Art. 10. Surogacja przedmiotu zastawu

1. Jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, zastaw rejestrowy obejmuje rzeczy, prawa lub składniki zbioru rzeczy lub praw, które weszły w miejsce pierwotnego przedmiotu zastawu jako ich surogat, chyba że zmiana przedmiotu zastawu rejestrowego powoduje pokrzywdzenie zastawnika. Zmieniony przedmiot zastawu rejestrowego ujawnia się w rejestrze zastawów na wniosek zastawcy lub zastawnika.

2. Jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, zastaw rejestrowy obejmuje przysługujące zastawcy roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty, zniszczenia, uszkodzenia lub obniżenia wartości przedmiotu zastawu rejestrowego.

Komentarz do Art. 10.

Przepis określa, co dzieje się z przedmiotem zastawu rejestrowego, gdy pierwotnie obciążona rzecz, prawo albo składnik zbioru rzeczy lub praw zostaje zastąpiony innym przedmiotem. Zgodnie z ust. 1, jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, zastaw obejmuje także taki nowy przedmiot, określony w przepisie jako surogat. Rozwiązanie to nie działa jednak wtedy, gdy zmiana przedmiotu zastawu rejestrowego powoduje pokrzywdzenie zastawnika. Ochrona jego interesu stanowi więc ograniczenie automatycznego objęcia zastawem przedmiotu, który wszedł w miejsce pierwotnego.

Zmieniony przedmiot zastawu rejestrowego powinien zostać ujawniony w rejestrze zastawów. Wniosek w tej sprawie może złożyć zarówno zastawca, jak i zastawnik. Ujawnienie pozwala odnotować w rejestrze zmianę dotyczącą przedmiotu zabezpieczenia i odpowiada sytuacji, w której zastaw obejmuje już inny przedmiot niż pierwotnie wskazany.

Ust. 2 rozszerza zakres zabezpieczenia na roszczenia zastawcy o odszkodowanie. Jeżeli przedmiot zastawu został utracony, zniszczony lub uszkodzony albo doszło do obniżenia jego wartości, zastaw rejestrowy obejmuje takie roszczenia, chyba że umowa zastawnicza stanowi inaczej. Przepis obejmuje więc zarówno zastąpienie przedmiotu inną rzeczą, prawem lub składnikiem zbioru, jak i roszczenie pieniężne związane ze szkodą dotyczącą przedmiotu zastawu. W praktyce zabezpieczenie może zachować ciągłość mimo zmiany przedmiotu albo powstania roszczenia odszkodowawczego, z uwzględnieniem treści umowy i ochrony zastawnika przed pokrzywdzeniem.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2018 r. poz. 2017.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 9.Art. 11.