Art. 4. Zakres badań statystycznych

1. Badania statystyczne statystyki publicznej mogą dotyczyć każdej dziedziny życia społecznego i gospodarczego oraz występujących w nim zjawisk dających się obserwować i analizować z wykorzystaniem metod statystycznych.

2. Szczegółowy zakres prowadzonych badań statystycznych statystyki publicznej jest ustalany w trybie określonym w rozdziale 2 ustawy i powinien uwzględniać celowość, niezbędność oraz społeczną ich użyteczność.

Komentarz do Art. 4.

Przepis określa zakres przedmiotowy badań statystycznych statystyki publicznej oraz zasady ustalania ich szczegółowego zakresu. Zgodnie z ust. 1 badania mogą obejmować każdą dziedzinę życia społecznego i gospodarczego. Nie oznacza to jednak, że przedmiotem badania może być dowolna kwestia bez względu na jej charakter. Przepis wskazuje, że chodzi o zjawiska występujące w życiu społecznym i gospodarczym, które można obserwować i analizować przy wykorzystaniu metod statystycznych.

Szerokie określenie dziedzin pozwala objąć badaniami różnorodne zjawiska, o ile spełniają wskazane kryterium obserwowalności i podatności na analizę statystyczną. Tym samym przepis wyznacza zarówno szeroki zakres tematyczny statystyki publicznej, jak i jego granicę metodologiczną.

Ust. 2 rozdziela ogólne dopuszczenie prowadzenia badań od ustalenia ich konkretnego zakresu. Szczegółowy zakres badań nie wynika bezpośrednio z samego art. 4, lecz jest ustalany w trybie określonym w rozdziale 2 ustawy. Przy jego określaniu należy uwzględniać trzy wskazane cechy: celowość, niezbędność oraz społeczną użyteczność badań. Oznacza to, że zakres badań powinien być powiązany z określonym celem, ograniczony do tego, co niezbędne, oraz uzasadniony z punktu widzenia społecznego.

Praktyczne znaczenie przepisu polega na połączeniu elastyczności z kryteriami porządkującymi. Statystyka publiczna może reagować na różne obszary życia, ale konkretne badania powinny mieć określony tryb ustalenia zakresu i odpowiadać wymienionym przesłankom.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1799.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 3.Art. 5.