Art. 3. Kaucja na zabezpieczenie kosztów procesu

1. Sąd na wniosek pozwanego, uwzględniając interesy stron, może zobowiązać powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu, jeżeli pozwany uprawdopodobni, że wytoczenie powództwa zmierza wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej.

2. Kaucja musi odpowiadać przewidywanej kwocie zwrotu kosztów procesu, o których mowa w art. 14, jednak bez włączenia kosztów powództwa wzajemnego.

3. Do kaucji stosuje się odpowiednio przepisy art. 1121 § 1, art. 1123 § 3 i art. 1125–1127 Kodeksu postępowania cywilnego.

4. Sąd rozpoznaje wniosek, o którym mowa w ust. 1, w terminie dwóch tygodni od dnia jego złożenia.

5. W postanowieniu zobowiązującym do złożenia kaucji sąd oznaczy termin do jej złożenia, niedłuższy niż miesiąc od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia.

6. Jeżeli w toku sprawy okaże się, że kaucja nie wystarcza na zabezpieczenie kosztów procesu, pozwany może żądać złożenia dodatkowej kaucji. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się.

7. Na postanowienie w przedmiocie kaucji przysługuje zażalenie. Zażalenie przysługuje także, w przypadku gdy postanowienie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, wydał sąd drugiej instancji, z wyjątkiem postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Na postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu.

8. Po bezskutecznym upływie oznaczonego przez sąd terminu do złożenia kaucji lub dodatkowej kaucji sąd odrzuca pozew, orzekając o kosztach jak w przypadku cofnięcia pozwu, z uwzględnieniem art. 14.

Komentarz do Art. 3.

Przepis określa mechanizm zabezpieczenia kosztów procesu w sprawach, w których pozwany uprawdopodobni, że powództwo służy wyłącznie lub głównie stłumieniu, ograniczeniu albo zakłóceniu debaty publicznej lub szykanowaniu za udział w niej. Zastosowanie tego rozwiązania wymaga wniosku pozwanego, a sąd, rozstrzygając o nim, uwzględnia interesy obu stron.

Kaucja ma odpowiadać przewidywanej kwocie zwrotu kosztów procesu, o których mowa w art. 14, bez kosztów powództwa wzajemnego. Do kaucji stosuje się odpowiednio wskazane przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd powinien rozpoznać wniosek w terminie dwóch tygodni od jego złożenia, a w razie zobowiązania powoda wyznacza termin na wpłatę kaucji, nie dłuższy niż miesiąc od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia.

Jeżeli w toku sprawy okaże się, że zabezpieczenie jest niewystarczające, pozwany może żądać dodatkowej kaucji. Wniosek o jej złożenie podlega tym samym terminom. Na rozstrzygnięcie w przedmiocie kaucji przysługuje zażalenie, także wtedy, gdy wydał je sąd drugiej instancji, z wyjątkiem rozstrzygnięcia wydanego po rozpoznaniu zażalenia na rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji. W takim przypadku zażalenie do sądu drugiej instancji rozpoznaje inny skład tego sądu.

Najistotniejszym skutkiem niezłożenia kaucji lub dodatkowej kaucji w wyznaczonym terminie jest odrzucenie pozwu. Sąd orzeka wtedy o kosztach jak w przypadku cofnięcia pozwu, z uwzględnieniem art. 14.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 830.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.Art. 4.