Art. 23. Własny użytek osobisty

1. Bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Przepis ten nie upoważnia do budowania według cudzego utworu architektonicznego i architektoniczno-urbanistycznego oraz do korzystania z elektronicznych baz danych spełniających cechy utworu, chyba że dotyczy to własnego użytku naukowego niezwiązanego z celem zarobkowym.

2. Zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.

Komentarz do Art. 23.

Przepis określa zakres nieodpłatnego korzystania z utworu bez zezwolenia twórcy. Dotyczy to wyłącznie utworu, który został już rozpowszechniony, oraz korzystania w ramach własnego użytku osobistego. Oznacza to, że przepis odnosi się do sytuacji, w której utwór jest wykorzystywany dla własnych potrzeb, a nie do dowolnego korzystania przez nieokreślony krąg osób.

Zakres tego użytku obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez osoby pozostające w związku osobistym. Przepis wskazuje w szczególności na pokrewieństwo, powinowactwo oraz stosunek towarzyski. Krąg osób uprawnionych nie jest więc ograniczony wyłącznie do rodziny, ale obejmuje także osoby związane relacją towarzyską. Korzystanie musi jednak dotyczyć pojedynczych egzemplarzy i pozostawać w granicach własnego użytku osobistego.

Regulacja przewiduje również wyłączenia. Nie pozwala na budowanie według cudzego utworu architektonicznego ani architektoniczno-urbanistycznego. Nie upoważnia także do korzystania z elektronicznych baz danych, jeżeli spełniają one cechy utworu. W odniesieniu do takich baz przewidziano wyjątek, gdy korzystanie dotyczy własnego użytku naukowego i nie jest związane z celem zarobkowym.

Praktyczne znaczenie przepisu polega na wyznaczeniu granicy między dozwolonym, prywatnym korzystaniem z rozpowszechnionych utworów a działaniami, których ten zakres nie obejmuje. Sam fakt posiadania egzemplarza lub dostępu do utworu nie rozszerza kręgu uprawnień poza wskazane przypadki.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2509.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 21³.Art. 23¹.