Sygn. akt: I C 47/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2022 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka- Midziak
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2022 r. w G.
sprawy z powództwa B. B.
przeciwko (...) S.A. w W.
zapłatę
1.
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 34 000 zł. (trzydzieści cztery tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 maja 2019r do dnia zapłaty;
2.
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5917 zł. (pięć tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;
3.
nakazuje ściągnięcie od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 1 951,61 zł. (jeden tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt jeden złotych sześćdziesiąt jeden groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłej.
UZASADNIENIE
Powódka B. B. domaga
3a siê od Powszechnego (...) S.A. w W. zap
3aty kwoty 34.000,00 z
3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 30 maja 2019 roku do dnia zap
3aty, a tak¿e zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu poda
3a, ¿e dnia 7 maja 2018 roku jej ojciec zosta
3 œmiertelnie potr
1cony na przejœciu dla pieszych przez kierowcê pojazdu marki P., który omija
3 pojazdy poruszaj
1ce siê prawym pasem. Sprawca wypadku zosta
3 prawomocnie skazany w postêpowaniu karnym. Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 roku powódka zg
3osi
3a pozwanej roszczenie o zap
3atê kwoty 80.000,00 z
3 tytu
3em zadoœæuczynienia po œmierci ojca. Pozwany w toku postêpowania likwidacyjnego uzna
3 swoj
1 odpowiedzialnoœæ za szkodê i wyp
3aci
3 powódce kwotê 14.000,00 z
3 tytu
3em zadoϾuczynienia, przyjmuj
1c 30 % stopieñ przyczynienia siê poszkodowanego do szkody. Zdaniem powódki kwota ta jest zani¿ona, równie¿ z tego powodu, ¿e stopieñ przyczynienia siê poszkodowanego nale¿a
3o ustaliæ na poziomie co najwy¿ej 20 %. Powódka wskaza
3a na szczególnie bliskie wiêzi
31cz
1ce j
1 z ojcem, a tak¿e negatywne skutki w zakresie zdrowia psychicznego jako konsekwencje zerwania tych wiêzi.
(pozew – k. 3-12)
Pozwany domaga
3 siê oddalenia powództwa i zas
1dzenia na swoj
1 rzecz kosztów procesu wed
3ug norm przepisanych.
Zdaniem pozwanego ¿
1dana pozwem kwota jest wygórowana. Przyznana kwota 14.000,00 z
3 w pe
3ni kompensuje doznan
1 krzywdê. Przede wszystkim ból powódki po dwóch latach od wypadku musia
3 z
3agodnieæ. Pozwany podtrzyma
3 ocenê 30 % stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do wypadku. Pozwany sta
3 na stanowisku, ¿e odsetki powinny byæ zas
1dzone od dnia wyrokowania.
(odpowiedŸ na pozew – k. 59-62)
Stan faktyczny:
Dnia 7 maja 2018 roku w G. M. L. jad
1c ul. (...) w kierunku G. na wysokoœci skrzy¿owania ulic (...), kieruj
1c pojazdem marki P. o numerze rejestracyjnym (...) naruszy
3 nieumyœlnie zasady bezpieczeñstwa oraz szczególnej ostro¿noœci, zbli¿aj
1c siê do oznakowanego przejœcia dla pieszych poprzez omijanie pojazdów poruszaj
1cych siê w tym samym kierunku, a stoj
1cych na prawym pasie jezdni oraz niezachowanie prêdkoœci bezpiecznej, w wyniku czego uderzy
3 prawem przednim naro¿nikiem pojazdu w pieszego F. K.. Sprawca szkody porusza
3 siê z prêdkoœci
1 oko
3o 50 km/h, nie zwolni
3 ani nie zatrzyma
3 siê przed przejœciem dla pieszych. Poszkodowany znajduj
1cy siê na przejœciu dla pieszych widoczny by
3 dla sprawcy z odleg
3oœci oko
3o 20,6 m, co oznacza, ¿e mia
3 mo¿liwoœæ zatrzymania siê przed uderzeniem w pieszego przy prêdkoœci nie wiêkszej ni¿ 39 km/h. Poszkodowany po uderzeniu zachowa
3 przytomnoœæ. Œwiadkowie zdarzenia udzielili mu pierwszej pomocy. (...) pogotowia przewieziony zosta
3 do szpitala. Powódka mia
3a jeszcze kontakt z poszkodowanym ojcem, jednak wkrótce straci
3 on przytomnoœæ i na skutek doznanych obra¿eñ zmar
3 w godzinach porannych dnia 11 maja 2018 roku. Sprawca zdarzenia kierowa
3 sprawnym pojazdem objêtym obowi
1zkowym ubezpieczeniem odpowiedzialnoœci cywilnej u pozwanego. Poszkodowany przechodzi
3 przez jezdniê w miejscu do tego wyznaczonym, ale bez zachowania nale¿ytej ostro¿noœci. Sprawca zdarzenia zosta
3 skazany prawomocnym wyrokiem z dnia 12 wrzeœnia 2019 roku w sprawie (...) Rejonowego w G. o sygn. II K 573/19 na karê jednego roku pozbawienia wolnoœci w zawieszeniu na trzy lata. Orzeczono m.in. o nawi
1zce na rzecz powódki w kwocie 2.000,00 z
3.
