Art. 25. Szczególne środki gospodarcze

1. W czasie stanu wojennego można:

1) nakładać na przedsiębiorców dodatkowe zadania, których realizacja jest niezbędna dla bezpieczeństwa lub obronności państwa oraz zapewnienia zaopatrzenia ludności;

2) wprowadzić zarząd komisaryczny dla przedsiębiorców, w tym z udziałem kapitału zagranicznego, jeżeli przedmiotem ich działalności jest wytwarzanie wyrobów lub świadczenie usług o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa lub obronności państwa;

3) nałożyć na osoby fizyczne i osoby prawne prowadzące gospodarstwa rolne obowiązek wykonywania świadczeń polegających na dostawach na rzecz określonych podmiotów produktów rolno-spożywczych oraz na uprawie określonych gatunków roślin i hodowli zwierząt;

4) wprowadzić najem lokali i budynków na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale w stosunku do wszystkich lokali i budynków, a w uzasadnionych przypadkach także dokwaterowywanie osób do lokalu mieszkalnego lub budynku;

5) wprowadzić zajęcie nieruchomości niezbędnych dla Sił Zbrojnych lub obrony państwa.

2. Określone w ust. 1 ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela ustalone przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, wprowadza się i stosuje w drodze:

1) rozporządzeń Rady Ministrów - w przypadku ograniczeń określonych w ust. 1 pkt 3-5;

2) decyzji organów administracji rządowej, o których mowa w art. 25a ust. 2 - w przypadku ograniczeń określonych w ust. 1 pkt 1 i 2.

3. W rozporządzeniach, o których mowa w ust. 2 pkt 1, określa się szczegółowy tryb i sposoby oraz obszarowy, podmiotowy i przedmiotowy zakres wprowadzenia i stosowania ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela, uwzględniając w możliwym stopniu minimalizację indywidualnych i społecznych uciążliwości wynikających ze stosowania tych ograniczeń.

Komentarz do Art. 25.

Art. 25 określa szczególne środki, które mogą być stosowane w czasie stanu wojennego wobec przedsiębiorców, gospodarstw rolnych, nieruchomości oraz warunków korzystania z lokali i budynków. Ich wspólnym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa lub obronności państwa, a także zaopatrzenia ludności.

W szczególności możliwe jest:

nakładanie na przedsiębiorców dodatkowych zadań niezbędnych dla bezpieczeństwa, obronności państwa i zaopatrzenia ludności;
ustanowienie zarządu komisarycznego wobec przedsiębiorców, także z udziałem kapitału zagranicznego, jeżeli ich działalność ma szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa lub obronności państwa;
zobowiązanie osób fizycznych i prawnych prowadzących gospodarstwa rolne do dostaw produktów rolno-spożywczych oraz uprawy określonych roślin i hodowli zwierząt;
wprowadzenie najmu lokali i budynków na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, a w uzasadnionych przypadkach także dokwaterowanie osób;
zajęcie nieruchomości niezbędnych dla Sił Zbrojnych lub obrony państwa.

Przepis rozdziela także sposób wprowadzania tych ograniczeń. Ograniczenia ustalone przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, są stosowane na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów w zakresie ust. 1 pkt 3-5, natomiast w zakresie pkt 1 i 2, w drodze decyzji organów administracji rządowej wskazanych w art. 25a ust. 2. Rozporządzenia Rady Ministrów powinny określać tryb, sposoby oraz zakres obszarowy, podmiotowy i przedmiotowy stosowania ograniczeń. Przy ich określaniu należy w możliwym stopniu ograniczać indywidualne i społeczne uciążliwości.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2091.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 24.Art. 25a.