Art. 3. Ochrona dzierżaw i nieważność zbycia nieruchomości

1. Pozostają nienaruszone prawa użytkowania nieruchomości ziemskich lub ich części, przejętych na rzecz Państwa, przysługujące bezrolnym, małorolnych i średniorolnym chłopom, wynikające z ważnie zawartych umów dzierżawnych, obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. Wszelkie inne umowy dzierżawne lub prawa użytkowania nieruchomości ziemskich, przejętych na rzecz Państwa lub ich części mogą być przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej uznane za wygasłe bez odszkodowania.

3. Umowy zbycia podlegających przejęciu nieruchomości ziemskich lub ich części, dokonane po dniu 22 lipca 1944 r. z wyjątkiem umów, zawartych na rzecz bezrolnych, małorolnych i średniorolnych chłopów, mogą być przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej uznane za nieważne.

4. Ministrowie Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Administracji Publicznej mogą swoje uprawnienia przekazać podległym organom.

Komentarz do Art. 3.

Art. 3 określa skutki przejęcia nieruchomości ziemskich lub ich części na rzecz Państwa dla istniejących praw użytkowania, umów dzierżawnych oraz umów zbycia. Przepis wprowadza zróżnicowanie ochrony zależnie od tego, komu przysługiwało dane prawo i jakiego rodzaju była czynność prawna.

Nienaruszone pozostają prawa użytkowania przysługujące bezrolnym, małorolnym i średniorolnym chłopom, jeżeli wynikają z ważnie zawartych umów dzierżawnych obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy. Ochrona ta dotyczy nieruchomości przejętych na rzecz Państwa oraz ich części.

Pozostałe umowy dzierżawne i prawa użytkowania mogą zostać uznane za wygasłe bez odszkodowania. Uprawnienie to przyznano Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych, działającemu w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej. Podobnie mogą zostać uznane za nieważne umowy zbycia nieruchomości podlegających przejęciu lub ich części, z wyjątkiem umów zawartych na rzecz bezrolnych, małorolnych i średniorolnych chłopów.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na tym, że samo przejęcie nieruchomości nie narusza automatycznie wszystkich istniejących praw. Jednocześnie przewidziano możliwość pozbawienia skutków prawnych innych umów i praw, bez odszkodowania w przypadku wygaśnięcia dzierżawy lub prawa użytkowania. Ministrowie mogą przekazać wskazane uprawnienia podległym organom, co pozwala na ich wykonywanie również przez te organy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 1950 r. poz. 87.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.Art. 4.