(fakty wynikaj
1ce czêœciowo z prawomocnego wyroku karnego w sprawie II K 573/19 – k. 14-15, a nadto: odpis skrócony aktu zgonu – k. 16, pisemna opinia (...) s
1dowego sporz
1dzona w postêpowaniu przygotowawczym – k. 101-124, zeznania powódki – k. 141-142, p
3yta – k. 143)
Powódka w dacie œmierci swojego ojca mia
3a 41 lat. Jej rodzice rozwiedli siê. W dzieciñstwie mieszka
3a z matk
1, przy czym utrzymywa
3a sta
3y kontakt z ojcem. W dacie wypadku mieszka
3a w tej samej okolicy co ojciec. Sprawca wypadku równie¿ mieszka w pobli¿u, przez co powódka widuje go niemal codziennie. Powódka co najmniej 1-2 razy w tygodniu spotyka
3a siê z ojcem. Wspólnie spêdzali Œwiêta i uroczystoœci rodzinne. Ojciec wspiera
3 powódkê finansowo (np. dop
3aca
3 do czesnego, partycypowa
3 w kosztach remontu jej mieszkania). Powódka czêsto korzysta
3a z porady ojca. Po jego œmierci mia
3a problemy ze snem. Za¿ywa
3a zio
3owe leki uspokajaj
1ce. Aktualnie czêsto wspomina ojca, ogl
1da jego zdjêcia, odwiedza jego grób. Po œmierci ojca utrzymuje dobre relacje z jego ¿ (...)-K.. Powódka w dalszym ci
1gu nie pogodzi
3a siê ze œmierci
1 ojca.
(dowód: dokumentacja zdjêciowa – k. 30-35, zeznania œwiadka M. B. – k. 140v.-141, p
3yta – k. 143, zeznania powódki – k. 141-142, p
3yta – k. 143, zeznania œwiadka K. K. (2) – k. 151-153)
W okresie od 12 lutego 2019 roku do 2 lutego 2022 roku powódka odbywa
3a psychoterapiê. £
1cznie skorzysta
3a ze 103 porad w zakresie zdrowia psychicznego udzielanych w ramach NFZ przez K. S..
(dowód: dokumentacja medyczna – k. 268)
Na skutek œmierci F. K. powódka wesz
3a w stan ¿a
3oby, która jest wyd
3u¿ona w czasie, a tak¿e w jej przebiegu ujawnia
3a ponadnormatywnie nasilone zaburzenia snu oraz stany lêkowe, ataki paniki treœciowo zwi
1zane z ruchem drogowym, lêkiem przed zdarzeniami w ruchu drogowym. Ostre objawy lêkowe, zaburzenia snu oraz objawy psychosomatyczne powódki ust
1pi
3y na skutek stosowanych oddzia
3ywañ terapeutycznych. Aktualnie powódka ujawnia dominuj
1co nastrój dystymiczny oraz nadal wygórowane emocjonalnie reakcje na poruszanie tematu œmierci ojca, charakterystyczne dla wczeœniejszych faz ¿a
3oby.
(dowód: pisemna opinia (...) s
1dowej J. (...) – k. 159-168 wraz z pisemnymi opiniami (...) – k. 189-194, k. 224-227, k. 282-284, oraz ustn
1 opini
1 uzupe
3niaj
1c
1 – k. 263-263v.)
Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 roku powódka zg
3osi
3a szkodê pozwanemu ubezpieczycielowi wnosz
1c o zap
3atê kwoty 80.000,00 z
3 tytu
3em zadoœæuczynienia za krzywdê doznan
1 w zwi
1zku ze œmierci
1 ojca.
(dowód: zg
3oszenie szkody – k. 17-20)
W toku postêpowania likwidacyjnego pozwany decyzj
1 z dnia 29 maja 2019 roku uzna
3 swoj
1 odpowiedzialnoœæ za szkodê i wyp
3aci
3 powódce kwotê 14.000,00 z
3, co by
3o ju¿ kwot
1 pomniejszon
1 o 30 % przyczynienia siê poszkodowanego do szkody. Pozwany po reklamacji powódki nie zmieni
3 swojego stanowiska.
(dowód: decyzja z dnia 29.05.2019r. – k. 23-25, akta szkody na p
3ycie – k. 72)
(...)¿y
3, co nastêpuje:
P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów (równie¿ znajduj
1cych siê w aktach sprawy karnej), dowodu z przes
3uchania powódki, œwiadków oraz dowodu z opinii (...) s
1dowej z zakresu psychologii.
(...) zgromadzony w niniejszej sprawie materia
3 dowodowy (...) za w pe
3ni wiarygodne uzna
3 dokumenty z
3o¿one przez strony, nades
3ane przez placówkê medyczn
1 oraz znajduj
1ce siê w aktach postêpowania karnego. ¯adna ze stron nie kwestionowa
3a ich autentycznoœci ani nie zaprzeczy
3a, i¿ osoby podpisane pod tymi dokumentami nie z
3o¿y
3y oœwiadczeñ w nich zawartych. Dotyczy to równie¿ dokumentów wytworzonych w toku postêpowania karnego, w tym skazuj
1cego wyroku z dnia 12 wrzeœnia 2019 roku w sprawie II K 573/19, który przez dyspozycjê art. 244 § 1 k.p.c. stanowi
3 dowód tego, co zosta
3o w nim urzêdowo poœwiadczone. (...) ustaleniami tego wyroku (art. 11 k.p.c.). Na potrzeby rozstrzygniêcia niniejszej sprawy wymaga
3y rozszerzenia, do czego – wobec niekwestionowana przebiegu zdarzenia – przydatna okaza
3a w szczególnoœci opinia (...) s
1dowego z zakresu rekonstrukcji wypadków sporz
1dzona na potrzeby postêpowania karnego.
