Art. 22. Przejęcie przedmiotu zastawu

1. Umowa zastawnicza może przewidywać zaspokojenie zastawnika przez przejęcie przez niego na własność przedmiotu zastawu rejestrowego, jeżeli:

1) zastaw rejestrowy ustanowiony został na instrumentach finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub na innym rachunku w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

2) przedmiotem zastawu rejestrowego są rzeczy występujące powszechnie w obrocie towarowym;

3) przedmiotem zastawu rejestrowego są rzeczy, wierzytelności i prawa lub zbiory rzeczy lub praw stanowiące całość gospodarczą, a strony w umowie zastawniczej ściśle oznaczyły wartość przedmiotu zastawu albo określiły sposób ustalenia jego wartości dla zaspokojenia zastawnika;

4) przedmiotem zastawu rejestrowego jest wierzytelność z rachunku bankowego.

2. Przejęcie na własność przedmiotu zastawu rejestrowego następuje po upływie terminu wykonania zobowiązania, które zostało zabezpieczone tym zastawem, z dniem:

1) zapisania instrumentów finansowych odpowiednio na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 1;

2) złożenia przez zastawnika oświadczenia na piśmie o przejęciu tego przedmiotu na własność - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 2 i 3;

3) pobrania przez zastawnika prowadzącego rachunek bankowy środków znajdujących się na tym rachunku - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 4.

Komentarz do Art. 22.

Przepis określa szczególny sposób zaspokojenia zastawnika, polegający na przejęciu przez niego na własność przedmiotu zastawu rejestrowego. Takie rozwiązanie musi zostać przewidziane w umowie zastawniczej i jest dopuszczalne tylko w przypadkach wskazanych w przepisie.

Dotyczy ono czterech kategorii przedmiotów zastawu:

instrumentów finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi,
rzeczy występujących powszechnie w obrocie towarowym,
rzeczy, wierzytelności i praw albo ich zbiorów stanowiących całość gospodarczą, jeżeli strony ściśle oznaczyły ich wartość albo określiły sposób jej ustalenia dla zaspokojenia zastawnika,
wierzytelności z rachunku bankowego.

Przejęcie nie następuje przed terminem wykonania zabezpieczonego zobowiązania. Po jego upływie decydujące znaczenie ma rodzaj przedmiotu zastawu i związana z nim czynność. W przypadku instrumentów finansowych przejęcie następuje z dniem ich zapisania na odpowiednim rachunku. Przy rzeczach oraz rzeczach, wierzytelnościach i prawach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, konieczne jest złożenie przez zastawnika pisemnego oświadczenia o przejęciu na własność. Natomiast przy wierzytelności z rachunku bankowego przejęcie następuje z dniem pobrania środków przez zastawnika prowadzącego ten rachunek.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na tym, że umowa może z góry określić przejęcie przedmiotu zastawu jako sposób zaspokojenia, ale tylko przy zachowaniu wymienionych przesłanek. Przepis wskazuje również moment, w którym przejęcie staje się skuteczne, odmienny dla poszczególnych rodzajów zabezpieczenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2018 r. poz. 2017.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 21a.Art. 23.