Art. 15. Jurysdykcja krajowa w sprawach odszkodowawczych

Sprawy o naprawienie szkody wyrządzonej na skutek wszczęcia w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej postępowania sądowego, które zmierza lub zmierzało wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej, należą do jurysdykcji krajowej sądów polskich także wtedy, gdy powód ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce.

Komentarz do Art. 15.

Przepis określa, kiedy polskie sądy mają jurysdykcję krajową, czyli mogą rozpoznawać sprawy o naprawienie szkody związanej z wszczęciem postępowania sądowego za granicą. Chodzi o postępowanie prowadzone w państwie, które nie jest państwem członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli jego celem było wyłącznie albo głównie:

stłumienie debaty publicznej,
ograniczenie debaty publicznej,
zakłócenie debaty publicznej,
szykanowanie osoby za udział w debacie publicznej.

Zakres przepisu obejmuje zarówno postępowania, które nadal zmierzają do takiego celu, jak i te, które już do niego zmierzały. Istotne jest więc nie tylko formalne wszczęcie sprawy w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej, lecz także jej rzeczywisty, wyłączny lub główny kierunek. Przedmiotem sprawy przed sądem polskim ma być naprawienie szkody powstałej na skutek wszczęcia takiego postępowania.

Szczególne znaczenie ma wskazanie, że jurysdykcja krajowa istnieje także wtedy, gdy powód ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce. Oznacza to, że polskie sądy mogą rozpoznawać taką sprawę również w tej sytuacji, niezależnie od tego, że postępowanie, które miało wywołać szkodę, zostało wszczęte poza Unią Europejską. Przepis łączy zatem ochronę przed postępowaniami ukierunkowanymi na ograniczanie lub zakłócanie debaty publicznej z możliwością dochodzenia naprawienia wynikłej z nich szkody przed sądem polskim.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 830.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 14.Art. 16.