(...) tak¿e wiarê zeznaniom œwiadków oraz powódki, które by
3y logiczne, spójne i niesprzeczne. Oczywistym jest, ¿e doznane przez powódkê cierpienie jako odczuwalne zjawisko jest w
3asnoœci
1 doœwiadczeñ zmys
3owych i pewnym sensie jest subiektywne. Nie mniej zeznania wy¿ej wskazany osób by
3y spontaniczne i spójne, nie zawiera
3y w sobie sprzecznoœci ani nieœcis
3oœci, które mog
3yby œwiadczyæ o nieprawdzie. Osoby te zgodnie zrelacjonowa
3y relacje pomiêdzy powódk
1 a jej zmar
3ym ojcem, a tak¿e jego konsekwencje dla funkcjonowania powódki, w szczególnoœci w zakresie przechodzonej ¿a
3oby. Zeznania te nie budzi
3y ¿adnych w
1tpliwoœci w œwietle zasad logicznego rozumowania i zasad doœwiadczenia ¿yciowego, co w znacznej mierze potwierdzone zosta
3o specjalistyczn
1 wiedz
1 psychologiczn
1.
W ocenie (...) brak by
3o podstaw do kwestionowania opinii (...) s
1dowej J. (...). Wydana przez ni
1 opinia pisemna wraz z uzupe
3niaj
1cymi opiniami (pisemnymi oraz ustn
1) zosta
3a uznana za w pe
3ni wiarygodn
1 i stanowi
3a podstawê rozstrzygniêcia. W ocenie (...) jest ona jasna, logiczna i wewnêtrznie niesprzeczna. (...) poprawnie zanalizowa
3a stan faktyczny i sporz
1dzi
3a opiniê w oparciu o zawarty w aktach sprawy materia
3 dowodowy oraz badanie powódki, zaœ wnioski, do których dosz
3a – w kontekœcie aktualnej wiedzy specjalistycznej oraz w
3asnego doœwiadczenia zawodowego – wyczerpuj
1co uzasadni
3a. Z.¿yæ nale¿a
3o, ¿e strona pozwana pierwotnie podwa¿a
3a zwi
1zek podjêtej przez powódkê terapii z przedmiotowym zdarzeniem. Nie mniej z okolicznoœci sprawy, przede wszystkim z zeznañ œwiadków oraz powódki, a tak¿e nades
3anej dokumentacji medycznej z tej terapii nie wynika
3o, aby przyczyny podjêcia terapii by
3y inne ni¿ deklarowane przez powódkê. Co wiêcej w krótkich i ogólnikowych zapisach sesji psychoterapeutycznych znalaz
3o siê miejsce dla w
1tków dotycz
1cych radzenia sobie z utrat
1, œmierci
1 bliskiej osoby, utrat
1 rodzica, uczestnictwem w sprawach s
1dowych jako Ÿródle stresu. Oczywistym jest, ¿e w trakcie terapii poruszane by
3y bie¿
1ce problemy powódki w radzeniu sobie z codziennymi sytuacjami, bo na nie w
3aœnie wp
3ywa g
3ówna przyczyna – ¿a
3oba. Gdyby okolicznoϾ ta nie zaburza
3a codziennego toku spraw powódki, to z pewnoœci
1 terapia nie by
3aby konieczna. (...) nie znalaz
3a tak¿e podstaw, aby uznaæ powódkê za symuluj
1c
1 objawy obni¿enia stanu psychicznego, co równie¿ pozytywnie wp
3ynê
3o na ocenê zeznañ powódki. Strona pozwana upatrywa
3a sprzecznoϾ w stwierdzeniu bieg
3ej, ¿e odpowiedzi tej samej osoby w ró¿nym czasie mog
1 siê ró¿niæ. (...)œni
3a bieg
3a, ¿e osoba mo¿e przyjmowaæ ró¿n
1 perspektywê w zale¿noœci od przebiegu ostatnich dni, co jest naturaln
1 zmiennoœci
1. W pisemnych opiniach (...) bieg
3a wyjaœni
3a ustalone cechy przeprowadzonych testów psychologicznych, wskazuj
1c zakres stosowanej skali, odnosz
1c siê do pejoratywnych nazw badanych cech (histerii, manii). Wreszcie bieg
3a zwróci
3a uwagê na koniecznoœæ analizy uzyskanych wyników w kontekœcie ca
3oœciowej wiedzy o danej osobie. (...) dowód z uzupe
3niaj
1cej opinii (...), albowiem wniosek w tym zakresie ewidentnie zmierza
3 do wyd
3u¿enia postêpowania (art. 235 § 1 pkt 5 k.p.c.). (...) na uwadze, ¿e ustalone kryteria M. Klasyfikacji Chorób i Problemów Medycznych ( (...)10) nie wi
1za
3o ani bieg
3ej ani s
1du. (...) niezgodne z zasadami doœwiadczenia ¿yciowego jest uznanie, na podstawie forsowanych przez pozwanego kryteriów, ¿e okres wczesnej ¿a
3oby nie mo¿e utrzymywaæ siê d
3u¿ej ni¿ dwa lata. Ustalone kryteria s
1 bowiem dosyæ ogólne i stanowi
1 pewne uœrednienie przypadków. N.¿a
3o jednak zwróciæ uwagê, ¿e pozwany w zarzutach do opinii (...)¿y
3 siê wnioskami opinii w powi
1zaniu do ww. kryteriów w taki sposób, aby stworzyæ po¿
1dany i niezgodny z prawd
1 obraz rzeczywistoœci. Przede wszystkim bieg
3a nie wskaza
3a wprost, ¿e powódka znajduje siê we wczesnej fazie ¿a
3oby, ale ¿e towarzysz
1ce jej objawy w postaci ujawnionego nastroju dystymicznego oraz wygórowane emocjonalne reakcje na poruszanie tematu œmierci ojca s
