzywdy i pozostaje odpowiedni

1, w rozumieniu art. 446 § 4 k.c.

Zgodnie z treœci

1 art. 362 k.c., je¿eli poszkodowany przyczyni

3 siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi

1zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoœci, a zw

3aszcza do stopnia winy obu stron. W orzecznictwie przyjêto, ¿e przyczynieniem siê poszkodowanego do powstania szkody jest ka¿de jego zachowanie pozostaj

1ce w normalnym zwi

1zku przyczynowym ze szkod

1, za któr

1 ponosi odpowiedzialnoœæ inna osoba. Przy czym, zachowanie siê poszkodowanego musi stanowiæ adekwatn

1 wspó

3przyczynê powstania szkody lub jej zwiêkszenia, czyli w

31czaæ siê jako dodatkowa przyczyna szkody. (...) stosowania art. 362 k.c. stwarzaj

1c

1 mo¿liwoœæ obni¿enia odszkodowania jest taki zwi

1zek pomiêdzy dzia

3aniem lub zaniechaniem poszkodowanego a powsta

31 szkod

1 (zwiêkszeniem siê jej rozmiarów), ¿e bez owej aktywnoœci poszkodowanego b

1dŸ w ogóle nie dozna

3by on szkody, albo te¿ wyst

1pi

3aby ona w mniejszym rozmiarze (wyrok S

1du N.¿szego z dnia 11 wrzeœnia 2014 r., sygn. akt III CSK 248/13, LEX nr 1541200, wyrok S

1du N.¿szego z dnia 29 paŸdziernika 2008 r., sygn. akt IV CSK 228/08, OSNC-ZD 2009/3/66). (...) ten musi byæ oceniany w kategoriach adekwatnej przyczynowoœci, bo chocia¿ w przepisie art. 361 § 1 k.c. mowa jest tylko o zobowi

1zanym do naprawienia szkody, to kodeks dla oceny zachowania siê poszkodowanego nie wprowadza innego miernika (wyrok S

1du N.¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S

1du N.¿szego z dnia 20 czerwca 1972 r., sygn. akt II PR 164/72, LEX nr 7098). U pod

3o¿a tej konstrukcji tkwi za

3o¿enie, ¿e je¿eli sam poszkodowany swoim zachowaniem wp

3yn

13 na powstanie lub zwiêkszenie szkody, s

3usznym jest, by poniós

3 konsekwencje swego postêpowania.

Przyczynienie ma charakter obiektywny, odnosz

1cy siê do czysto kauzalnych powi

1zañ pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego a szkod

1, natomiast elementy subiektywne (np. wina lub nieprawid

3owoœæ zachowania) wystêpuj

1 dopiero na etapie miarkowania wysokoœci œwiadczenia, jako "stosowne okolicznoœci" wskazane w art. 362 k.c.

Oznacza to, ¿e samo ustalenie przyczynienia siê poszkodowanego nie nak

3ada na s

1d obowi

1zku zmniejszenia odszkodowania, ani nie przes

1dza o stopniu tego zmniejszenia. Ustalenie przyczynienia jest warunkiem wstêpnym, od którego w ogóle zale¿y mo¿liwoœæ rozwa¿ania zmniejszenia odszkodowania i warunkiem koniecznym, lecz niewystarczaj

1cym, gdy¿ samo przyczynienie nie przes

1dza zmniejszenia obowi

1zku szkody. O tym, czy obowi

1zek naprawienia szkody nale¿y zmniejszyæ ze wzglêdu na przyczynienie siê, a je¿eli tak – w jakim stopniu nale¿y to uczyniæ, decyduje s

1d w procesie sêdziowskiego wymiaru odszkodowania w granicach wyznaczonych przez art. 362 k.c. Decyzja o obni¿eniu odszkodowania jest uprawnieniem s

1du, a rozwa¿enie wszystkich okolicznoœci in casu, w wyniku oceny konkretnej i zindywidualizowanej – jest jego powinnoœci

1 (wyrok S

1du N.¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896). Tym samym art. 362 k.c. zaliczany jest do tzw. prawa sêdziowskiego, którego istot

