Art. 84. Zmiany w przepisach

W ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 165) wprowadza się następujące zmiany:

1) po art. 7 dodaje się art. 7a w brzmieniu: „Art. 7a. 1. W przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie drugie, program usług społecznych może zostać przyjęty przez zgromadzenie związku metropolitalnego w zakresie mu powierzonym. 2. Do programu usług społecznych przyjmowanego przez zgromadzenie związku metropolitalnego odpowiednio stosuje się art. 4–7.”;

2) w art. 8 w ust. 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „Gmina wchodząca w skład związku metropolitalnego może powierzyć utworzenie i prowadzenie centrum związkowi metropolitalnemu.”;

3) w art. 9:

a) w ust. 1 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „3) gminy lub gmin, które powierzyły utworzenie i prowadzenie centrum związkowi metropolitalnemu.”,

b) w ust. 2 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „3) pkt 3 – centrum tworzy się w trybie, o którym mowa w art. 13 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim (Dz. U. z 2025 r. poz. 186 oraz z 2026 r. poz. 912) albo w art. 48 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim (Dz. U. poz. 912), albo przez utworzenie nowej jednostki organizacyjnej.”;

4) w art. 10 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu: „4) ust. 1 pkt 3 – jest zawarcie porozumienia, na podstawie którego gmina lub gminy wchodzące w skład związku metropolitalnego powierzają temu związkowi prowadzenie wybranych usług społecznych z co najmniej trzech zakresów, o których mowa w art. 2 ust. 1. Art. 11 stosuje się odpowiednio.”;

5) art. 15 i art. 16 otrzymują brzmienie: „Art. 15. Centrum, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3, może realizować usługi społeczne na rzecz gminy innej niż będąca stroną porozumienia, o którym mowa w art. 10 pkt 2 i 3, po uprzednim zawarciu przez tę gminę porozumienia z gminą, która utworzyła centrum, lub ze związkiem metropolitalnym. Do porozumienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym, art. 11 stosuje się odpowiednio. Art. 16. Centrum, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3, może realizować wyłącznie usługi społeczne i działania związane z realizacją tych usług oraz działania wspierające.”;

6) art. 18 otrzymuje brzmienie: „Art. 18. Dyrektor centrum przedstawia corocznie radzie gminy, która utworzyła centrum, a w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie 2, zgromadzeniu związku metropolitalnego sprawozdanie z działalności centrum za poprzedni rok kalendarzowy oraz przedstawia wnioski wynikające z rozeznania potrzeb i potencjału wspólnoty samorządowej w zakresie usług społecznych. W przypadku centrum, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3, dokumenty, o których mowa w zdaniu pierwszym, przedstawia się w odniesieniu do każdej z gmin, która zawarła porozumienie, o którym mowa w art. 10 pkt 2 i 4, lub porozumienie, o którym mowa w art. 15.”;

7) w art. 20 w ust. 4 po wyrazach „pkt 2” dodaje się wyrazy „i 3”;

8) w art. 21:

a) w ust. 4 wyrazy „art. 9 ust. 1 pkt 2” zastępuje się wyrazami „art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3” oraz wyrazy „art. 10 pkt 2” zastępuje się wyrazami „art. 10 pkt 2 i 4”,

b) w ust. 5 w zdaniu pierwszym po wyrazach „radzie gminy” dodaje się przecinek i wyrazy „a w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie drugie, przewodniczącemu zarządu związku metropolitalnego oraz zgromadzeniu związku metropolitalnego”;

9) w art. 25 w ust. 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „W przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie drugie, dyrektor centrum jest powoływany i odwoływany przez zarząd związku metropolitalnego.”;

10) w art. 26:

a) w ust. 1 po wyrazach „Wójt (burmistrz, prezydent miasta)” dodaje się przecinek i wyrazy „a w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie drugie, przewodniczący zarządu związku metropolitalnego”,

b) w ust. 2 w pkt 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: „ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 pkt 2 – wójt (burmistrz, prezydent miasta), a w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie drugie, przewodniczący zarządu związku metropolitalnego:”,

c) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu: „3a. W przypadku niespełniania przez dyrektora centrum, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3, wymogów, o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przewodniczący zarządu związku metropolitalnego udziela upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach dotyczących usług społecznych z zakresu pomocy społecznej pracownikowi centrum, który spełnia wymogi określone w art. 122 ust. 1 tej ustawy.”,

d) w ust. 4: – pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) ust. 1 – wójt (burmistrz, prezydent miasta), a w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie drugie – przewodniczący zarządu związku metropolitalnego może udzielić dodatkowo innemu pracownikowi centrum;”, – w pkt 2 lit. b otrzymuje brzmienie: „b) pkt 2 – wójt (burmistrz, prezydent miasta), a w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 zdanie drugie – przewodniczący zarządu związku metropolitalnego może udzielić dodatkowo innemu pracownikowi centrum.”.

Komentarz do Art. 84.

Przepis dostosowuje zasady tworzenia i działania centrów usług społecznych do sytuacji, w której gmina powierza ich utworzenie i prowadzenie związkowi metropolitalnemu. Takie powierzenie wymaga porozumienia i może obejmować prowadzenie wybranych usług społecznych z co najmniej trzech zakresów wskazanych w art. 2 ust. 1.

Najważniejsze rozwiązania:

zgromadzenie związku metropolitalnego może przyjąć program usług społecznych w zakresie powierzonym związkowi, z odpowiednim zastosowaniem art. 4-7;
związek może utworzyć centrum w trybie przewidzianym dla związku metropolitalnego albo przez utworzenie nowej jednostki organizacyjnej;
centrum może świadczyć usługi także na rzecz gminy, która nie była stroną pierwotnego porozumienia, jeżeli zawrze ona odpowiednie porozumienie z gminą, która utworzyła centrum, albo ze związkiem metropolitalnym;
działalność centrum ogranicza się do usług społecznych, działań związanych z ich realizacją oraz działań wspierających.

Przepis określa również sposób nadzoru i obsady stanowisk. Dyrektor przedstawia sprawozdanie oraz wnioski dotyczące potrzeb wspólnoty samorządowej zgromadzeniu związku metropolitalnego, a dokumenty sporządza w odniesieniu do każdej gminy objętej porozumieniem. Dyrektora powołuje i odwołuje zarząd związku metropolitalnego. Przewodniczący zarządu przejmuje także określone kompetencje związane z upoważnianiem do wydawania decyzji administracyjnych i wykonywaniem czynności wobec pracowników centrum. Jeżeli dyrektor nie spełnia wymogów dotyczących decyzji z zakresu pomocy społecznej, upoważnienie może otrzymać pracownik spełniający te wymagania. Regulacja tworzy więc podstawy do wspólnego organizowania usług społecznych przez związek metropolitalny i zainteresowane gminy, a także porządkuje odpowiedzialność za funkcjonowanie takiego centrum.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 912.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 83.Art. 85.