1 charakterystyczne dla wczeœniejszych faz ¿a
3oby. Oznacza to, ¿e powódce na obecnym etapie ¿a
3oby w dalszym ci
1gu towarzyszyæ mo¿e czêœæ objawów, która normatywnie powinna ust
1piæ. (...) wprost, ¿e ostre objawy lêkowe, zaburzenia snu oraz objawy psychosomatyczne opiniowanej ust
1pi
3y na skutek stosowanych oddzia
3ywañ terapeutycznych. Wobec powy¿szego, w ocenie (...), opinia (...) nie nasuwa
3a w
1tpliwoœci co do rzetelnoœci, fachowoœci i kompletnoœci, dlatego stanowi
3a pe
3nowartoœciowy materia
3 dowodowy, na podstawie którego (...) pomocniczo ustali
3 skutki zdarzenia dla zdrowia i ¿ycia powódki.
P. prawn
1 powództwa stanowi
3y przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi
1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) w zw. z art. 446 § 4 k.c. Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 k.c. przez umowê ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zak
3ad ubezpieczeñ zobowi
1zuje siê do zap
3acenia okreœlonego w umowie odszkodowania za szkody wyrz
1dzone osobom trzecim, wzglêdem których odpowiedzialnoœæ za szkodê ponosi ubezpieczaj
1cy albo osoba, na której rzecz zosta
3a zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w zwi
1zku ze zdarzeniem objêtym umow
1 ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej mo¿e dochodziæ roszczenia bezpoœrednio od zak
3adu ubezpieczeñ. Na mocy natomiast art. 8241 § 1 k.c. o ile nie umówiono siê inaczej, suma pieniê¿na wyp
3acona przez zak
3ad ubezpieczeñ z tytu
3u ubezpieczenia nie mo¿e byæ wy¿sza od poniesionej szkody. Z treœci art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi
1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 392) wynika, i¿ w obowi
1zkowych ubezpieczeniach odpowiedzialnoœci cywilnej odszkodowanie wyp
3aca siê w granicach odpowiedzialnoœci cywilnej podmiotów objêtych ubezpieczeniem, nie wy¿ej jednak ni¿ do wysokoœci sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. W myœl natomiast art. 446 § 4 k.c. (...)¿e przyznaæ najbli¿szym cz
3onkom rodziny zmar
3ego odpowiedni
1 sumê tytu
3em zadoœæuczynienia pieniê¿nego za doznan
1 krzywdê.
Kluczowym dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy by
3o zatem ustalenie spornych okolicznoœci, tj. rozmiaru krzywdy doznanej przez powódkê oraz okreœlenie stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do szkody.
W sprawie nie budzi
3a bowiem w
1tpliwoœci wina sprawcy wypadku, albowiem w tym zakresie (...) wyrokiem karnym. Nadto nie budzi
3o w
1tpliwoœci, i¿ w chwili zdarzenia jego sprawca korzysta
3 z ochrony ubezpieczeniowej pozwanego z tytu
3u odpowiedzialnoœci cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. P.œliæ nale¿a
3o, i¿ wobec niewymiernoœci szkody niemaj
1tkowej – kryteria rozstrzygaj
1ce o wysokoœci zadoœæuczynienia nie daj
1 siê sprowadziæ do prostego schematu. W orzecznictwie wskazuje siê, i¿ okreœlaj
1c wysokoϾ "odpowiedniej sumy", s
1d powinien niew
1tpliwie kierowaæ siê celami oraz charakterem zadoœæuczynienia i uwzglêdniæ wszystkie okolicznoœci maj
1ce wp
3yw na rozmiar doznanej szkody niemaj
1tkowej. P. nale¿a
3o równie¿ pogl
1d wyra¿ony przez (...) N.¿szy w wyroku z dnia 3 czerwca 2011 roku (sygn. III CSK 279/10, LEX nr 898254), ¿e na rozmiar krzywdy maj
1 przede wszystkim wp
3yw: dramatyzm doznañ osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrz
1s psychiczny wywo
3any œmierci
1 osoby najbli¿szej, rodzaj i intensywnoœæ wiêzi
31cz
1cej pokrzywdzonego ze zmar
3ym, wyst
1pienie zaburzeñ bêd
1cych skutkiem tego odejœcia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pe
3nionej przez osobê zmar
31, stopieñ w jakim pokrzywdzony bêdzie umia
3 siê znaleŸæ w nowej rzeczywistoœci i zdolnoœci jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego. Bez w
1tpienia wprowadzenie do przepisu klauzuli generalnej "odpowiedniej sumy" pozostawia s
1dowi orzekaj
1cemu margines uznaniowoœci, co do wysokoœci zas
1dzanej kwoty. Pomimo niemo¿noœci œcis
3ego ustalenia wysokoœci uszczerbku nale¿y jednak opieraæ rozstrzygniêcie na kryteriach zobiektywizowanych, a nie kierowaæ siê wy
31cznie subiektywnymi odczuciami poszkodowanego.
