Zastaw rejestrowy

Zastaw rejestrowy jest ograniczonym prawem rzeczowym ustanawianym w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności, najczęściej wynikającej z umowy pożyczki, kredytu lub innego finansowania. Obciąża rzecz ruchomą albo zbywalne prawo majątkowe i umożliwia wierzycielowi zaspokojenie roszczenia z przedmiotu zastawu, niezależnie od tego, czyją stał się własnością.

W przeciwieństwie do zastawu zwykłego ustanowienie zastawu rejestrowego nie wymaga wydania przedmiotu wierzycielowi. Zastawca, którym może być dłużnik albo inna osoba ustanawiająca zabezpieczenie, zazwyczaj zachowuje władanie rzeczą i może nadal korzystać z niej w ramach określonych w umowie. Zastaw powstaje na podstawie umowy zastawniczej oraz wpisu do rejestru zastawów. Wpis ujawnia istnienie zabezpieczenia i pozwala ustalić, czy określony składnik majątku jest obciążony.

Najważniejsze cechy zastawu rejestrowego:

• ma charakter akcesoryjny, czyli jego istnienie jest związane z zabezpieczoną wierzytelnością;
• może obejmować między innymi maszyny, pojazdy, zapasy, udziały, prawa z papierów wartościowych lub inne zbywalne prawa majątkowe;
• co do zasady pozostawia przedmiot we władaniu zastawcy;
• daje wierzycielowi pierwszeństwo zaspokojenia przed wierzycielami osobistymi właściciela przedmiotu, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków;
• może określać sposób zaspokojenia wierzyciela, w tym rozwiązania inne niż sprzedaż przedmiotu w zwykłym postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli spełnione są wymagania przewidziane w przepisach.

Zastaw rejestrowy ma znaczenie przede wszystkim w obrocie gospodarczym, ponieważ pozwala zabezpieczyć finansowanie bez wyłączania obciążonego składnika z działalności przedsiębiorstwa. Informacje o nim są ujawniane w rejestrze zastawów, a przepisy dotyczące postępowania cywilnego uwzględniają jego istnienie przy zajęciu wierzytelności lub innych czynnościach egzekucyjnych. Zastaw rejestrowy należy odróżnić od zastawu skarbowego, który służy zabezpieczeniu należności publicznoprawnych i podlega odrębnym zasadom.