Art. 1. Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego

Ustawa określa tryb wprowadzenia i zniesienia stanu wojennego, zasady działania organów władzy publicznej oraz zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu wojennego, a także kompetencje Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasady jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do Art. 1.

Przepis wyznacza zakres przedmiotowy ustawy, wskazując najważniejsze kwestie związane ze stanem wojennym. Obejmuje on zarówno zasady postępowania dotyczące wprowadzenia i zniesienia stanu wojennego, jak i reguły obowiązujące w czasie jego trwania.

Ustawa ma regulować zasady działania organów władzy publicznej, a więc sposób wykonywania ich zadań w szczególnych warunkach stanu wojennego. Drugim istotnym obszarem są ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela. Przepis nie wymienia konkretnych praw ani nie określa rodzaju ograniczeń, lecz wskazuje, że ich zakres oraz zasady stosowania należą do materii ustawy.

Regulacja obejmuje również Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych. W tym zakresie ustawa ma określać jego kompetencje, a także zasady podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że przepis łączy kwestie dotyczące organizacji i działania władz publicznych z określeniem miejsca Naczelnego Dowódcy w strukturze konstytucyjnych organów państwa.

Znaczenie praktyczne tego przepisu polega na wyznaczeniu pełnego zakresu spraw, które ustawa wiąże ze stanem wojennym: od jego ustanowienia i zakończenia, przez funkcjonowanie władz oraz ograniczenia praw i wolności, po kompetencje i podległość Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych. Sam przepis ma charakter ogólny i porządkujący, ponieważ wskazuje, co ustawa reguluje, ale nie przedstawia jeszcze szczegółowych rozwiązań dotyczących żadnego z tych obszarów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2091.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.