(...)¿ (...) do przekonania, i¿ przyznanie powódce zadoœæuczynienia za krzywdê w zwi
1zku ze œmierci
1 ojca w kwocie 60.000 z
3, jest w pe
3ni uzasadnione. Nie ulega w
1tpliwoœci, i¿ tragiczna i nag
3a œmieræ ojca, z którym powódka pozostawa
3a w bliskiej relacji by
3a dla niej wyj
1tkowo bolesnym ciosem. Zebrany w sprawie materia
3 dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, i¿ relacje te by
3y sta
3e, ¿ywe, serdeczne i bardzo bliskie. Nie zmienia tej oceny fakt, ¿e powódka w dzieciñstwie nie mieszka
3a z ojcem, lecz z matk
1 wobec rozwodu rodziców. Nie mniej ojciec powódki utrzymywa
3 z ni
1 sta
3y kontakt i uczestniczy
3 w jej wychowaniu. Poza tym w dacie wypadku powódka mia
3a 41 lat, a zatem od wejœcia powódki w doros
3oϾ opisywana relacja zmieni
3a swoj
1 charakterystykê i przez wiele lat jej kszta
3towania utrzymywana by
3a na prawid
3owym i po¿
1danym w miêdzyludzkich relacjach poziomie. Nie mo¿na traciæ z pola widzenia faktu, ¿e powódka by
3a jedyn
1 biologiczn
1 córk
1 swojego ojca, st
1d te¿ na niej koncentrowa
3a siê uwaga jej ojca – by
3a jedn
1 z najwa¿niejszych osób w jego ¿yciu z wzajemnoœci
1. Z relacji powódki wy
3ania siê obraz ciep
3ego, pomocnego, wspieraj
1cego, a jednoczeœnie budz
1cego szacunek i inspiracjê ojca. (...) go jako pozytywny wzorzec. Zgromadzone w sprawie zdjêcia jedynie potwierdzaj
1 charakter relacji i udzia
3 zmar
3ego w ¿yciu powódki. Wypadek spowodowa
3 zerwanie tych wiêzi. C. spotkania rodzinne nie s
1 ju¿ mo¿liwe, podobnie jak udzielanie powódce porad, z których niejednokrotnie korzysta
3a. Na uwadze nale¿a
3o mieæ tak¿e nag
3y i tragiczny przebieg wydarzeñ. Nie by
3o to wydarzenie, na które powódka mog
3a siê przygotowaæ. Nie mia
3a równie¿ zbyt wiele czasu, aby po¿egnaæ siê z ojcem. W szpitalu mia
3a z nim kontakt, jednak straci
3 przytomnoϾ i zmar
3 kilka dni po wypadku. (...) ten okres musia
3 budziæ w powódce uczucia doznanej tragedii, niezale¿nie od rokowañ lekarzy, nadziei, a wreszcie uczucia nieodwracalnej straty jednej z najbli¿szych osób, której nie mo¿na by
3o zapobiec. W tym wypadku warto zwróciæ uwagê na fakt, ¿e powódka troszczy
3a siê o zdrowie ojca, nie mog
3a jednak ustrzec go przed tragiczn
1 œmierci
1. Aktualnie powódka niemal codziennie widuje sprawcê wypadku, gdy¿ mieszka w pobli¿u, co w sposób oczywisty budzi w niej negatywne emocje. Potwierdza to zreszt
1 zaanga¿owanie powódki w sprawê karn
1, gdzie d
1¿y
3a do ukarania sprawcy zdarzenia.
(...) zatem wysokoϾ 1danego przez powódkê zadoœæuczynienia wskazaæ nale¿a
3o, ¿e utrata osoby bliskiej w tragicznym zdarzeniu nie podlega ¿adnej wycenie. Nie ma ¿adnych mierników, które pozwoli
3yby oceniæ wartoœæ cierpienia osób po utracie najbli¿szych.
(...) pod uwagê ca
3okszta
3t okolicznoœci sprawy, w szczególnoœci przede wszystkim intensywnoœæ relacji pomiêdzy powódk
1 a jej ojcem, ostry przebieg ¿a
3oby, koniecznoœæ przejœcia czasoch
3onnej terapii (
31cznie 103 wizyty), która nie sprowadza
3a siê wy
31cznie do tych wizyt, ale tak¿e indywidualnej pracy miêdzy nimi, oraz fakt, ¿e powódka nadal odczuwa negatywne skutki traumatycznego zdarzenia, (...) do przekonania, ¿e kwota ¿
1dania pozwu, maj
1c na wzglêdzie tak¿e ju¿ dokonan
1 wyp
3atê i uwzglêdniaj
1c kwotê nawi
1zki, nie stanowi wygórowanego zadoœæuczynienia. Kwota ta nie pozostaje w dysproporcji do doznanej przez powódkê krzywdy i pozostaje odpowiedni
1, w rozumieniu art. 446 § 4 k.c.
