Art. 12. Rozpoznanie wniosku przez sąd

1. W przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy orzeka sąd.

2. Sądem właściwym do rozpoznania wniosku jest sąd, przed którym ma być wszczęte lub jest prowadzone postępowanie rozpoznawcze. Jeżeli wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w postępowaniu wykonawczym albo egzekucyjnym, właściwy jest sąd rejonowy, w którego obszarze właściwości jest lub ma być wykonane orzeczenie lub prowadzona egzekucja.

2a. Sądem właściwym do rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 9 ust. 1a, jest sąd, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy, której dotyczy wniosek.

3. Postanowienie sądu może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Komentarz do Art. 12.

Przepis określa, który sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz w jakiej formie może zapaść rozstrzygnięcie. Zasadą jest, że o wniosku orzeka sąd, przed którym ma zostać wszczęte albo już się toczy postępowanie rozpoznawcze. O właściwości decyduje więc związek wniosku z konkretnym postępowaniem.

Odrębnie uregulowano wnioski dotyczące postępowania wykonawczego lub egzekucyjnego. W takim przypadku właściwy jest sąd rejonowy, w którego obszarze właściwości jest albo ma być wykonane orzeczenie lub prowadzona egzekucja. Kryterium właściwości wiąże się zatem z miejscem wykonania orzeczenia albo prowadzenia egzekucji.

Przepis wskazuje również sąd właściwy dla wniosku, o którym mowa w art. 9 ust. 1a. Jest nim sąd, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy, której dotyczy ten wniosek. Oznacza to, że ustalenie właściwości następuje przez odniesienie do sprawy zasadniczej, nawet jeśli postępowanie, którego dotyczy wniosek, nie zostało jeszcze wszczęte.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na przypisaniu rozpoznawania wniosków sądowi powiązanemu z daną sprawą, wykonaniem orzeczenia lub egzekucją. Przepis dopuszcza przy tym wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym, czyli bez przeprowadzania posiedzenia jawnego. Dotyczy to samego sposobu wydania postanowienia i nie zmienia zasad ustalania właściwego sądu określonych w ustępach 2 i 2a.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 284.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 11.Art. 13.