Art. 1. Osoby uprawnione

1. Ustawa określa świadczenie pieniężne i uprawnienia przysługujące cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, zwanym dalej „osobami uprawnionymi”, a także zasady ustalania i realizacji tego świadczenia i uprawnień.

2. Osobami uprawnionymi w rozumieniu ustawy są obywatele polscy, posiadający stałe miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej, którzy, nie wchodząc w skład formacji wojskowych, zmilitaryzowanych służb państwowych lub formacji zbrojnych ruchu oporu, doznali naruszenia sprawności organizmu powodującego całkowitą niezdolność do pracy, poprzez utratę wzroku w wyniku:

1) działań wojennych w okresie wojny 1939-1945;

2) eksplozji niewypałów lub niewybuchów pozostałych po wojnie 1939-1945, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do Art. 1.

Przepis określa zakres ustawy, wskazując zarówno świadczenie pieniężne i uprawnienia przysługujące określonej grupie osób, jak i zasady ustalania oraz realizacji tych świadczeń i uprawnień. Osoby objęte regulacją są dalej określane jako „osoby uprawnione”.

Status ten mogą uzyskać wyłącznie obywatele polscy mający stałe miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej. Konieczne jest także, aby dana osoba nie wchodziła w skład formacji wojskowych, zmilitaryzowanych służb państwowych ani formacji zbrojnych ruchu oporu. Przepis wymaga ponadto, aby doszło do naruszenia sprawności organizmu powodującego całkowitą niezdolność do pracy, a przyczyną tego naruszenia była utrata wzroku.

Ustęp 2 wskazuje dwa zdarzenia, które mogą prowadzić do uznania osoby za uprawnioną. Pierwszym są działania wojenne w okresie wojny 1939-1945. Drugim są eksplozje niewypałów lub niewybuchów pozostałych po tej wojnie, przy czym w tym przypadku przepis wskazuje na zdarzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obie przesłanki odnoszą się do cywilnych ofiar działań wojennych, ponieważ regulacja wyłącza osoby należące do wskazanych formacji.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na precyzyjnym wyznaczeniu kręgu osób, których dotyczy ustawa. Sam udział w zdarzeniu wojennym lub kontakt z niewypałem albo niewybuchem nie wystarcza, ponieważ wymagane jest także spełnienie warunków dotyczących obywatelstwa, miejsca zamieszkania, cywilnego charakteru poszkodowanego, utraty wzroku oraz całkowitej niezdolności do pracy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2021 r. poz. 1820.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.