Zgodnie z treœci
1 art. 362 k.c., je¿eli poszkodowany przyczyni
3 siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi
1zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoœci, a zw
3aszcza do stopnia winy obu stron. W orzecznictwie przyjêto, ¿e przyczynieniem siê poszkodowanego do powstania szkody jest ka¿de jego zachowanie pozostaj
1ce w normalnym zwi
1zku przyczynowym ze szkod
1, za któr
1 ponosi odpowiedzialnoœæ inna osoba. Przy czym, zachowanie siê poszkodowanego musi stanowiæ adekwatn
1 wspó
3przyczynê powstania szkody lub jej zwiêkszenia, czyli w
31czaæ siê jako dodatkowa przyczyna szkody. (...) stosowania art. 362 k.c. stwarzaj
1c
1 mo¿liwoœæ obni¿enia odszkodowania jest taki zwi
1zek pomiêdzy dzia
3aniem lub zaniechaniem poszkodowanego a powsta
31 szkod
1 (zwiêkszeniem siê jej rozmiarów), ¿e bez owej aktywnoœci poszkodowanego b
1dŸ w ogóle nie dozna
3by on szkody, albo te¿ wyst
1pi
3aby ona w mniejszym rozmiarze (wyrok S
1du N.¿szego z dnia 11 wrzeœnia 2014 r., sygn. akt III CSK 248/13, LEX nr 1541200, wyrok S
1du N.¿szego z dnia 29 paŸdziernika 2008 r., sygn. akt IV CSK 228/08, OSNC-ZD 2009/3/66). (...) ten musi byæ oceniany w kategoriach adekwatnej przyczynowoœci, bo chocia¿ w przepisie art. 361 § 1 k.c. mowa jest tylko o zobowi
1zanym do naprawienia szkody, to kodeks dla oceny zachowania siê poszkodowanego nie wprowadza innego miernika (wyrok S
1du N.¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S
1du N.¿szego z dnia 20 czerwca 1972 r., sygn. akt II PR 164/72, LEX nr 7098). U pod
3o¿a tej konstrukcji tkwi za
3o¿enie, ¿e je¿eli sam poszkodowany swoim zachowaniem wp
3yn
13 na powstanie lub zwiêkszenie szkody, s
3usznym jest, by poniós
3 konsekwencje swego postêpowania.
Przyczynienie ma charakter obiektywny, odnosz
1cy siê do czysto kauzalnych powi
1zañ pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego a szkod
1, natomiast elementy subiektywne (np. wina lub nieprawid
3owoœæ zachowania) wystêpuj
1 dopiero na etapie miarkowania wysokoœci œwiadczenia, jako "stosowne okolicznoœci" wskazane w art. 362 k.c.
Oznacza to, ¿e samo ustalenie przyczynienia siê poszkodowanego nie nak
3ada na s
1d obowi
1zku zmniejszenia odszkodowania, ani nie przes
1dza o stopniu tego zmniejszenia. Ustalenie przyczynienia jest warunkiem wstêpnym, od którego w ogóle zale¿y mo¿liwoœæ rozwa¿ania zmniejszenia odszkodowania i warunkiem koniecznym, lecz niewystarczaj
1cym, gdy¿ samo przyczynienie nie przes
1dza zmniejszenia obowi
1zku szkody. O tym, czy obowi
1zek naprawienia szkody nale¿y zmniejszyæ ze wzglêdu na przyczynienie siê, a je¿eli tak – w jakim stopniu nale¿y to uczyniæ, decyduje s
1d w procesie sêdziowskiego wymiaru odszkodowania w granicach wyznaczonych przez art. 362 k.c. Decyzja o obni¿eniu odszkodowania jest uprawnieniem s
1du, a rozwa¿enie wszystkich okolicznoœci in casu, w wyniku oceny konkretnej i zindywidualizowanej – jest jego powinnoœci
1 (wyrok S
1du N.¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896). Tym samym art. 362 k.c. zaliczany jest do tzw. prawa sêdziowskiego, którego istot
1 jest pozostawienie s
1dowi pewnego marginesu swobody, co nie zwalnia z obowi
1zku uwzglêdnienia i wnikliwego rozwa¿enia wskazówek zawartych w tym przepisie (wyrok S
1du Apelacyjnego w (...) z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa 310/13, LEX nr 1362660). Oznacza to, ¿e nie ma znaku równoœci pomiêdzy stopniem przyczynienia siê a stopniem obni¿enia odszkodowania, chocia¿ nie jest te¿ wykluczone, ¿e w konkretnych okolicznoœciach sprawy zmniejszenie odszkodowania nast
1pi w takim samym stopniu, w jakim poszkodowany przyczyni
3 siê do szkody. W tej ostatniej sytuacji istotne jest, aby nie nast
1pi
3o to automatycznie, lecz w wyniku oceny wszystkich okolicznoœci sprawy. D. jeszcze nale¿y, ¿e interpretacji art. 362 k.c. nie mo¿na dokonywaæ w oderwaniu od podstawy prawnej, z jakiej wywodzone s
1 roszczenia odszkodowawcze. Jeœli zobowi
1zany do naprawienia szkody odpowiada na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 k.c., obok adekwatnego zwi
1zku przyczynowego, wystarczy obiektywna nieprawid