1 jest pozostawienie s

1dowi pewnego marginesu swobody, co nie zwalnia z obowi

1zku uwzglêdnienia i wnikliwego rozwa¿enia wskazówek zawartych w tym przepisie (wyrok S

1du Apelacyjnego w (...) z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa 310/13, LEX nr 1362660). Oznacza to, ¿e nie ma znaku równoœci pomiêdzy stopniem przyczynienia siê a stopniem obni¿enia odszkodowania, chocia¿ nie jest te¿ wykluczone, ¿e w konkretnych okolicznoœciach sprawy zmniejszenie odszkodowania nast

1pi w takim samym stopniu, w jakim poszkodowany przyczyni

3 siê do szkody. W tej ostatniej sytuacji istotne jest, aby nie nast

1pi

3o to automatycznie, lecz w wyniku oceny wszystkich okolicznoœci sprawy. D. jeszcze nale¿y, ¿e interpretacji art. 362 k.c. nie mo¿na dokonywaæ w oderwaniu od podstawy prawnej, z jakiej wywodzone s

1 roszczenia odszkodowawcze. Jeœli zobowi

1zany do naprawienia szkody odpowiada na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 k.c., obok adekwatnego zwi

1zku przyczynowego, wystarczy obiektywna nieprawid

3owoœæ zachowania siê poszkodowanego, gdy zaœ odpowiedzialnoœæ za szkodê zasadza siê na winie, to nieodzown

1 przes

3ank

1 stwierdzenia przyczynienia jest zawinione zachowanie siê poszkodowanego (wyrok S

1du Apelacyjnego w £odzi z dnia 08 sierpnia 2014 r., III APa 1/13, LEX nr 1506188, wyrok S

1du Apelacyjnego w W. z 30 stycznia 2013 r., VI ACa 1080/12, LEX nr 1294870, wyrok S

1du Apelacyjnego w P. z 18 lutego 2010 r., I ACa 80/10, LEX nr 628217, wyrok S

1du N.¿szego z 19 listopada 2009 r., IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S

1du N.¿szego z 17 czerwca 2009 r., IV CSK 84/09, LEX nr 818614). P.œlenia te¿ wymaga, ¿e art. 362 k.c. wymienia stopieñ winy obu stron jako istotn

1, ale nie jedyn

1 okolicznoϾ decyduj

1c

1 o stopniu zmniejszenia odszkodowania, stanowi

1c, ¿e na stopieñ zmniejszenia odszkodowania ma wp

3yw tak¿e zespó

3 okolicznoœci. Brak skonkretyzowania w tym przepisie, o jakie okolicznoœci chodzi, tj. czy tylko zwi

1zane z samym wypadkiem, czy tak¿e odnosz

1ce siê do jego konsekwencji, czy wreszcie odnosz

1ce siê np. do sytuacji ¿yciowej osoby poszkodowanej i sprawcy, nakazuje przyj

1æ, ¿e okolicznoœci te winny byæ rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piœmiennictwie za okolicznoœci, które nale¿y uwzglêdniæ przy dokonywaniu obni¿enia odszkodowania uznano: stopieñ przyczynienia siê obu stron, wiek poszkodowanego, stopieñ naruszenia obiektywnych regu

3 postêpowania przez poszkodowanego, ich konfrontacja z zarzutami stawianymi odpowiedzialnemu za szkodê, pobudki, motywy jakimi kierowa

3 siê poszkodowany, podejmuj

1c dzia

3anie nieprawid

3owe, ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi

1zków i stopieñ ich naruszenia, rozmiar i waga uchybieñ po stronie poszkodowanego, ocena samej przyczyny wyrz

1dzaj

1cej szkodê, ocena zachowania siê poszkodowanego.

