Art. 15. Podmiot przyznający i ustalający wysokość jednorazowego odszkodowania

Brzmienie obowiązuje od 13 kwietnia 2026 r. Zmieniono: ust. 2. Podstawa: Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 26.

1. Przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania oraz ustalenie jego wysokości następuje w drodze decyzji Zakładu.

2. Decyzję, o której mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 4, Zakład wydaje w terminie 14 dni od dnia:

1) otrzymania orzeczenia wydanego na zasadach i w trybie określonych przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych przez lekarza orzecznika;

2) wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

3. Jeżeli w wyniku decyzji zostało ustalone prawo do jednorazowego odszkodowania oraz jego wysokość, Zakład dokonuje z urzędu wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji.

4. Od decyzji przysługuje odwołanie w trybie i na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Komentarz do Art. 15.

Przepis określa sposób rozstrzygania o jednorazowym odszkodowaniu, termin wydania decyzji, termin wypłaty oraz możliwość jej zaskarżenia. Zakład decyduje, czy odszkodowanie zostanie przyznane, czy nastąpi odmowa jego przyznania, a w przypadku przyznania świadczenia ustala również jego wysokość. Rozstrzygnięcie w każdej z tych kwestii następuje w formie decyzji.

Decyzja powinna zostać wydana w terminie 14 dni, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 4. Termin ten liczy się od dnia otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika wydanego na zasadach i w trybie określonych przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych albo od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Przepis wskazuje więc dwa zdarzenia, które mogą wyznaczać początek biegu terminu, zależnie od tego, które z nich stanowi podstawę zakończenia postępowania wyjaśniającego.

Jeżeli decyzja potwierdza prawo do jednorazowego odszkodowania i określa jego wysokość, Zakład wypłaca je z urzędu, bez potrzeby wydawania w tym celu kolejnej decyzji. Wypłata powinna nastąpić w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji. Samo przyznanie świadczenia i jego wypłata są zatem uregulowane jako dwa następujące po sobie etapy, z odrębnymi terminami.

Od decyzji przysługuje odwołanie. Jest ono składane w trybie i na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, co obejmuje zarówno decyzję odmawiającą przyznania odszkodowania, jak i decyzję ustalającą jego wysokość.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2189.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 14.Art. 16.