Art. 7a. Immunitet Rzecznika

Rzecznik nie może być bez uprzedniej zgody Sejmu pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Rzecznik nie może być zatrzymany lub aresztowany, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa i jeżeli jego zatrzymanie jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O zatrzymaniu niezwłocznie powiadamia się Marszałka Sejmu, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.

Komentarz do Art. 7a.

Przepis określa szczególną ochronę Rzecznika Praw Obywatelskich przed odpowiedzialnością karną oraz pozbawieniem wolności. Bez uprzedniej zgody Sejmu Rzecznik nie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Zgoda ta musi być uzyskana wcześniej, a więc nie zastępuje jej późniejsze zatwierdzenie podjętych działań.

Odrębnie uregulowano zatrzymanie i aresztowanie Rzecznika. Co do zasady są one niedopuszczalne, jednak przepis przewiduje wyjątek w razie ujęcia Rzecznika „na gorącym uczynku przestępstwa”. Samo takie ujęcie nie wystarcza, ponieważ dodatkowym warunkiem jest niezbędność zatrzymania dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Obie przesłanki muszą więc wystąpić łącznie.

O każdym zatrzymaniu należy niezwłocznie powiadomić Marszałka Sejmu. Marszałek może wówczas nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego. Przepis tworzy zatem mechanizm ochronny obejmujący zarówno wymóg zgody Sejmu na pociągnięcie Rzecznika do odpowiedzialności karnej lub pozbawienie go wolności, jak i ograniczenie możliwości zatrzymania albo aresztowania do ściśle określonej sytuacji. W praktyce oznacza to, że działania wobec Rzecznika podlegają dodatkowym warunkom, a w razie zatrzymania uruchamiany jest obowiązek szybkiego zawiadomienia organu wskazanego w przepisie oraz możliwość nakazania zwolnienia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1264.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 7.Art. 7b.