W niniejszym przypadku ocena wszystkich okolicznoœci sprawy prowadzi do wniosku, ¿e pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego, a poniesion

1 przez niego szkod

1 (œmierci

1) istnieje adekwatny zwi

1zek przyczynowy, a ponadto zaistnia

3y przes

3anki miarkowania nale¿nego œwiadczenia powódki. Przede wszystkim nie mo¿e ulegaæ w

1tpliwoœci, ¿e zgromadzony materia

3 dowodowy dawa

3 pe

3ne podstawy do uznania, ¿e zachowanie poszkodowanego jako pieszego by

3o obiektywnie nieprawid

3owe. (...) to¿samo jak bieg

3y w sprawie karnej oceni

3 winê pieszego. (...), ¿e pieszy o ile przekracza

3 jezdniê w dozwolonym i oznakowanym przejœciu dla pieszych, to czyni

3 niezgodnie z art. 13 ust. 1 oraz art. 14 pkt 1 lit a i b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), gdy¿ dokonywa

3 tego bez zachowania szczególnej ostro¿noœci oraz spoza przeszkody jak

1 stanowi

3y stoj

1ce na prawym pasie ruchu pojazdy, w wyniku czego podczas pobytu na prawej czêœci jezdni by

3 widoczny dla sprawcy zdarzenia dopiero z odleg

3oœci 20,6 metra, co wymaga

3o zmniejszenia przez sprawcê zdarzenia do prêdkoœci co najmniej 39 km/h. Oznacza to, ¿e pieszy powinien wchodziæ na jezdniê po uprzednim upewnieniu siê, ¿e nie nadje¿d¿a ¿aden pojazd.

Nie mniej o wiele bardziej nieprawid

3owe okaza

3o siê zachowanie sprawcy szkody, st

1d jego udzia

3 w szkodzie nale¿a

3o ustaliæ w znacznej dysproporcji do udzia

3u poszkodowanego na niekorzyœæ sprawcy. Przede wszystkim sprawca zdarzenia zbli¿aj

1c siê do wyznaczonego przejœcia dla pieszych (znak dodatkowo znajdowa

3 siê na ¿ó

3tym polu) nie zachowa

3 szczególnej ostro¿noœci i nie zredukowa

3 prêdkoœci jazdy na tyle (do wartoœci prêdkoœci bezpiecznej), aby umo¿liwiæ zatrzymanie pojazdu w przypadku stwierdzenia, ¿e na przejœciu znajduj

1 siê piesi, którym nale¿y ust

1piæ pierwszeñstwa, co stanowi

3o naruszenie art. 19 ust. 1 i art. 26 ust. 1 powo

3anej wy¿ej ustawy. (...), ¿e sprawca szkody zignorowa

3 elementarne zasady bezpieczeñstwa doje¿d¿aj

1c do przejœcia dla pieszych, poprzez podjêcie omijania innych samochodów, które jecha

3y w tym samym kierunku i zatrzyma

3y siê przed przejœciem dla pieszych, w warunkach gdy nie mia

3 on widocznoœci ca

3ego obszaru przejœcia dla pieszych.

Przemawia to za przyjêciem przez (...), ¿e stosunek udzia

3u stron mieœci siê w granicach proponowanych przez stronê powodow

1 (80/20 na niekorzyœæ sprawcy). Waga naruszonych przepisów uczestników ruchu drogowego (sprawcy i poszkodowanego) zmusza do miarkowania zadoœæuczynienia w

3aœnie w takich proporcjach. Przede wszystkim nale¿a

3o mieæ na uwadze, ¿e obowi

1zek poszkodowanego do zachowania szczególnej ostro¿noœci podczas przechodzenia przez wyznaczone przejœcie dla pieszych s

3u¿y przede wszystkim zapobie¿eniu negatywnym skutkom naruszenia elementarnych zasad ruchu drogowego w postaci wymuszenia przejazdu przed pieszym wobec nieupewnienia siê, ¿e przejazd ten jest bezpieczny dla uczestników ruchu. Z kolei w tej konkretnej sytuacji, to na kieruj

1cego na

3o¿ono gatunkowo o wiele ciê¿sze obowi

1zki, z czym wi

1¿e siê wiêksza odpowiedzialnoœæ, tym bardziej, ¿e w razie jednoczesnego naruszenia obowi

1zków (sprawcê i pieszego) to pieszego nale¿a

3o uznaæ za s

3absz

1 stronê zdarzenia – ponosi

3 o wiele dalej id

1ce konsekwencje, bo dotyczy

3y nie tylko sfery maj

1tkowej jak w przypadku uszkodzenia pojazdu, ale tak¿e zdrowia i ¿ycia.