3owoœæ zachowania siê poszkodowanego, gdy zaœ odpowiedzialnoœæ za szkodê zasadza siê na winie, to nieodzown
1 przes
3ank
1 stwierdzenia przyczynienia jest zawinione zachowanie siê poszkodowanego (wyrok S
1du Apelacyjnego w £odzi z dnia 08 sierpnia 2014 r., III APa 1/13, LEX nr 1506188, wyrok S
1du Apelacyjnego w W. z 30 stycznia 2013 r., VI ACa 1080/12, LEX nr 1294870, wyrok S
1du Apelacyjnego w P. z 18 lutego 2010 r., I ACa 80/10, LEX nr 628217, wyrok S
1du N.¿szego z 19 listopada 2009 r., IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S
1du N.¿szego z 17 czerwca 2009 r., IV CSK 84/09, LEX nr 818614). P.œlenia te¿ wymaga, ¿e art. 362 k.c. wymienia stopieñ winy obu stron jako istotn
1, ale nie jedyn
1 okolicznoϾ decyduj
1c
1 o stopniu zmniejszenia odszkodowania, stanowi
1c, ¿e na stopieñ zmniejszenia odszkodowania ma wp
3yw tak¿e zespó
3 okolicznoœci. Brak skonkretyzowania w tym przepisie, o jakie okolicznoœci chodzi, tj. czy tylko zwi
1zane z samym wypadkiem, czy tak¿e odnosz
1ce siê do jego konsekwencji, czy wreszcie odnosz
1ce siê np. do sytuacji ¿yciowej osoby poszkodowanej i sprawcy, nakazuje przyj
1æ, ¿e okolicznoœci te winny byæ rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piœmiennictwie za okolicznoœci, które nale¿y uwzglêdniæ przy dokonywaniu obni¿enia odszkodowania uznano: stopieñ przyczynienia siê obu stron, wiek poszkodowanego, stopieñ naruszenia obiektywnych regu
3 postêpowania przez poszkodowanego, ich konfrontacja z zarzutami stawianymi odpowiedzialnemu za szkodê, pobudki, motywy jakimi kierowa
3 siê poszkodowany, podejmuj
1c dzia
3anie nieprawid
3owe, ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi
1zków i stopieñ ich naruszenia, rozmiar i waga uchybieñ po stronie poszkodowanego, ocena samej przyczyny wyrz
1dzaj
1cej szkodê, ocena zachowania siê poszkodowanego.
W niniejszym przypadku ocena wszystkich okolicznoœci sprawy prowadzi do wniosku, ¿e pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego, a poniesion
1 przez niego szkod
1 (œmierci
1) istnieje adekwatny zwi
1zek przyczynowy, a ponadto zaistnia
3y przes
3anki miarkowania nale¿nego œwiadczenia powódki. Przede wszystkim nie mo¿e ulegaæ w
1tpliwoœci, ¿e zgromadzony materia
3 dowodowy dawa
3 pe
3ne podstawy do uznania, ¿e zachowanie poszkodowanego jako pieszego by
3o obiektywnie nieprawid
3owe. (...) to¿samo jak bieg
3y w sprawie karnej oceni
3 winê pieszego. (...), ¿e pieszy o ile przekracza
3 jezdniê w dozwolonym i oznakowanym przejœciu dla pieszych, to czyni
3 niezgodnie z art. 13 ust. 1 oraz art. 14 pkt 1 lit a i b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), gdy¿ dokonywa
3 tego bez zachowania szczególnej ostro¿noœci oraz spoza przeszkody jak
1 stanowi
3y stoj
1ce na prawym pasie ruchu pojazdy, w wyniku czego podczas pobytu na prawej czêœci jezdni by
3 widoczny dla sprawcy zdarzenia dopiero z odleg
3oœci 20,6 metra, co wymaga
3o zmniejszenia przez sprawcê zdarzenia do prêdkoœci co najmniej 39 km/h. Oznacza to, ¿e pieszy powinien wchodziæ na jezdniê po uprzednim upewnieniu siê, ¿e nie nadje¿d¿a ¿aden pojazd.
Nie mniej o wiele bardziej nieprawid
3owe okaza
3o siê zachowanie sprawcy szkody, st
1d jego udzia
3 w szkodzie nale¿a
3o ustaliæ w znacznej dysproporcji do udzia
3u poszkodowanego na niekorzyœæ sprawcy. Przede wszystkim sprawca zdarzenia zbli¿aj
1c siê do wyznaczonego przejœcia dla pieszych (znak dodatkowo znajdowa
3 siê na ¿ó
3tym polu) nie zachowa
3 szczególnej ostro¿noœci i nie zredukowa
3 prêdkoœci jazdy na tyle (do wartoœci prêdkoœci bezpiecznej), aby umo¿liwiæ zatrzymanie pojazdu w przypadku stwierdzenia, ¿e na przejœciu znajduj
1 siê piesi, którym nale¿y ust
1piæ pierwszeñstwa, co stanowi
3o naruszenie art. 19 ust. 1 i art. 26 ust. 1 powo
3anej wy¿ej ustawy. (...), ¿e sprawca szkody zignorowa
3 elementarne zasady bezpieczeñstwa doje¿d¿aj
1c do przejœcia dla pieszych, poprzez podjêcie omijania innych samochodów, które jecha
3y w tym samym kierunku i zatrzyma
3y siê przed przejœciem dla pieszych, w warunkach gdy nie mia
3 on widocznoœci ca
3ego obszaru przejœcia dla pieszych.
