Art. 18. Zakres ograniczeń praw i wolności

1. Na obszarze, na którym został wprowadzony stan wojenny, ograniczeniom wolności i praw człowieka i obywatela podlegają wszystkie osoby fizyczne zamieszkałe lub przebywające tam chociażby czasowo, a także ograniczenia te stosuje się odpowiednio wobec osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej mających siedzibę lub prowadzących działalność na obszarze objętym stanem wojennym.

2. Rodzaje ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, powinny odpowiadać charakterowi oraz intensywności zagrożeń stanowiących przyczyny wprowadzenia stanu wojennego, a także zapewniać skuteczne przywrócenie normalnego funkcjonowania państwa.

Komentarz do Art. 18.

Przepis określa, kogo obejmują ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela po wprowadzeniu stanu wojennego oraz jakie wymagania powinny spełniać rodzaje tych ograniczeń. Decydujące znaczenie ma obszar objęty stanem wojennym, a nie obywatelstwo, charakter pobytu czy forma organizacyjna podmiotu.

Ograniczeniom podlegają wszystkie osoby fizyczne zamieszkałe na tym obszarze albo przebywające tam choćby czasowo. Zakres ten obejmuje więc zarówno osoby stale związane z danym miejscem, jak i osoby obecne tam tylko przejściowo. Odpowiednie stosowanie ograniczeń dotyczy również osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli mają siedzibę lub prowadzą działalność na obszarze objętym stanem wojennym.

Przepis wiąże rodzaje ograniczeń określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, z dwiema przesłankami. Po pierwsze, powinny one odpowiadać charakterowi i intensywności zagrożeń, które stanowiły przyczyny wprowadzenia stanu wojennego. Po drugie, powinny zapewniać skuteczne przywrócenie normalnego funkcjonowania państwa. Oznacza to, że zakres i forma ograniczeń mają pozostawać związane z konkretnymi zagrożeniami oraz z celem, jakim jest powrót państwa do normalnego działania.

W praktyce art. 18 wyznacza szeroki krąg podmiotów objętych ograniczeniami, a jednocześnie wskazuje kryteria, którym powinny odpowiadać same ograniczenia. Przepis łączy więc zasięg terytorialny stanu wojennego z wymaganiem dostosowania ograniczeń do zagrożeń i celu ich wprowadzenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2091.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 17.Art. 19.