W tej sytuacji (...), ¿e zasadne jest przyznanie powódce

31cznie kwoty 48.000,00 z

3 (uwzglêdniaj

1c tak¿e, ¿e powódce przyznano kwotê 2.000,00 z

3 w ramach nawi

1zki). Zdaniem (...) kwota ta uwzglêdniaj

1ca stopieñ przyczynienia siê poszkodowanego do szkody, a tak¿e ca

3okszta

3t okolicznoœci sprawy jest odpowiednia w kontekœcie opisanych regu

3 wyk

3adni art. 362 k.c. (...) bowiem na uwadze, ¿e ogólna kwota 60.000,00 z

3 (bez jej miarkowania) nie jest wygórowana do poniesionej szkody, st

1d nie jest zasadne jej obni¿anie o kwotê nawi

1zki. W rozpatrywanym przypadku mo¿liwe by

3o powi

1zanie stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do szkody i miarkowania zadoœæuczynienia wedle ustalonych proporcji, maj

1c na uwadze nie tylko kauzalne powi

1zanie okolicznoœci zwi

1zanych ze szkod

1, ale w szczególnoœci ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi

1zków, stopieñ ich naruszenia, rozmiar i wagê tych uchybieñ, o czym mowa powy¿ej.

Dlatego te¿ (...) na podstawie art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi

1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 446 § 4 k.c. oraz art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 uwzglêdni

3 ¿

1danie pozwu w ca

3oœci i w punkcie 1. wyroku zas

1dzi

3 od pozwanego na rzecz powódki kwotê 34.000,00 z

3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 30 maja 2019 roku do dnia zap

3aty. (...), ¿e pozwany jako profesjonalista w dziedzinie ubezpieczeñ, by

3 w stanie ustaliæ ca

3oœciowo rozmiar krzywdy i wyp

3aciæ zadoœæuczynienie w nale¿nej wysokoœci w ustawowym terminie. (...)œæuczynienia powódce w pe

3nej wysokoœci, pozwany dysponuj

1c informacjami uzyskanymi w toku postêpowania karnego (opinia z zakresu rekonstrukcji wypadków wydana zosta

3a przed zg

3oszeniem szkody), wywiadu od powódki, a tak¿e wypracowanym doœwiadczeniem, winien liczyæ siê z wysokim prawdopodobieñstwem wyst

1pienia przez powódkê na drogê postêpowania s

1dowego i odmienn

1 ocen

1 tego materia

3u dowodowego przez s

1d. (...) odsetki nale¿a

3y siê od dnia nastêpuj

1cego po up

3ywie 30 dni od zg

3oszenia szkody, jednak ograniczono je do ¿

1dania pozwu (art. 321 k.p.c.), tj. do dnia nastêpnego po decyzji (...) wysokoœæ nale¿nego zadoœæuczynienia, co nie pozostawia w

1tpliwoœci, co do mo¿liwoœci ustalenia œwiadczenia przed tym dniem w prawid

3owej wysokoœci.

O kosztach procesu (...) w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporz

1dzenia Ministra S.œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op

3at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.), obci

1¿aj

1c pozwanego ca

3oœci

1 poniesionych przez powódkê kosztów procesu, na co sk

3ada

3y siê: op

3ata s

1dowa od pozwu (1.700,00 z

3), wynagrodzenie kwalifikowanego pe

3nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 z

3), op

3ata skarbowa od dokumentu pe

3nomocnictwa (17,00 z

3) oraz wykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg

3ej (600,00 z

3).

Ponadto w punkcie 3. wyroku na mocy art. 98 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s

1dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z póŸn. zm.) rozstrzygniêto o nieop

3aconych kosztach s

1dowych (niepokryte zaliczk

1: czêœæ wynagrodzenia bieg

3ej oraz zwrot wydatków zwi

1zanych z opiniowaniem, w

31cznej wysokoœci 1.951,61 z

3) – obci

1¿aj

1c nimi pozwanego, jako przegrywaj

1cego proces w ca

3oœci.

Powołane sygnatury

I ACa 310/13, II K 573/19, III APa 1/13, III CSK 248/13, III CSK 279/10, IV CSK 228/08, IV CSK 241/09, IV CSK 84/09, VI ACa 1080/12, I ACa 80/10, II PR 164/72