Przemawia to za przyjêciem przez (...), ¿e stosunek udzia
3u stron mieœci siê w granicach proponowanych przez stronê powodow
1 (80/20 na niekorzyœæ sprawcy). Waga naruszonych przepisów uczestników ruchu drogowego (sprawcy i poszkodowanego) zmusza do miarkowania zadoœæuczynienia w
3aœnie w takich proporcjach. Przede wszystkim nale¿a
3o mieæ na uwadze, ¿e obowi
1zek poszkodowanego do zachowania szczególnej ostro¿noœci podczas przechodzenia przez wyznaczone przejœcie dla pieszych s
3u¿y przede wszystkim zapobie¿eniu negatywnym skutkom naruszenia elementarnych zasad ruchu drogowego w postaci wymuszenia przejazdu przed pieszym wobec nieupewnienia siê, ¿e przejazd ten jest bezpieczny dla uczestników ruchu. Z kolei w tej konkretnej sytuacji, to na kieruj
1cego na
3o¿ono gatunkowo o wiele ciê¿sze obowi
1zki, z czym wi
1¿e siê wiêksza odpowiedzialnoœæ, tym bardziej, ¿e w razie jednoczesnego naruszenia obowi
1zków (sprawcê i pieszego) to pieszego nale¿a
3o uznaæ za s
3absz
1 stronê zdarzenia – ponosi
3 o wiele dalej id
1ce konsekwencje, bo dotyczy
3y nie tylko sfery maj
1tkowej jak w przypadku uszkodzenia pojazdu, ale tak¿e zdrowia i ¿ycia.
W tej sytuacji (...), ¿e zasadne jest przyznanie powódce
31cznie kwoty 48.000,00 z
3 (uwzglêdniaj
1c tak¿e, ¿e powódce przyznano kwotê 2.000,00 z
3 w ramach nawi
1zki). Zdaniem (...) kwota ta uwzglêdniaj
1ca stopieñ przyczynienia siê poszkodowanego do szkody, a tak¿e ca
3okszta
3t okolicznoœci sprawy jest odpowiednia w kontekœcie opisanych regu
3 wyk
3adni art. 362 k.c. (...) bowiem na uwadze, ¿e ogólna kwota 60.000,00 z
3 (bez jej miarkowania) nie jest wygórowana do poniesionej szkody, st
1d nie jest zasadne jej obni¿anie o kwotê nawi
1zki. W rozpatrywanym przypadku mo¿liwe by
3o powi
1zanie stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do szkody i miarkowania zadoœæuczynienia wedle ustalonych proporcji, maj
1c na uwadze nie tylko kauzalne powi
1zanie okolicznoœci zwi
1zanych ze szkod
1, ale w szczególnoœci ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi
1zków, stopieñ ich naruszenia, rozmiar i wagê tych uchybieñ, o czym mowa powy¿ej.
Dlatego te¿ (...) na podstawie art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi
1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 446 § 4 k.c. oraz art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 uwzglêdni
3 ¿
1danie pozwu w ca
3oœci i w punkcie 1. wyroku zas
1dzi
3 od pozwanego na rzecz powódki kwotê 34.000,00 z
3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 30 maja 2019 roku do dnia zap
3aty. (...), ¿e pozwany jako profesjonalista w dziedzinie ubezpieczeñ, by
3 w stanie ustaliæ ca
3oœciowo rozmiar krzywdy i wyp
3aciæ zadoœæuczynienie w nale¿nej wysokoœci w ustawowym terminie. (...)œæuczynienia powódce w pe
3nej wysokoœci, pozwany dysponuj
1c informacjami uzyskanymi w toku postêpowania karnego (opinia z zakresu rekonstrukcji wypadków wydana zosta
3a przed zg
3oszeniem szkody), wywiadu od powódki, a tak¿e wypracowanym doœwiadczeniem, winien liczyæ siê z wysokim prawdopodobieñstwem wyst
1pienia przez powódkê na drogê postêpowania s
1dowego i odmienn
1 ocen
1 tego materia
3u dowodowego przez s
1d. (...) odsetki nale¿a
3y siê od dnia nastêpuj
1cego po up
3ywie 30 dni od zg
3oszenia szkody, jednak ograniczono je do ¿
1dania pozwu (art. 321 k.p.c.), tj. do dnia nastêpnego po decyzji (...) wysokoœæ nale¿nego zadoœæuczynienia, co nie pozostawia w
1tpliwoœci, co do mo¿liwoœci ustalenia œwiadczenia przed tym dniem w prawid
3owej wysokoœci.
O kosztach procesu (...) w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporz
1dzenia Ministra S.œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op
3at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.), obci
1¿aj
1c pozwanego ca
3oœci
1 poniesionych przez powódkê kosztów procesu, na co sk
3ada
3y siê: op
3ata s
1dowa od pozwu (1.700,00 z
3), wynagrodzenie kwalifikowanego pe
3nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 z
3), op
3ata skarbowa od dokumentu pe
3nomocnictwa (17,00 z
3) oraz wykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg
3ej (600,00 z
3).
Ponadto w punkcie 3. wyroku na mocy art. 98 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s
1dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z póŸn. zm.) rozstrzygniêto o nieop
3aconych kosztach s
1dowych (niepokryte zaliczk
1: czêœæ wynagrodzenia bieg
3ej oraz zwrot wydatków zwi
1zanych z opiniowaniem, w
31cznej wysokoœci 1.951,61 z
3) – obci
1¿aj
1c nimi pozwanego, jako przegrywaj
1cego proces w ca
3oœci.