Art. 1. Utrata mocy prawnej ksiąg

1. Prowadzone dotychczas księgi wieczyste, założone przed dniem 1 stycznia 1947 r. dla nieruchomości ziemskich objętych postępowaniem scaleniowym lub wymianą gruntów, tracą moc prawną i podlegają zamknięciu z chwilą podjęcia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów.

2. Księgi wieczyste założone po dniu 1 stycznia 1947 r. dla nieruchomości ziemskich objętych scaleniem lub wymianą gruntów nie tracą mocy prawnej, jeżeli uwidoczniony w nich stan jest zgodny ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów.

Komentarz do Art. 1.

Przepis określa, kiedy księgi wieczyste dotyczące nieruchomości ziemskich objętych scaleniem lub wymianą gruntów tracą moc prawną oraz jaki jest skutek takiej utraty. Rozróżnia przy tym dwie grupy ksiąg, zależnie od chwili ich założenia i zgodności ujawnionych danych z ewidencją gruntów.

W ustępie 1 wskazano, że dotychczas prowadzone księgi wieczyste, założone przed określonym w przepisie dniem granicznym, dla nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym lub wymianą gruntów, tracą moc prawną z chwilą podjęcia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów. Ten sam moment powoduje ich zamknięcie. Przepis wiąże więc skutek nie z samym rozpoczęciem postępowania, lecz z ostatecznym zatwierdzeniem jego projektu.

Ustęp 2 dotyczy ksiąg założonych po wskazanym dniu granicznym. Takie księgi nie tracą mocy prawnej, jeżeli stan w nich uwidoczniony jest zgodny ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów. Zgodność ta stanowi przesłankę zachowania mocy prawnej księgi.

W praktyce przepis wprowadza zatem odmienne zasady dla obu grup ksiąg. W pierwszej z nich ostateczna decyzja zatwierdzająca projekt prowadzi jednocześnie do utraty mocy prawnej i zamknięcia księgi. W drugiej utrzymanie mocy prawnej zależy od zgodności treści księgi z ewidencją gruntów. Znaczenie przepisu polega na powiązaniu skutków dla ksiąg wieczystych z przebiegiem scalenia lub wymiany gruntów oraz z aktualnością ujawnionego w nich stanu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1118.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.