Art. 5. Zakres prawa pomocy

1. Prawo pomocy obejmuje:

1) zwolnienie od kosztów sądowych;

2) ustanowienie adwokata albo radcy prawnego - jeżeli to możliwe, władającego językiem zrozumiałym dla wnioskodawcy - w celu świadczenia przez niego pomocy prawnej, w szczególności udzielenia wnioskodawcy niezbędnej porady prawnej oraz występowania w jego imieniu przed sądem;

3) ponoszenie przez Skarb Państwa niezbędnych kosztów podróży wnioskodawcy związanych z nakazanym przez sąd jego osobistym stawiennictwem, jeżeli wnioskodawca nie może być przesłuchany w inny sposób.

2. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz pokrycia niezbędnych wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mają odpowiednie zastosowanie do wnioskodawcy korzystającego z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych według prawa polskiego.

Komentarz do Art. 5.

Przepis określa zakres prawa pomocy oraz wskazuje, jakie formy wsparcia mogą się na nie składać. Prawo pomocy obejmuje trzy podstawowe elementy:

zwolnienie od kosztów sądowych;
ustanowienie adwokata albo radcy prawnego, jeżeli jest to możliwe, władającego językiem zrozumiałym dla wnioskodawcy. Pomoc prawna ma obejmować w szczególności udzielenie niezbędnej porady prawnej oraz występowanie w imieniu wnioskodawcy przed sądem;
ponoszenie przez Skarb Państwa niezbędnych kosztów podróży wnioskodawcy, jeżeli sąd nakazał jego osobiste stawiennictwo, a przesłuchanie go w inny sposób nie jest możliwe.

Regulacja łączy więc pomoc finansową z możliwością uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej oraz z pokryciem określonych kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Nie każde stawiennictwo wnioskodawcy wiąże się jednak z pokryciem kosztów podróży. Przepis wymaga jednocześnie nakazu osobistego stawiennictwa i braku możliwości przesłuchania wnioskodawcy w inny sposób.

Ustęp 2 rozszerza zastosowanie określonych zasad na wnioskodawcę, który korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych według prawa polskiego. Chodzi o przepisy dotyczące ustanowienia adwokata albo radcy prawnego oraz pokrycia niezbędnych wydatków związanych z podróżą, o których mowa w ust. 1 pkt 3. Przepisy te stosuje się odpowiednio, czyli z uwzględnieniem sytuacji takiego wnioskodawcy i zakresu jego ustawowego zwolnienia. W praktyce art. 5 porządkuje dostępne formy pomocy oraz wskazuje, jakie rodzaje kosztów i czynności mogą być nią objęte.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 284.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4.Art. 6.